65 دلار؛ قیمت منطقی نفت در بودجه 94

برخی کارشناسان بر این باورند که کاهش قیمت نفت در نهایت به ضرر پروژه‌های عمرانی تمام خواهد شد و دولت برای اینکه کسری بودجه نیاورد، این پروژه‌ها را همچنان نیمه تمام رها خواهد کرد، چرا که منابعی برای جبران کسری بودجه ناشی از کاهش قیمت نفت وجود ندارد و در حوزه درآمدهای مالیاتی هم نمی توان بیش از حد به مردم فشار وارد کرد.

تابناک اقتصادی: دولت در ماه های مهر و آبان و در زماني كه هنوز قيمت نفت روند نزولي خود را آغاز نكرده بود، بودجه سنواتي سال 94 را با نفت 72 دلاري تنظيم كرد؛ كمي بعد از ارائه بودجه به مجلس اما نفت روند كاهشی در پيش گرفت و قیمت های زير 50 دلار را نيز تجربه كرد. حالا که پس از گذشت چند ماه قیمت جهانی نفت دستخوش نوسان شده و کاهش یافته است، وظيفه تنظيم كردن قيمت نفت بر مبناي قيمتهاي جهاني از اين پس بر عهده مجلس است.

مجلس بايد تصميم بگيرد كه قيمت نفت در بودجه كاهش يابد و يا اينكه با همان 72 دلار بسته شود.‌ در صورتي كه مجلس هر يك از اين دو روند را در پيش بگيرد، شرايط متفاوتي در انتظار كشور خواهد بود به گونه اي كه اگر بدون تغيير نفت را در بودجه با 72 دلار ببندد يا بايد هزينه هاي عمراني را بكاهد و يا اينكه با كسري بودجه مواجه خواهيم بود.

از سوي ديگر هم نمایندگان چنانچه قيمت نفت را در بودجه كاهش بدهند، دولت شاهد كسري درآمد روبرو خواهد شد‌ در حالی که برخی کارشناسان اعتقاد دارند کاهش قیمت نفت یک فرصت برای کشور به وجود می آورد تا برای قطع کامل وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی تمرین کند. در این میان، تحلیل‌هایی نیز مبنی بر تاثیر منفی کاهش قیمت نفت بر کشور شنیده می شود.

برخی کارشناسان بر این باورند که کاهش قیمت نفت در نهایت به ضرر پروژه‌های عمرانی تمام خواهد شد و دولت برای اینکه کسری بودجه نیاورد، این پروژه ها را همچنان نیمه تمام رها خواهد کرد، چرا که منابعی برای جبران کسری بودجه ناشی از کاهش قیمت نفت وجود ندارد و در حوزه درآمدهای مالیاتی هم نمی توان بیش از این به مردم فشار وارد کرد و از سوی دیگر، افزایش قیمت حامل های انرژی شوک اقتصادی دیگر برای مردم ایجاد خواهد کرد. در این میان، محمد کردبچه به نکته جالبی اشاره کرده است. آنگونه كه مشاور رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گفته هر یک دلار کاهش قیمت نفت در بودجه ۹۴ موجب کاهش هزار میلیارد تومانی درآمدها خواهد شد.

به هر حال، نظرات نمايندگان مجلس را در مورد قيمت منطقي نفت در بودجه سنواتي سال 94 جويا شدیم.

لزوم تغییر اساسی در رقم نفت بودجه

‌آنگونه كه علي مروي رئيس كميسيون انرژي مجلس گفت: در مورد قيمت نفت در بودجه اختلافاتي ميان دولت و مجلس وجود دارد. به اعتقاد اين نماينده مجلس، نرخ 72 دلار براي نفت در بودجه 94 رقم بالايي است و با توجه به افت قيمت نفت در بازارهاي جهاني مشكلاتي براي كشور ايجاد مي كند.

مروي ادامه داد: بايد باید با دقت و کار کارشناسی به موضوع نفت در بودجه و به عددي دقيقتر و صحيح تر رسيد، چرا كه قيمت نفت پس از بررسي بودجه در دولت كاهش يافت. به اعتقاد رئیس کمیسیون انرژی مجلس، تا زمان تصویب بودجه در صحن علنی ممکن است اتفاقاتی بیافتد که رقم نفت در بودجه تغييرات اساسي داشته باشد اما چنانچه نفت همچنان حدود 40 دلار بماند، بايد تغيير اساسي در قيمت نفت ايجاد كنيم.

