استعدادهاي معجزهگر
بسكتبال ايران در نيمه اول سال 88 رويدادهاي مختلفي را در ردههاي پايه پيشرو دارد.تيم بسكتبال دانشآموزان ايران بتازگي از رقابتهاي جهاني تركيه بازگشته است. تيم جوانان به مسابقههاي جهاني نيوزيلند ميرود و تيم نوجوانان ميخواهد در بازيهاي آسيايي نوجوانان در سنگاپور شركت كند.
به نوشته جام جم، همه اين رويدادها و توجه فدراسيونهاي بينالمللي به اهميت بسكتبال پايهاي ما را به توجه بيشتر ترغيب و تشويق ميكند. اينكه در برنامهريزيهاي داخلي حتما بايد جايگاه ردههاي پايه را ترسيم كرد و براي توسعه اين بخش، برنامهريزي پايدار داشته باشيم در واقع با برنامههاي بينالمللي كه قرار است در اين بخش ترتيب داده شود كار پايهاي از قالب شعار خارج ميشود. دانش نظري و نظريهپردازيهايي كه در اين ردهها بيشتر از حد معمول است، رنگ واقعيت و عمل به خود خواهد گرفت.
نااميدي از آموزش و پرورش
يك نگاه كلي به اين قسمت نشان ميدهد چنين عبارتي تكراري است. بظاهر تا چند سال آينده هم تكرار ميشود، چون هيچگونه حركت مثبتي از آموزش و پرورش براي فرار از بحران ورزش مدارس نميبينيم. تيم بسكتبال دانشآموزان در ماههاي اخير خيلي سريع جمع و جور شد و به تركيه رفت و بلافاصله پس از 2باخت بازيهاي مراحل 18 تا 27 را در ميان 27تيم برگزار كرد.
بازيكنان اين تيم پيش از اين به مدت 4 سال در اردوهاي فدراسيون بسكتبال شركت داشتند و نقش آموزش و پرورش هنگام مسابقهها و در اين چند ماه مشخص شد! آموزش و پرورش در اعزام تيمها به بازيهاي جهاني نوبت را رعايت ميكند. 4 سال قبل بسكتبال به لهستان رفت، اما دوره گذشته غيبت كرد و امسال روانه تركيه شد. در حالي كه گفته ميشود يكي از دلايل عقبماندگي ورزش ايران، توسعه نيافتگي ورزش دانشآموزي است، فعاليتهاي اينچنيني نميتواند در رشد و توسعه پايدار نقش اساسي داشته باشد.
دكتر قراخانلو، رئيس پيشين كميته المپيك نظر جالبي در اين زمينه دارد. او ميگويد: ورزش دانشآموزي در حد فاجعه است و به عقب ميرويم. يكي از نقاط ضعف ما اين بوده كه به ورزش دانشآموزي به ميزاني كه بايد و شايسته است نپرداختهايم و اين سوژه به قدري تكرار شده كه متاسفانه حساسيتي كه بايد برنميانگيزد و گوينده، شنونده و خواننده از اين سوژه تكراري خسته شدهاند، اما چارهاي نداريم جز اينكه تكرار كنيم.
