جزئیات توافق آمریکا و کشورهای عربی برای ایجاد سامانه موشکی مشترک

به گزارش «تابناک»، روزنامه «دیلی استار» لبنان در مطلبی به نشست اخیر مقامات کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس با رئیس جمهور آمریکا پرداخته و می‌نویسد، تعهد مشترک به ایجاد یک سامانه دفاعی منطقه‌ای، از معدود نتایج قابل توجهی بود که از نشست کمپ دیوید حاصل شد. این تعهد در چهارچوب درخواست کشورهای منطقه برای دریافت تضمین‌های دفاعی از آمریکا در مقابل ایران مطرح شده است.

با این حال، ایجاد یک سامانه موشکی آمریکایی برای جلوگیری از حملات احتمالی ایران علیه کشورهای منطقه، سال‌ها زمان خواهد برد و همچنین نیازمند افزایش اعتماد میان کشورهای منطقه، فروش بیشتر تسلیحات حساس آمریکایی به این کشور‌ها و ارائه آموزش‌های فشرده از سوی آمریکا برای جلوگیری از وقوع هر گونه اتفاق ناگوار درباره این تسلیحات است.

تلاش‌های پیشین برای ایجاد چنین سامانه‌ای به دلیل وجود اختلافات و بی‌اعتمادی‌ها میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس با مانع مواجه شده بود؛ اما مقامات آمریکایی و منطقه‌ای می‌گویند اکنون زمان مناسبی برای تحقق بخشیدن به این ایده است.

در بیانیه پایانی نشست کمپ دیوید آمده بود، کشورهای عضو شورای همکاری، خود را به ایجاد یک سامانه موشکی بالیستیک، شامل یک سامانه هشدار سریع، از طریق کمک‌های فنی آمریکا متعهد می‌سازند. واشنگتن وعده داده که بدین منظور، انتقال تسلیحات به کشورهای منطقه را سرعت بخشیده و همچنین طی هفته‌های آتی، تیمی را برای گفت‌و‌گو درباره جزئیات این طرح به منطقه اعزام کند.

کشورهای عرب منطقه از این نگرانند که برداشته شدن تحریم‌های ایران در پی حصول توافق نهایی هسته‌ای، سبب احیای اقتصاد ایران شده و این کشور را قادر به دستیابی به موشک‌های دقیق‌تر و مطمئن‌تر سازد. بر این اساس، یک سامانه دفاعی مشترک کشورهای منطقه را قادر خواهد ساخت حمله احتمالی از جانب ایران را بهتر دفع کرده و رادار‌ها و تجهیزات شناسایی خود را بدین منظور در یکدیگر ادغام کنند.

چنین سامانه‌ای با استفاده از ماهواره‌های هشدار سریع آمریکایی و همچنین ترکیبی از قابلیت‌های راداری آمریکا و کشورهای منطقه، این کشور‌ها را قادر می‌سازد شلیک موشک به سمت خود را شناسایی کرده و با یک موشک زمین پایه یا دریا پایه آن را منهدم کنند.

شرکت‌های نظامی «لاکهید مارتین»، «ریتئون» و «نورث راپ گرامن»، گزینه‌های احتمالی برای ساخت سامانه مشترک دفاعی در منطقه هستند، زیرا آن‌ها پیش از این سامانه‌های مشابهی را برای آمریکا و متحدان کلیدی این کشور طراحی و ایجاد کرده‌اند.

اما آنتونی کردسمن، تحلیلگر ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی می‌گوید، بزرگ‌ترین چالش در مقابل ساخت سپر موشکی، دستیابی به توافقی جامع درباره قواعد مواجهه با هرگونه تهدید است. به گفته وی، پیش از اینکه نخستین موشک شلیک شود، باید درباره کلیت ساختار این سامانه به توافق و تفاهم رسید.

دستیابی به این هدف، نیازمند انعقاد موافقت نامه‌های بی‌سابقه‌ای میان ارتش آمریکا و کشورهای منطقه و همچنین میان خود این کشورهاست که اغلب روابط پرتنشی نیز با هم دارند. در این چهارچوب، این کشور‌ها باید به توافقی بر سر تسهیم اطلاعات دست یابند تا از خطر هدف قرار گرفتن تجهیزات و ناوگان خود توسط یکدیگر احتراز کنند؛ افزون بر این، آموزش‌های فراوانی از سوی آمریکا باید در اختیار این کشور‌ها قرار گیرد تا جلوی وقایع ناگوار احتمالی گرفته شود.

ایالات متحده هم اکنون ده جایگاه پرتاب موشک‌های پاتریوت را برای دفاع در مقابل موشک‌های کوتاه برد در منطقه خلیج فارس و همچنین اردن نصب کرده است. سامانه راداری AN-TPY-۲ از جمله دیگر تجهیزات آمریکایی است که به منظور رهگیری موشک‌های شلیک شده در منطقه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

عال الجبیر، وزیر خارجه عربستان اخیراً گفته بود برای ایجاد سامانه موشکی جدید در منطقه، به سکوهای پرتاب موشک جدید و همچنین پایانه‌های رایانه‌ای پیشرفته نیاز است. وی همچنین گفت، کشورهای منطقه خواستار دریافت موشک‌های دوربرد‌تر همچون «ریتئون اس ام-۳» هستند که تاکنون اجازه صدور آن‌ها به منطقه صادر نشده است. کردسمن می‌گوید، دلیل خودداری آمریکا از تحویل این موشک‌ها به کشورهای منطقه این بوده که برد آن‌ها فرا‌تر از قابلیت‌های موشکی کنونی ایران است.

به هر حال، هرچند توافق کلی بر سر ایجاد سامانه دفاع موشکی منطقه‌ای میان کشورهای منطقه و آمریکا حاصل شده، بحث بر سر جزئیات و همچنین پیچیدگی‌های فنی و تاکتیکی سبب می‌شود عملی شدن این ایده همچنان محل بحث و تردیدهای فراوانی باشد.