روباتيک نياز امروز صنعت

همانطور که در نوشته قبل اشاره شد مهندسي مکاترونيک تلفيقي از سه رشته مهندسي مکانيک، الکترونيک و کامپيوتر است تا با نگاهي يکپارچه به سيستم هاي متشکل از اجزاء مکانيکي، الکترونيکي و نرم افزاري بتوان راحت، ساده و کم هزينه تر به سيستمهاي مورد نظر دست يافت.

در اين رهگذر ناچاريم به بررسي بعضي از زمينه هاي تخصص و توانايي اين رشته نوين بپردازيم، که در اينجا سعي بر آن است تا يکي از مهم ترين اين زمينه ها يعني گرايش مربوط به روباتيک و ارتباط آن با پيشرفت و توسعه کشور و رسيدن به آرمانهاي مصوب در چشم انداز بيست ساله کشور مورد کندوکاو قرار گيرد.

امروزه کمتر کارخانه اي را مي توان يافت که در آن از روبات استفاده نشود. بازوهاي مکانيکي که بدون استراحت، قطعات و محصولات را از نقطه اي به نقطه ديگري جابجا مي کنند، روباتهاي جوشکاري، روباتهاي تراشکار و ... همه نمونه هايي از کاربرد روباتها در کارخانجات هستند.

صنايع براي افزايش سرعت، کيفيت، دقت و کم کردن هزينه به سمت مکانيزه کردن تمامي قسمت هاي کارخانه پيش مي روند و همين طور در بعضي از قسمت ها که براي انسان خطرناک بوده و در گذشته خسارات جاني و مالي فراواني بجاي گذاشته به ناچار از روباتها استفاده مي شود.

با نگاهي به کشور هاي توسعه يافته يا در حال توسعه و همچنين با مطالعه برنامه ريزي هاي کلانشان در خواهيم يافت که استفاده از روباتها در صنايع آنها هر روز گسترده تر شده،اما در کشور ايران نوپا و با سرعتی غير قابل قبول و سرمايه گذاری نامناسب در حال پيشرفت است چرا که تقريباً تمامي روباتهاي مورد نياز بخصوص در صنايع خودرو سازي وارداتي و شرکت هاي فعال در اين زمينه فقط وارد کننده و تعمير کننده مي باشند، که اين خود نشان دهنده عدم برنامه ريزي صحيح و مدون در طول ساليان گذشته مي باشد.

 هرچند که در ساليان اخير برنامه ريزي هاي از جمله برگزاري مسابقات روباتيک بمنظور علاقمند کردن دانشجويان به فعاليت در زمينه روباتيک صورت گرفته، و از اين رهگذر در مسابقات جهاني افتخاراتي نصيب کشورمان گشته و نوآوري هايي را هم بهمراه داشته که از آن جمله مي توان به کسب سه مدال طلا توسط تيم های دانشجويی شرکت کننده در مسابقات 2008 در کشور چين اشاره کرد و همچنين ساخت روبات پرنده که پيش از اين فقط چند کشور از جمله ژاپن و آمريکا تکنولوژی ساخت آن را داشتند می توان اشاره کرد.

اما با اين حال چون چنين تلاشهايي از سوي مسئولان و صاحبان صنايع جدي گرفته نمي شود و حمايت هاي لازم صورت نمي گيرد، پيشرفت هاي صورت گرفته در اين زمينه بيشتر تقليدي و استفاده از ماژولهاي آماده موجود در بازار مي باشد.

آنچه که مسئولان کشور جهت نيل به اهداف سند چشم انداز بايد در نظر داشته باشند اينست که در دنيای امروز که رقابتي بسيار تنگاتنگ در همه زمينه هاوجود دارد و همه در پي کاهش هزينه، افزايش سرعت توليد و کيفيت هستند راهي جز سرمايه گذاري و برنامه ريزي دقيق در اين زمينه وجود ندارد.

 در اين راستا اقداماتی که بايد توسط مديران مد نظر قرار گرفته و برای رسيدن به آنها تلاشهايی صورت گيرد به اختصار به چند مورد از آنها در ذيل اشاره شده است:

الف) راه اندازي و گسترش رشته مهندسي مکاترونيک در دانشگاههاي کشور جهت تربيت نيروي متخصص و کارآمد.

ب) دادن بورس خارج از کشور در مقطع دکتري به دانشجويان نخبه فعال در اين زمينه جهت آشنايي و استفاده از تازه هاي علم در اين زمينه.

ج)ارتباط بيش از پيش و کاملاً دو طرفه صنايع در گير با روباتيک و دانشگاهها بهمراه سرمايه گذاري صنايع در اين زمينه.

د) برگزاري مسابقات جهاني روباتيک در کشور و حمايت کافي از دانشجويان و تيم هاي فعال در اين زمينه.

اميد است که مسئولان و برنامه ريزان کشور با درايت و اشراف کامل خود به اين نياز ملي جهت رسيدن به اهداف سند چشم انداز بيست ساله، در اين زمينه اهتمام لازم را بکار برده تا ان شاالله همه با هم بتوانيم ايراني آباد در شان ايران و ايراني داشته باشيم.

دانشجوی کارشناسی ارشد مکاترونیک، دانشگاه بین المللی صنعتی شریف