در گذشته بيشتر قهرمانان از مدارس به ورزش كشور معرفي ميشدند و در واقع مدارس در معرفي استعدادهاي برتر ورزش با هم رقابت سخت و جانانهاي داشتند. در حال حاضر ورزشكاران بزرگ دنيا از بستر مدارس به جايگاههاي رفيع جهاني رسيدهاند. در واقع مدرسه، محل مناسبي براي شناسايي اين ورزشكاران به حساب ميآيد و پس از آن، اصول اوليه حركات ورزشي به آنها آموخته ميشود، ضمن اينكه نوع علاقهمنديشان نيز مشخص ميشود. اهميت ندادن به درس تربيت بدني و نقش مهم علم باعث شده مربيان دلسوز و علاقهمند مدارس نيز همه ساله بدون داشتن برنامه آموزشي مدون و هماهنگ به انجام وظيفه (در واقع رفع تكليف) بپردازند و بيشتر فعاليت معلمان در طول سال تحصيلي صرف برگزاري مسابقههاي بين دانشآموزان شود و ادامه چنين روندي، حاصلي جز تضعيف ورزش و موقعيت آن در آموزش و پرورش ندارد. كمبود امكانات و وسايل و فضاي ورزشي، نگرش نهچندان مطلوب مسوولان و خانوادهها نسبت به ورزش و تعداد زياد دانشآموزان، بخشي از موانع بر سر راه است. هنوز جاي شكرش باقي است با اين استعدادهاي معجزهگر، ورزش ايران در ردههاي پايه نتيجه ميگيرد.
كار پايهاي فدراسيونها
در طول اين سالهايي كه آموزش و پرورش حركت سازندهاي در ورزش پايهاي نداشته است فدراسيونهاي ورزشي گامهاي موثري برداشتهاند. اردوهاي بلند مدت در ردههاي متعدد سني بويژه نونهالان و نوجوانان سبب شده تا شاهد موفقيتهايي در اين زمينه باشيم اما عيب كار هم اين است كه فدراسيونها ظرفيت معدودي از استعدادهاي كشور را ميتوانند تحت پوشش خود قرار دهند و به دليل كمبود امكانات و تنگناهاي مالي، بسياري از استعدادهاي ورزش ايران ناشناخته مانده و پس از مدتي وارد ديگر فعاليتهاي اجتماعي ميشوند. در بسكتبال كار پايهاي طولاني مدت را نخستين مرتبه سعيد فتحي براي بازيهاي جوانان آسيا در سالهاي 1996 و 1998 پايهگذاري كرد. در سالهاي بعد ساير مربيان اين روش را باز هم پياده كردند. اوج موفقيتهاي بسكتبال با برگزاري اردوهاي بلندمدت، قهرماني تيمهاي جوانان در سالهاي 2004 و 2008 بود. هر كدام از اين تيمها حدود 3 تا 4 سال در اردوهاي آمادهسازي براي بازيهاي آسيايي آماده شدند و در نهايت به نتايج دلخواه رسيدند، اگر چه اين روش اشكالاتي هم دارد كه به آن اشاره كرديم اما در شرايط كنوني ورزش، چارهاي جز اجراي آن نيست.
يكي از دلايل عقبماندگي ورزش ايران توسعه نيافتگي ورزش دانشآموزي است
فدراسيون بسكتبال در ادامه برنامههايش، تيم جوانان را روانه بازيهاي جهاني ميكند. نخستين بار در تسالونيكاي يونان جوانان ايراني تمامي بازيهاي خود را واگذار كردند. در دوره آتي كه نيوزيلند ميزبان بازيهاست تيم جوانان رقباي قدري مثل آمريكا و فرانسه را پيش روي دارد. علاوه بر اين بازيها تيم نوجوانان راهي بازيهاي 3 به 3 سنگاپور ميشود كه ايران در دوره قبل با قهرماني اين بازيها را پشت سر گذاشته است. حركت قارهاي و جهاني ورزشهاي پايه، فدراسيونها را بيشتر به تكاپو انداخته است؛ بنابراين برنامههاي داخلي را بايد هدفمند كرد تا شاهد موفقيتهاي ردههاي سني در آسيا باشيم، همانگونه كه در واليبال سرآمد تيمهاي پايهاي دنيا شدهايم.