مروی در پاسخ به این سئوال که آیا مجلس نفت 72دلار در بودجه را کاهش می دهد يا خير؟ اظهارداشت: پس از تشكيل جلسات كارشناسي و بررسي بودجه در كميسيون‌ها مي توان نظر دقيق در اين مورد داد اما تا به حال به يك نرخ قطعي براي نفت نرسيده ايم. مروي گفت: جمع بندي من با توجه به جلسات كارشناسي كه داشته ايم و جمع بندي نشست اوپك و مذاكراتي كه رئيس جمهور ونزوئلا با روساي جمهور كشورهاي عضو اوپك داشته است، همچنان معتقدم كه قيمت 72 دلار براي شرايط كنوني نفت رقم بالايي است.

به اعتقاد رئيس كميسيون انرژي مجلس، شرايط امروز نفت نياز به تحليل جدي و بررسي عوامل تاثير گذار در قيمت نفت دارد. بايد در كنار هم قرار دادن عوامل مختلف به قيمتي از نفت در بودجه برسيم كه که هم مخارج کشور تامین شود و هم با با کسری بودجه مواجه نشویم.

اين نماينده مجلس، شرايط را براي كشورهاي صادركننده نفت نامناسب ارزيابي كرد و گفت: قیمت بالای نفت باعث افت شدید بازار شده و تقاضا کم می شود و بعضی از کشورهای مثل آمریکا تولید خود به خصوص نفت شیل را زیاد می‌کنند و ذخایرشان نیز از حد متوسط بالاتر می‌رود که بعد از آن اقدام به فروختن نفت کرده و بازار و را دچار مشکل می‌کنند.

وي در مورد دلايل كاهش نفت هم معتقد است كه اين كاهش قيمت با همدستي عربستان و آمريكا براي تضعيف روسيه و ايران طرح ريزي شده است.

ریسک بالای نفت 72 دلاری در بودجه

جعفر قادری عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هم با همكار خود رئیس كميسيون انرژي مجلس هم عقيده است و اعتقاد دارد رقم 72 دلار براي نفت در بودجه سال 94 خوشبينانه است، چرا كه نمي توان با اميدواري از افزايش قيمت نفت چنين ريسكي كرد و از اين رو قيمت نفت بايد در بودجه سنواتي سال 94 كاهش پيدا كند. جعفري گفت: بستن بودجه با نفت 72دلاری سبب مي شود كه دولت كسري بودجه داشته و هزينه هاي تورمي ناشي از افزايش رشد بودجه گريبانگير دولت شود.

اين عضو كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس خاطر نشان كرد: به نظر مي رسد مجلس دولت را براي رسيدن به اهداف خود همراهي كند و خواست دولت را در بودجه عملياتي كند اما به نظر من نفت زير 60 دلار منطقي تر از نفت 72 دلاري است.

وي توضيح داد كه اگر قرار است مجلس قيمت نفت را در بودجه كاهش دهد، حتما بايد كارشناسي شده و دقيق باشد، چرا كه اين كاهش قيمت مي تواند درآمدهاي دولت را كاهش داده و يا هزينه هاي عمراني را بكاهد و سبب كاهش درآمد دولت بشود. در هر صورت، اين كار بايد بايد با كارشناسي دقيق صورت بگيرد.

وي با اشاره به امكان كاهش بودجه منطقه اي، گفت: ممكن است در صورت كاهش بودجه استان‌ها نمايندگان در حوزه هاي انتخابيه خود با مشكل مواجه شوند. ‌از سوي ديگر، دولت با كاهش سهم صندوق توسعه ملي سياستهاي اقتصاد مقاومتي را نيز نقض كرده كه مي تواند براي بودجه مشكل آفرين باشد.

