تصميمگيرنده هستهاي ايران از نگاه W.POST
سرويس بينالملل «تابناك» ـ گروهي در تهران درباره برنامههاي هستهاي اين كشور تصميمگيري ميکنند كه علي اكبر ولايتي، وزير امور خارجه پيشين و مشاور عالي مقام معظم رهبري در آن نقش پراهميتي دارد.
روزنامه آمريكايي «واشنگتن پست» در مقالهاي به قلم «ديويد ايگناتيوس» نوشت: در آمريكا، حمايتهاي گستردهاي از برنامههاي دولت اوباما براي مذاكره با دشمنان اين كشور در خاورميانه هست. دولت اوباما ميگويد که خواهان گفتوگوست و به ظاهر، برخي مقامات ايران و سوريه نيز اين مسأله را تكرار ميكنند، اما دشواريها و پيچيدگيها از همين جا آغاز ميشود.
آيا اين مذاكرات بايد آهسته و با صبر و حوصله آغاز شود، آن هم يا در يك چارچوب زماني فشرده؟ آيا آمريكا بايد از پيش درباره امتيازگيري روي مسائل كليدي تأكيد كند يا نه؟ و يا اينكه بايد بدون پيششرط بر سر ميز مذاكره بنشيند و صبر كند تا ببيند گفتوگوها به كدام سمت ميرود؟
و اما درباره اظهارات تند و صريح چه بايد كرد؟ آيا به راستي ايران گمان ميكند كه ميتواند با ايالات متحده وارد تعامل شود، در حالي كه رهبر معظم انقلاب ايران اظهار داشته است كه اوباما اقدامات نادرست پيشينيان را دنبال ميكند و اسرائيل يك غده سرطاني است. اين مسأله بيش از آنكه به آغاز مذاكرات كمك كند، باعث توقف آن خواهد شد. با اين حال، دولت آمريكا همچنان به دنبال تماس با ايران است.
هفته گذشته، هيلاري كلينتون، وزير امور خارجه آمريكا در آخرين سيگنال در اين زمينه، اعلام كرد، ايران را به كنفرانسي كه قرار است درباره افغانستان برگزار شود، دعوت خواهد كرد. مقامات دولت آمريكا ميگويند، هماکنون مشغول بازنگري در سياستهاي اين كشور در قبال ايران و سوريه هستند كه قرار است تمركز آن بر مسائل كليدي قرار داشته و چگونگي تعامل با اين كشورها را مشخص سازد.
در اين مقاله، اعلام شده که دولت آمريكا در مورد ايران با دو «ساعت» متفاوت روبهروست. مقامات دولت آمريكا ميخواهند كه با آهستگي و با صبر مسائل خود را با تهران بر سر ميز مذاكره حل كنند، اما در طرف مقابل برنامه هستهاي ايران با سرعت زياد در حال پيگيري و گسترش است.
«افرايم هالوي» رئيس سابق موساد، در گفتوگو با اين روزنامه آمريكايي اظهار داشته است: استراتژي مذاكره با تهران، تنها در صورتي موفق خواهد بود كه به ايرانيها فهمانده شود، همه زمان دنيا را در اختيار ندارند. وي استدلال ميكند كه آمريكا بايد مذاكرات خود را با دولت ايران به يك زمان چند ماهه محدود كند.
يكي ديگر از مقامات بلندپايه اسرائيلي در اين رابطه ميگويد، اگر ميخواهيد با ايرانيها مذاكره كنيد، همين حالا آن را آغاز كنيد، اما با يك چهارچوب زماني مشخص.
البته دولت اوباما به مذاكره محدود با ايران اعتقادي ندارد، اما مقامات آمريكايي ميگويند، دولت ايران بايد کارهايي انجام دهد تا از فشارهاي زماني كاسته شود.
يكي از مقامات آمريكايي ميگويد، تهران بايد براي توقف زمان گامهايي بردارد. وي نميگويد كه اين گامها چيست، اما شايد موافقت تهران با انجام بازرسيهاي بيشتر در برخورد با برنامه هستهايش و شفافيت بيشتر در برخورد با خواستههاي آژانس بينالمللي انرژي اتمي در همين راستا قرار داشته باشد.
فراتر از اين مسأله دو ساعتي، مسأله بزرگتري درباره نوع چانهزنيها براي تصميمگيري در مورد برنامه هستهاي ايران است.
در سالهاي گذشته، آمريكا و اسرائيل به دنبال آن بودند تا ايرانيان دست از غنيسازي اورانيوم بردارند، اما گويا اين مسأله با شكست روبه رو شده است.
يكي از مقامات اسرائيلي در اين زمينه ميگويد، گزينه آستانه ـ گزينه غنيسازي اتمي و خودداري از ساخت بمب هستهاي و همچنين توجه به بازدارندگي ـ از طرف گروهي در تهران حمايت ميشود كه علي اكبر ولايتي، وزير امور خارجه سابق و مشاور عالي مقام معظم رهبري در امور بينالملل در آن نقش پراهميتي دارد.
در اين مقاله، همچنين با اشاره به سوريه آمده است كه تعامل با بشار اسد، رئيسجمهور اين كشور سادهتر است، زيرا دمشق به دنبال تضميني براي بازپس گرفتن بلنديهاي جولان است، ولي واشنگتن و تل آويو به دنبال تضميني درباره حمايت نکردن سوريه از حماس و حزبالله هستند و هر دو طرف منتظر طرف مقابلند.
