معیشت، گره اصلی زندگی معلمان

رئیس‌جمهوری دستور داد، کارگروه تشکیل شد؛ این بار البته برای فرهنگیان. حالا یک ماه از آخرین تجمع معلمان در تهران و دیگر شهرها برای اعتراض به میزان حقوق و مسائل معیشتی‌شان می‌گذرد و حالا اینطور که پیداست این بار نه وزیر آموزش و پرورش و معاونانش و نه نمایندگان مجلس، که این شخص حسن روحانی، رئیس‌جمهوری است که کارگروهی را تشکیل داده تا خواسته‌های فرهنگیان در آن رسیدگی شود.

به گزارش شهروند، خبر را دیروز محمد فاضل، مدیرکل دفتر وزارتی آموز‌ش و پرورش اعلام کرده؛ آنطور که او گفته ‌با دستور رئیس‌جمهوری کارگروهی متشکل از مسئولان ارشد دولتی برای رسیدگی به خواسته‌های فرهنگیان تشکیل شده است:  «با دستور رئیس‌جمهوری و با هدف رسیدگی به خواسته‌های فرهنگیان، کارگروهی با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس‌جمهوري، محمدباقر نوبخت رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و علی‌اصغر فانی وزیر آموزش و پرورش تشکیل شد.»  مدیرکل دفتر وزارتی آموز‌ش و پرورش با بیان این‌که تشکیل این کارگروه با حضور مسئولان تراز اول دولت نشان از توجه ویژه مسئولان نظام به مسائل آموزش وپرورش و اهتمام جدی به معلمان دارد، ادامه داده است:  «ترکیب افراد حاضر در کارگروه مورد اشاره نشان می‌دهد عزم دولت برای رسیدگی به مشکلات معلمان جدی است.» این کارگروه بعد از آن تشکیل شده است که در چند ماه گذشته وضع معیشتی معلمان، اجرای طرح رتبه‌بندی معلمان، وضع بیمه طلایی آنها و... در صدر اعتراضات و درخواست‌های فرهنگیان بوده است؛ درخواست‌هایی که هرچند وزیر آموزش و پرورش هربار در گفت‌وگوهایش با رسانه‌ها گفته پیگیر آنهاست و در‌سال جدید سعی می‌کند آنها را رفع کند. درخواست‌های معلمان اما بجاست؛ برای رساندن این درخواست‌ها به گوش‌ رئیس جمهوری که حالا با تشکیل کارگروهی، پیگیر وضع فرهنگیان شده، هم بود که «شهروند» در گفت‌وگو با تعدادی از معلمان از آنها خواست که درخواستشان را از حسن روحانی و وزارت آموزش و پرورش مطرح کنند.

ما از دولت انتظار داریم که ما معلمان ابتدایی را به کار خودمان برگرداند. من تحصیلاتم مربوط به دوره ابتدایی است. من اگر در مدرسه دولتی بودم، شش‌سال سابقه کار داشتم ولی الان مانند یک کارگر معمولی هستم درحالی ما دوست داریم به صورت قانونمند و در خود پیکره دولت باشیم. سوال ما این است که چرا معلمان را به‌عنوان نیروهایی که مصرفی‌اند نگاه می‌کنند؟ ما هم می‌توانیم تولیدی باشیم، ما می‌خواهیم که ما را به چشم یک چیز اضافه نگاه نکنند. الان آموزش و پرورش خلا دارد ولی هیچ چیز جای خودش نیست. در دوره قبل افراد با تحصیلات پایین استخدام شدند و در کلاس ششم درس خواندند و الان بچه‌های هفتم و هشتم تاوانش را می‌دهند. رسیدگی به این موضوعات از درخواست‌های اصلی من و همکارانم از دولت یازدهم است.

خواسته معلمان چند محور مشخص دارد؛ پایین بودن حقوق معلمان با توجه به خط فقر که سه‌میلیون تومان است ولی معلمان یک‌میلیون تومان می‌گیرند و دو‌میلیون تومان زیر خط فقر حقوق کمی مي‌گیرند. بحث دوم تبعیض بین حقوق معلمان و دیگر ادارات است. درحال حاضر افزایش حقوق به ادارات می‌دهند ولی به معلمان نمی‌دهند. بحث سوم بیمه طلایی است که در طرح جدید قیمتش ٣٠٠ برابر می‌شود؛ معلمان تا‌سال قبل ١٣‌هزار تومان پرداخت می‌کردند و ١٣‌هزار تومان دولت ولی براساس طرح جدیدی که معاون پشتیبانی وزیر داده، معلمان باید ٤٠ تا ٥٠‌هزار تومان پرداخت کنند. همین بیمه طلایی هم مشکلات عمده‌ای دارد و خیلی از بیمارستان‌ها قبول نمی‌کنند و بعضی خدمات مانند دندانپزشکی را پوشش نمی‌دهد بنابراین این طرح عملا بی‌اثر شده است.

