توافق نهایی هسته‌ای با ایران را چه کسی باید در آمریکا تأیید کند؟

در حالی که دور جدید مذاکرات هسته‌ای ایران با ۱+ ۵  از امروز سه‌شنبه در وین برای رسیدن به توافق جامه هسته‌ای آغاز می‌شود، باربارا اسلاوین خبرنگار پرنفوذ آمریکایی که هم با محافل دولتی آمریکایی و هم مجامع دانشگاهی در ارتباط است، به بررسی مراجعی پرداخته  که لازم است توافق نهایی احتمالی با ایران را تأیید کنند.

به گزارش «تابناک»، اسلاوین به گروهی از متخصصان و اندیشکده‌ها اشاره می‌کند که نقشی فرا‌تر از انتظار در تعیین نظر نهایی کنگره و رسانه‌های آمریکایی در قبال توافق نهایی با ایران دارند.

در این میان باید به مؤسسه علم و امنیت بین‌الملل، مرکز جیمز مارتین برای مطالعات عدم اشاعه در مؤسسه مونته‌ری برای مطالعات بین‌الملل، مرکز بلفر برای علوم و مسائل بین‌الملل در دانشگاه هاروارد، انجمن کنترل تسلیحات و مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک مستقر در لندن اشاره است.

بسیاری از این گروه‌ها خطوط کلی مورد نظر خود برای یک توافق نهایی را اعلام کرده‌اند و یا در حال کار روی ‌تحلیل ترکیبی از تىسیسات هسته‌ای و اقدام شفاف‌ساز هستند که می‌تواند اطمینان ایجاد کند که ایران توانایی ساخت آسان سلاح هسته‌ای را ندارد. مؤسسه علم و امنیت بین‌الملل به طور مشخص در حال کار ‌روی تعداد سانتریفیوژ‌ها و میزان ذخیره اورانیوم غنی شده در ایران است که اطمینان دهد، ایران نتواند در فاصله زمانی شش ماه تا یک سال سلاح هسته‌ای بسازد. این زمان برای کشف تصمیم ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای کافی به نظر می‌رسد.

دیوید آلبرایت، مؤسس و رئیس این مؤسسه، ‌پیوسته مورد توجه کنگره آمریکاست و گاهی حتی از مذاکره‌کننده ارشد آمریکایی یعنی وندی شرمن نیز احترام بیشتری از جانب نمایندگان دموکرات و جمهوری‌خواه نسبت به خود جلب می‌کند. رابرت منندز سناتور دموکرات نیوجرسی و رئیس کمیته روابط خارجی سنا در جلسات سوال از شرمن در مورد توافق نهایی همواره به سخنان آلبرایت و تحلیل‌های وی اشاره کرد.

هرچند شرمن درباره شمار‌ سانتریفیوژ‌ها عدد دقیقی ذکر نکرد، اظهار داشت: تعداد سانتریفیوژهای ایران باید از تعداد کنونی کمتر شود. منندز حتی به گزارش منتشر نشده‌ای از آلبرایت در مورد سانتریفیوژهای پیشرفته‌تر ایران اشاره کرد و با اظهار این ادعا که به موضوع این سانتریفیوژهای پیشرفته در توافق نهایی پرداخته خواهد شد، اعتراف کرد که به اندازه آلبرایت در این موضوع تخصص ندارد، ولی برای تحلیل‌های وی در این باره ارزش زیادی قائل است.

اگر چه بسیاری از کار‌شناسان در موضوع برآورد زمان مورد نیاز برای ساخت سلاح هسته‌ای به نظرات آلبرایت ارجاع می‌دهند، برخی وی را متهم می‌کنند که در زمینه توانایی ایران برای ساخت سلاح اغراق می‌کند.

مارک فیتزپاریک از مقامات سابق آمریکایی که اکنون در مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک کار می‌کند، آلبرایت را به دلیل حجم و کیفیت کار‌هایش در این حوزه و نیز به خاطر سرعت تحلیل اطلاعات جدید، گنجینه‌ای برای آمریکایی‌ها می‌داند.

وی همچنین به مشورت‌های پیوسته مقامات غربی و به ویژه اروپایی با آلبرایت در موضوع ایران اشاره می‌کند.

یکی از آخرین برآوردهای وی در این باره که با همکاری هیوستون وود از دانشمندان دخیل در برنامه غنی‌سازی آمریکا تهیه شده است، خبر از سناریویی می‌دهد که ایران می‌تواند در آن با ترکیب گوناگونی از دستگاه‌های سانتریفیوژ در عرض شش ماه مواد لازم برای ساخت سلاح هسته‌ای را آماده کند.

یکی از دلایل مهم در توجه به نظرات آلبرایت این است که نهادهای رسمی آمریکایی با وجود داشتن تخمین‌های خاص خود در‌باره برنامه هسته‌ای ایران و زمان لازم برای ساخت سلاح هسته‌ای، مجبورند نتایج خود را محرمانه نگاه دارند و در واقع تحلیل‌های آلبرایت، بهترین تحلیل در میان تحلیل‌هایی هستند که قابل انتشار عمومی هستند.