اعتماد به توان داخلی در حوزه صنایع فراساحلی

به گزارش «روزنامه شریف» دکتر نوبختی رئیس هیئت مدیرة انجمن مهندسی دریایی ایران، اولین سخنران برنامه بود. او هدف از خصوصی‌سازی را چابک‌سازی، ایجاد رقابت و سرعت بیان کرد و گفت: وقتی خصوصی‌سازی ‌صورت می‌گیرد ولی این سه هدف محقق نمی‌شود، یک جای کار مشکل دارد. با برگزاری این سمینارها باید به‌دنبال یافتن مشکل و ارائة گزارش به مسئولان باشیم. نوبختی دربارة خروج سکوها از کشور گفت: ممکن است عده‌ای تحلیلشان این باشد که به‌خاطر سرعت کار، این انتقال صورت می‌گیرد؛ ولی وقتی که در گذشته سکوهای مختلفی ساخته شده است، این برای صنعت یک توقف و عقب‌گرد است. اگر برگشتی داشته باشیم، به بهانة سرعت در کار که آن‌هم معلوم نیست عملی شود، این خطر نیز وجود دارد که در‌صورت خروج سکو از کشور، به بهانة تحریم مانع ورود آن به کشور شوند. 

دکتر مجید سهراب‌پور، سخنران بعدی سمینار به این موضوع اشاره کرد که دو گروه پیمانکار داریم، یک گروه پیمانکارهای بالادستی هستند که زیاد دستشان را به روغن آلوده نمی‌کنند و کار را می‌گیرند و به پیمانکارها تقسیم می‌کنند. گروه دیگر پیمانکارهایی هستند که آخر خط هستند. یعنی باید بروند و خیس شوند و جوش دهند و شرکت‌های محدودی پتانسیل انجام این کارها را به‌صورت دقیق دارند. در پنج سال گذشته، این مجموعه‌های پیمانکاری، صدمات بسیاری خورده‌اند، زیر‌ساخت‌هایشان تا حد زیادی متلاشی شده است و قدرت پیمانکار داخلی نسبت‌به ۵ سال پیش، بسیار کاهش یافته است و صدمة جدی به سازماندهی و مدیریت و سیستم سرمایه‌ای این شرکت‌ها و از همه مهم‌تر به‌لحاظ از دست دادن نیروهای متخصص، به این شرکت‌ها خورده است.

ساخت سکوهای نفتی که در دهة ۷۰ آغاز شد، با سختی جلو می‌رفت؛ ولی انجام می‌شد. اما اصلاً معنی نداشت که یک جکت غرق شود و بدتر اینکه این‌قدر غیرت وجود نداشته باشد که این جکت غرق شده را از آب خارج کنند. این شرکت‌ها امکانات عملیاتی، نیروهای متخصص و زیرساخت‌ها را از دست دادند و زمان می‌گیرد تا جبران شود و باید بازسازی شوند. 

مهندس قاسم گل‌نژاد نیز در سخنرانی خود به بحث انتقال سکو به خارج انتقاد کرد و گفت: «صدرا با سابقه‌ای که در فاز یک و سکوهای فاز جنوبی داشت و با همة کمبودهایی که داشت، پروژه‌های عظیمی را به سرانجام رساند. امروز شاهد آن هستیم که می‌خواهند یک سکو را برای اتمام کار به خارج ببرند. اگر صدرا به هر دلیلی توان خود را از دست داده، شرکت‌های داخلی دیگر هستند که این کار را انجام دهند؛ ولی حتی این سؤال را هم از شرکت‌های داخلی نکردند که آیا کسی هست که این کار را انجام دهد؟» 

او دربارة ساخته شدن سکوها و دکل‌های خود بالابر دریایی در داخل کشور می‌گوید: «این کار می‌تواند صنایع وابستة جمعی زیادی را فعال کند، صنایع دفاع با امکانات فراوانی که دارد، در بخش جکینگ سیستم‌ها می‌تواند وارد شود، شرکت‌های وینگ‌ساز می‌توانند وارد شوند، یعنی وقتی از ساخت سکو صحبت می‌کنیم معنی‌اش این است که خیلی شرکت‌های دیگر می‌توانند فعال شوند و ماحصل آن یک اشتغال عظیم برای صنعت‌کاران کشور است». 

سخنران پایانی سمینار، مهندس حامدحق یکی از مشکلات در راه توسعة صنایع فراساحلی را علاوه‌بر تحریم‌های خارجی، تحریم‌های داخلی اعلام کرد و افزود: «به هرصورت تحریم‌های خارجی را دور زدیم؛ اما مشکلات با تحریم‌های داخلی مثل گمرک و برخی دستگاه‌های اداری پابرجاست که باید این‌ها را هم حل کنیم».

در ادامه، میزگرد سمینار با حضور آقایان طاهری، گل‌نژاد، سهراب‌پور، خوبان‌شهر، سید‌احمد منتظری، زهرایی، نوبختی و تابش‌پور برگزار شد. میزگرد با صحبت‌های دکتر طاهری شروع شد. وی تأکید داشت که نباید خیلی ناامیدانه صحبت کرد و گفت: «مجموعة کارها به سمت پیشرفت است. اگر امکان ساخت تأسیسات در داخل کشور است، ضرورتی ندارد که این‌ها را به خارج ببریم و می‌توانند به مجموعه‌هایی که در‌حال‌حاضر فعال‌اند، واگذار شود و دلیلی ندارد ما توانمندی‌های خود را نادیده بگیریم».

مهندس گل‌نژاد هم گفت: «دو جکت فاز یک پارس جنوبی را، یکی در خارج از کشور و یکی در صدرا ساختیم و موقعی که شرکت توتال برای ساخت فاز دو و سه مناقصه برگزار کرد، در این مناقصه شرکت‌های داخلی حضور نداشتند.  مدیریت نفت و گاز پارس به توتال فشار آورد که حتماً یکی از سکوها در داخل باید ساخته شود و بعد از آن کل سکوهای پارس جنوبی که در‌حال‌حاضر ۳۴ سکو هستند، در شرکت‌های داخلی ساخته می‌شوند. پشتیبانی نفت و گاز پارس از پیمانکاران باعث شد که امروز توانایی ساخت سکوها در کشور باشد. کسری‌هایی هم در بخش پیمانکاری هست که باید خودشان را تقویت کنند». 

نظر بیشتر حاضران این بود که صنعت فراساحلی کشور، رو به پیشرفت است و با وجود مشکلات موجود که نیاز به توجه خاص و ویژه دارند، نباید فرصت‌های موجود را از شرکت‌های ایرانی سلب کرد و به‌سمت واگذاری‌های خارجی بی‌قاعده رفت.