افزایش درآمد مالیاتی؛ راه حل جبران کسری بودجه

موسی احمدی از ديگر نمايندگان مجلس است كه اعتقاد دارد نفت 72 دلاري در بودجه منطقي نيست و در خلال رسيدگي بودجه در كميسيون تلفيق اين رقم تا 65 دلار كاهش مي يابد. اين عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت: زماني كه دولت بودجه را مي‌نوشت، هنوز قيمت‌هاي جهاني در اين حد سقوط نكرده بود و چه بسا اگر در زمان نوشتن بودجه نفت 45 دلار بود، دولت خود اين رقم 72 دلاري را در نظر نمي‌گرفت و رقم كمتري را در بودجه مي گنجاند؛ به همين جهت به احتمال زياد پس از جلسات كارشناسي در كميسيون‌ها اين رقم تا 65 دلار و یا حتی کمتر از اين تغییر و کاهش مي يابد. وی توضيح داد كه دولت برای جبران کاهش قيمت نفت در بودجه، نرخ دلار را براي سال آینده 2850 تومان تعیین کرده در حالی که در بودجه امسال 2650 تومان در نظر گرفته بود.

عضو کمیسیون انرژی مجلس افزود: چنانچه نفت را در بودجه سنواتي كاهش بدهيم، كاهش درآمد دولت مي تواند با افزايش درآمدهاي مالياتي محقق شود.

به گفته وي، درآمدهای مالیاتی از 40هزار میلیارد تومان به بیش از 80هزار میلیارد تومان افزایش در بودجه سال 94 افزاش خواهد يافت كه مي تواند كاهش درآمد دولت را جبران كند.

وي در پاسخ به اين سئوال كه در نهايت مجلس چه برخوردي با نفت 72 دلاري در بودجه خواهد داشت؟ گفت: بعد از جلسات كارشناسي در كميسيون‌ها مي توان به رقم دقيق در بودجه رسيد.

ارتباط کاهش قیمت نفت و سیاست‌های اقتصادمقاومتی

ابراهیم کارخانه‌ای دیگر عضو کمیسیون انرژی مجلس است که دغدغه قیمت نفت در بودجه سنواتی سال 94 را دارد. به اعتقاد کارخانه ای، با توجه به اینکه در برنامه پنجم توسعه، سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و اسناد بالا دستی آماده است که وابستگی بودجه های سنواتی به نفت باید هر سال کمتر شود تا اینکه درآمدهای حاصل از نفت و وابستگی به نفت به حداقل برسد گفت: اصرار رهبر معظم انقلاب بر اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی ریشه در همین نوسانات دارد چنانچه سیاست‌های اقتصاد مقاومتی اجرا می شد، کاهش قیمت نفت این همه ما را نگران نمی کرد.

وی، دلایل کاهش قیمت نفت را سیاسی دانست و خاطر نشان کرد: آمریکا و همپیمانان منطقه‌ای او همچون عربستان به دنبال این هستند که همزمان با روند مذاکرات هسته ای ایران و غرب از طریق کاهش قیمت نفت در کنار تحریم‌ها به ایران فشار بیاورند.

به اعتقاد کارخانه ای، دولت باید چنین کاهش قیمتی را پیش بینی کرده و قیمت هر بشکه را به جای 72 دلار، 55 دلار در نظر می‌گرفت، چرا که در این صورت نشان می‌داد برای اداره کشور به بودجه نفت متکی نیست و می‌تواند بدون درآمدهای نفتی و یا وجود تحریم‌ها کشور را اداره کند، شاید در آن صورت سیاست‌های غرب هم در قبال ایران چرخش کرده و از موضع بالا با ایران برخورد نمی‌کردند.

این نماینده مجلس پیش بینی کرد که مجلس قیمت نفت را برای بودجه 94 کاهش بدهد و در توضیح گفت: معمولا در بودجه های سنواتی قیمت نفت چند دلاری کمتر از قیمت جهانی آن در نظر گرفته می‌شود؛ حال آنکه در حال حاضر قیمت نفت به زیر 50 دلار سقوط کرده و معلوم هم نیست که این روند چه زمان تغییر جهت بدهد؛ از این جهت مجلس برای اینکه مشکلات بیشتری پیش نیاید، قطعا نرخ نفت را در بودجه 94 کاهش می دهد.