باشگاهها، گاهي جوانان
تيمهاي باشگاهي در بسكتبال شايد هم بيشتر ورزشها، نگاهي رفع تكليفي به كار پايهاي دارند. شايد كمتر كسي بپذيرد باشگاههايي كه هزينههاي ميلياردي دارند وقتي به تيمهاي پايه ميرسند از سرمايهگذاري لازم طفره ميروند. اما واقعيت اين است در اين بخش سرمايهگذاري دلخواه صورت نميگيرد. امسال ذوبآهن اصفهان كه الگوي سازندگي بسكتبال است به تيمهايي كه ريخت و پاش دارند و از حرفهاي بودن فقط هزينه كردن را آموختهاند، ياد داد در بسكتبال مطابق با ظرفيتهاي اين ورزش بايد پيش رفت. آنها با سازندگي در مخارج تيمداري صرفهجويي كردند و با اتكا به جواناني كه نزديك به يك دهه زير چتر حمايتياش بودند به پيروزي بزرگ رسيدند؛ بنابراين ذوبآهن به عنوان يك باشگاه سازنده پيش روي تيمهاي ما قرار گرفته است. فقط بايد چشمها را شست و جور ديگر ديد. امسال فدراسيون بسكتبال تيمهاي ليگ برتر را ملزم به داشتن تيمهاي نوجوانان كرد تا با اين حركت گاميدر جهت پشتوانهسازي باشگاهها بردارد. در اين بازيها ذوبآهن اول شد و تيمهاي پتروشيمي بندرامام و لولهa.s شيراز در مكانهاي بعدي قرار گرفتند.
قهرماني كشور خوب، اما ناكافي
تيمهاي بسكتبال نونهالان و نوجوانان تهران در رقابتهاي قهرماني كشور قهرمان شدند. اين بازيها دنباله برنامه بازيهاي مقدماتي سال پيش بود كه هفته قبل در تهران و آمل به پايان رسيد. مسابقههاي قهرماني كشور از ديرباز محلي است براي شناسايي نخبههاي ورزش و محك خوردن كار استانها در تقابل با يكديگر. اگر چه المپياد ايرانيان هم رقابت خوب استاني را ايجاد كرده، اما با توجه به رويدادهاي بينالمللي بايد به اين ردهها نگاه و توجه ملي افكند. برگزاري با وقفه و انجام بازيها در نيمه دوم ارديبهشت با شرايط درسي بچهها منافات دارد و شايد خيلي از تيمها را از آمادگي لازم خارج كند. بازيهاي قهرماني كشور كم است. يك سال و تنها پنجشش بازي واقعا كافي نيست. در بازيهاي امسال و در قسمت نوجوانان تيم تهران با مربيگري جواد رحمتي اول شد. تيم نونهالان تهران هم با احمد مازيستان به قهرماني رسيد. اگر بدانيم از بين نفراتي كه در اين دو رده حاضر شدند قرار است 2 تيم ملي براي آينده برگزيده شود آنگاه نگاه ما به اين بچههاي خوب تهران، شهرهاي تابعه، فارس، مازندران و اصفهان كه در 2 رده صاحب مقام شدهاند و چند استان ديگر كه استعدادهاي درخشان معرفي كردهاند، عوض ميشود. بايد با برنامهريزي خوب به ردههاي پايه اعتماد كرد تا جواب اين اعتماد را در بازيهاي ملي و بينالمللي گرفت.
تيم نونهالان تهران: آرين نامدارقشقايي، حميدرضا اسديان، حامد بيگياربطسفلي، علي احمدي طباطبايي، اشكان اللهويسي، كياوش كاتبي، شاهين وثوقي شهسواري، علي والامنش، اميرعلي كامگار، محمد خرمشاهي، آرمينظريان و نويد رضاييفر. مربيان: احمد مازيستان و مرتضي مجدپور سرپرست: ژوزف نظريان
تيم نوجوانان تهران: امير صديقي، كورش نورافزا، ميلاد عزيزي، سهيل يوسفي، سام حياتينيا، محمد اجاقي،مرتضي شمسي شريف، عليرضا هوبر، حسين رحمتي، آرين بهنامجو، محمد ميرفتاحي، آرمان زنگنه ،سيامك نيكفر مربيان: جواد رحمتي و جليل يعقوب زاده.
