وقتی بنزین هم عامل فساد می‌شود

در روزهای پایانی سال ۹۲ همچنان یکی از دغدغه‌های مهم مردم تورم، گرانی، ثبات اقتصادی و... است،‌ حال آنکه در خرداد امسال که انتخابات برگزار شد، یکی از شعارهای مهم دولت آقای روحانی، بهبود وضعیت اقتصادی کشور، کنترل تورم و بهبود رفاه مردم بود.

با این حال در شش ماه اخیری که از عمر دولت می‌گذرد، همچنان دغدغه‌های مردم از لحاظ اقتصادی ادامه داشته و به طور وسیع انتظار سرعت بیشتر دولت برای ثبات اقتصادی کشور وجود دارد.

در همین رابطه «تابناک» در گفت‌و‌گو با دکتر جمشید پژویان، رئیس سابق شورای رقابت و اقتصاددان، وضعیت اقتصادی و عملکرد دولت در این شش ماه را بررسی کرده است.

در آغاز پژویان گفت: امسال سیاست‌های اقتصادی کشور را دو دولت اداره می‌کرد؛ بنابراین، نمی‌توان کارکرد‌ دولت را به صورت واقعی ارزیابی کرد؛ اما به هر حال در امسال توقف هدفمندی یارانه‌ها و اصلاح نسبی قیمت‌ها متوقف و همین، موجب شد که دوباره فاصله قیمت‌ها زیاد و خسارت جدی به اقتصاد ایران وارد آید. در واقع اصلاح نسبی قیمت‌ها حرکت درستی بود که متوقف شد.

وی در ادامه گفت: هر چند ‌اشتباهاتی در اجرایی مرحله نخست هدفمند کردن یارانه‌ها بوده، نباید این روند متوقف می‌شد. در کل به نظر می‌رسد که دولت برنامه مشخص و نقشه راه اقتصادی جدیدی نداشته‌ و تنها به دنبال حل مسأله تحریم بوده است. در واقع بحث مذاکرات با ‌۵+۱‌ روی هر نوع سیاست‌گذاری اقتصادی و یا هر حرکت دولت سایه انداخته بود.

رئیس سابق شورای رقابت افزود: امسال دولت نتوانست تورم را کنترل کند. نمی‌دانم چرا برخی گمان‌ می‌کنند، دولت تورم را کنترل کرده است. دولت هیچ کاری برای کنترل تورم انجام نداده و اگر کاری هم نمی‌کرد، به همین شکل ثبات اقتصادی شکل می‌گرفت، چرا که در کشور همیشه ‌یک درصد‌ تورم بوده است.

در سال‌های گذشته، ما همچنان با تورم بالای ۲۰ درصدی روبه‌رو بوده‌ایم. در این میان یک شوک تحریم نیز به کشور وارد شد که قیمت‌ها را به سمت بالا افزایش می‌دهد و این روند ادامه یافته که نهایتا تورم به ۴۵ درصد می‌رسد.

وقتی به امسال نگاه می‌کنید، می‌بینید، ‌تورم ۴۵ درصدی داشته‌اید. حالا از این به بعد شوک دیگری وارد نمی‌شود. در نتیجه در ادامه سال شما‌‌ همان تورم نزدیک به ۴۰ درصد را دارید و تا‌ شوکی دیگر وارد نشود، در مقایسه‌ می‌گویید تورم کمی کاهش پیدا کرده است.

پژویان گفت، دولت تاکنون هیچ کاری برای کنترل تورم انجام نداده ‌و اگر این شرایط در اقتصاد و سیاست خارجی نبود، این ثبات هم شکل نمی‌گرفت.

وی در ادامه گفت: ‌تأکید می‌کنم که تورم یعنی تداوم افزایش قیمت‌ها به هر دلیل؛ برای نمونه، اگر تحریم تشدید می‌شد و ارزش پول بیشتر کاهش ‌می‌یافت، یکباره قیمت‌ها جهش دیگری به سمت بالا می‌داشت؛ ولی وقتی چنین چیزی در شش ماه اخیر نداشتیم و نسبت به سال گذشته مقایسه می‌کنیم، ‌امسال افزایش قیمت‌ها ادامه داشته است.

اگر مقدار سهم فروش نفت را ماه به ماه پایین بیاورند، افزایش قیمت‌ها را داریم یا اگر یک بار یک شوک وارد کردند و صادرات به یک سوم کاهش پیدا کرد،‌ موجب ‌جهش و پرش در شیب قیمت‌ها می‌شود. در واقع اگر به کلی جلوی صادرات را می‌گرفتند، دوباره جهشی در قیمت‌ها به وجود می‌آمد، ولی چون این کار را نکردند، آن جهش قیمت‌ها انجام نشده است. اگر تورم را نسبت به سال پیش مقایسه کنیم، هم‌اکنون تورم ۲۰ درصد است، و‌لی نسبت به دو تا سه سال قبل باز هم تورم بالای ۴۰ درصد است.

وی در پایان گفت: ‌مهم‌ترین مشکل دولت در سال آینده، تداوم نسبی اصلاح قیمت‌ها و ارائه یک برنامه اقتصادی و نقشه راهی است که بتواند اقتصاد را در راه مناسب هدایت کند. در روزهای اخیر شنیده می‌شود که قرار است نرخ بنزین تک نرخی شود. به نظر من، هر نوع قیمتی را تک نرخی کنید و قیمت‌های متفاوت نداشته باشید، کار درستی است. همه باید بنزین را ‌به یک قیمت ‌بخرند. اگر قیمت بنزین دو نرخه باشد، شما فساد خواهید داشت. همه می‌خواهند به قیمت کمتر به بنزین دست پیدا کنند. به همین دلیل، فساد افزایش پیدا می‌کند.