دعوای معلمان با وضعیتشان یک بحث کلی است. به نظر من مهم‌ترین مساله، جایگاه نظام آموزشی است. اولین چیزی که باید مطالبه شود، بحث نظام آموزشی به‌عنوان یک مسئولیت ملی است؛ یعنی نیازمند یک نهضت ملی است. دولت باید این موضوع را حس کند که موضوع فقط متولی‌گری آموزش و پرورش نیست بلکه یک بحث کلی است. در مرحله بعدی جایگاه نظام آموزش و پرورش به‌عنوان یک وزارتخانه بنیادی و فرهنگی شناخته شود نه یک وزارتخانه مصرفی که در این صورت جایگاه معلم به خودی خود پیدا می‌شود. در مرحله بعد اگر این اتفاق افتاد، مثلا فرض کنیم یک متصدی بانک برای ماموریتش تمام تجهیزات را دارد، یک معلم هم غیر از شان اجتماعی و ... برای اجرای ماموریتش تجهیزاتی می‌خواهد. اول باید تجهیز امکانات مانند مهارت آموزش، لپ تاپ و ... تأمین شود، نباید اول و آخر به بحث حقوق معلمان توجه کنیم. باید فضای فیزیکی مناسب، امکانات و ... معلم را تهیه کنیم. دوم این‌که معلم تزریق فکر می‌کند و نیازمند تغذیه است تا بتواند تولید و تزریق کند و بنابراین نیازمند وقت است، باید این وقت تأمین شود نه این‌که به دلیل تأمین معیشتش در وقت اضافه خود کارهای دیگری انجام دهد. مشکل ما این است که هنوز این ضرورت‌ها را درک نکرده‌ایم. از طرف دیگر خدمات رفاهی مهم است مانند تسهیلات، مسکن و... که در همه سازمان‌ها وجود دارد و در آموزش و پرورش نه.

این خیلی مهم است که آقای رئیس‌جمهوری به این فکر افتاده‌اند که برای رسیدگی به درخواست‌های معلمان کارگروهی را تشکیل دهند و ما از ایشان متشکریم اما موضوع اینجاست که نقش مجلس کمرنگ‌تر از دولت نیست و ما از مجلس هم این انتظار را داریم که مانند دولت به مسائل فرهنگیان توجه کند. موضوع مهم شایسته سالاری در انتصاب مدیران است؛ این‌که آموزش و پرورش تحت فشارهای مختلف مدیرانش را انتخاب نکند. موضوع دیگر، آزادی فعالان صنفی معلمان است. ما می‌خواهیم که برای امنیت حقوقی معلمان ساز و کاری پیش‌بینی شود که بتوانیم حرفمان را از طریق قانونی به گوش مجلس و دولت برسانیم. خواسته به حق ما این است که زمینه برای فعالیت صنفی معلمان مهیا شود.

ما قبلا زیاد این درخواست‌ها را گفته‌ایم ولی در کل سیستم کلی در کشور ما مشکل دارد؛ هم از نظر سیستم استانداردهای جهانی که ما خیلی پایین‌تر هستیم و هم از نظر فضای آموزشی، محتوای کتاب‌های درسی، امکانات آموزشی، ورزشی و...  از طرف دیگر بی‌انگیزگی معلمان در سیستم آموزش و پرورش ما بیداد می‌کند. مثلا در حکم جدید، ١٤‌درصد به حقوق ما اضافه شده است و این باعث بی‌انگیزگی معلمان شده است. این موضوع یک زنگ خطر بزرگ برای بچه‌های مملکت ماست. آموزش و پرورش نیاز به یک عزم همگانی دارد که اگر آقای رئیس‌جمهوری این را بخواهند می‌توانند جامه‌عمل به آن بپوشانند. همکاران قبل از تصویب بودجه اعتراضاتی داشتند ولی در بودجه در نظر گرفته نشد. از طرف دیگر طرح رتبه‌بندی معلمان هم که درباره آن زیاد حرف زده می‌شود، نیاز واقعی معلمان نیست.

جایگاه معلم چه از بعد مادی و چه معنوی، پارامتر مهمی است و اگر این قضیه حل شود، بقیه مسائل حل می‌شود. البته ما از بعد آموزشی مشکلات زیادی داریم ولی مقام و رتبه معلمان در ایران چیزی است که عملا وجود ندارد. از نظر معنوی هم موضوع این است که وقتی ما تأمین نباشیم، مقام معنوی خودمان را از دست می‌دهیم؛ مثلا من می‌خواهم مطالعه و تحقیق کنم ولی وقتی معاشم تأمین نمی‌شود، می‌روم سبزی می‌فروشم یا مسافرکشی می‌کنم و ... همین جایگاه معنوی من را از بین می‌برد. از طرف دیگر در حوزه تربیتی و پرورشی هم مشکلاتی داریم که البته همین تأمین نبودن از نظر مادی و معنوی باعث خیلی از این مشکلات شده است.

من چند وقتی است که بیمار شده‌ام و مانده‌ام که با این هزینه هنگفت چه کار کنم. ما از نظر مالی تأمین نیستیم، خیلی از مکان‌هایی که برای پیگیری مطالباتمان می‌رویم، گاهی با ما با این سن بالا، بسیار توهین‌آمیز رفتار می‌کنند.

همین آقای رئیس‌جمهوری و... از زیر دست معلمانی مانند ما به این جایگاه رسیده‌اند ولی مدت‌هاست که به درخواست‌های ما توجه نمی‌کنند و انگار که از دور خارج شده‌ایم. من دلم می‌خواهد که به‌عنوان معلمی که ٣٠‌سال است کار کرده‌ام، حس کنم هنوز زنده‌ام و نمرده‌ام. خیلی وقت‌ها با ما مانند یک مرده رفتار می‌کنند.

من نیروی آزاد هستم و قراردادم با مدرسه است و اولین درخواستم استخدام در آموزش و پرورش است.

موضوع دیگر این است که وضع آموزش کشور بسیار از هم پاشیده است، آموزش رایگان و کیفی حق همه بچه‌هاست درحالی‌که ما می‌بینیم تحصیل در مدارس دولتی رایگان است ولی کیفیت ندارد.

ازطرف دیگر مدارس خصوصی، مدارس اختصاصی‌اند و معلم را کارگر خود می‌دانند و آموزش برایشان تبدیل به یک کالا شده است و اولین سوال این است که حق تحصیل رایگان که در قانون اساسی کشور آمده کجا می‌رود.