تغییر رفتار شهروندان نیاز به آموزش دارد

مدیر مرکز علمی کاربردی آموزش‌های شهروندی با اشاره به این که دوره‌های آموزشی این مرکز می‌تواند در پیشبرد نیاز‌های فوری شهروندان موثر باشد، افزود: تغییر رفتار برای بهبود وضعیت شهر، نیازمند آموزش شهروندان تهرانی است.

به گزارش ایسنا، غلامرضا کریمی با اشاره به سابقه مرکز علمی کاربردی آموزش‌های شهروندی که در مهرماه سال 90 تاسیس شده است، گفت: در حال حاضر 414 دانشجوی رسمی در رشته‌های تکنولوژی آموزشی، امور نمایشگاهی، تربیت مربی خانه کودکان و نوجوانان، تربیت مربی آموزش‌های شهروندی، امور محله و مدیریت محله در این مرکز تحصیل می‌کنند.

وی هدف از ایجاد مرکز را آموزش شهروندان برای تغییر رفتار در سطح شهر عنوان کرد و افزود: تمام شهروندان در شهر تهران مخاطبان این مراکز هستند. همچنین آموزش به ساختارهای مدیریتی محله اعم از شورایاری‌ها، اعضای هیات امنا محله، مدیران و بازرسان جدید محله، مسئولین خانه‌های 14گانه و اعضای کانون‌های سرای محله و کارگروه‌های تخصصی نیز از اهداف دیگر این مجموعه بوده است.

مدیر مرکز علمی کاربردی آموزش‌های شهروندی با اشاره به اینکه دوره های آموزشی این مرکز می‌تواند در پیشبرد نیاز‌های فوری شهروندان موثر باشد، افزود: عنوان درس و پودمان بر اساس نیازها شناسایی و تعریف می‌شود، در صورتی که دوره تعریف شده مجوز بگیرد، به عنوان دوره دانشگاهی برای علاقه‌مندان ایجاد می‌شود.

وی در رابطه با دوره‌های پودمانی در این مرکز خاطرنشان کرد: در حال حاضر 5250 دانشجوی پودمانی در سطح شهر تهران داریم که عمدتاً اعضای شورایاری‌ها، مدیران محله‌ای و اعضای سرای محلات هستند.

کریمی با بیان اینکه آموزش‌های شهروندی مقوله‌ای نوین و بین رشته‌ای است، افزود: 25 پودمان مهارتی طراحی شده، که متناسب با نیاز شهروندان در عرصه‌های مختلف است و در آینده تصمیم داریم پودمان‌ها را افزایش دهیم تا تعداد بیشتری از افراد را تحت پوشش قرار دهیم.

مدیر مرکز علمی کاربردی آموزش‌های شهروندی با بیان این که ادبیات علمی پیرامون رشته آموزش شهروندی بسیار محدود است، اظهار کرد: برای تقویت این علم در حال کسب مجوز از وزارت علوم برای ایجاد مرکز پژوهشی هستیم. همچنین دریافت مجوز برای فصلنامه دانش شهروندی از وزارت ارشاداقدام دیگری است که در این راستا در حال انجام است.

وی ادامه داد: در حال حاضر درصدد ایجاد دبیرخانه تخصصی کیفیت محصولات و محتوای آموزشی شهروندی هستیم تا امور مربوط به استانداردسازی را انجام دهد. به عنوان مثال یکی از دوره‌های پودمانی دوره کودک‌یاری و تربیت مربی کودک است و در این دوره‌ها به مدیران و کارشناسان آموزش‌هایی ارائه می‌شود تا زمینه آموزش استاندارد کودکان در 374 خانه کودک در سراهای محله‌ای فراهم شود.

کریمی با تاکید بر موضوع محله محوری در تهران گفت: قبلا نگاه به شهرداری نگاهی خدماتی بود ولی در پرتو تحولات مدیریت جدید، شهرداری از نهاد خدماتی به یک نهاد اجتماعی فرهنگی تبدیل شده و در پرتو آن، تفویض اختیارات شهرداری در حوزه فرهنگی و اجتماعی به مردم در قالب ساختارهای جدید طرح مدیریت محله در حال انجام می باشد. این مرکز دو رشته دانشگاهی امور محله در سطح کاردانی و مدیریت محله در سطح کارشناسی راه‌اندازی کرده که افراد متخصص را در حوزه مدیریت محله تربیت کرده تا زمینه مشارکت جدی‌تر مردم را در عرصه شهری فراهم کنیم.

وی ادامه داد: در حال حاضر در مرکز علمی کاربردی آموزش های شهروندی 190 استاد به صورت رسمی و غیررسمی داریم که فرآیندهای آموزشی ما را تحت پوشش قرار می‌دهند و تلاش داریم با همکاری سازمان‌ها و نهادهای مختلف شهرداری بتوانیم نیازهای آموزشی شهروندان را شناسایی کنیم.

کریمی با اشاره به مشکلات رفت و آمد شهروندان برای حضور در مرکز گفت: آموزش‌های مجازی برای شهروندان طراحی و تدوین می‌شود که براساس آن در صدد هستیم با توجه به محدودیت‌های رفت و آمد؛ آموزش‌ها را به وسیله اینترنت در اختیار افراد قرار دهیم تا علاقه‌مندان به راحتی بتوانند با مهارت شهروندی آشنا شوند. هر 22 منطقه تهران و در هر منطقه 1 یا 2 سرای محله به عنوان مکان آموزش در نظر گرفته شده است تا افراد مرتبط با ساختار محله و هم شهروندان بتوانند به خدمات آموزشی دسترسی داشته باشند.

به گفته وی، رفتار شهروندان متناسب با یک شهر مطلوب نیست و مشکلات جدی در زمینه افزایش حجم پسماند، ترافیک و تصادفات بیش از حد معمول است. تغییر رفتار برای بهبود وضعیت موجود، نیازمند آموزش شهروندان تهرانی است و تنها با آموزش می توان شاهد بالا رفتن شاخص‌های کیفیت زندگی در شهر باشیم.

مدیر مرکز علمی کاربردی آموزش‌های شهروندی با تاکید بر این که تغییر رفتار شهروندان برنامه اصلی این مرکز است، افزود: برای رسیدن به این هدف محتوای آموزشی را تولید می‌کنیم و مهارت‌هایی را یاد می‌دهیم. در حال حاضر یکی از اولویت‌های مهم سبک زندگی، آموزش فرهنگ آپارتمان‌نشینی است، به شهروندان باید یاد دهیم چطور زندگی همراه با همزیستی مسالمت‌آمیز در آپارتمان داشته باشند.

کریمی در ادامه با اشاره به مصوبه شهر دوستدار کودک در شورای شهر تهران بیان کرد بخش زیادی از این موضوع مربوط به زیرساخت‌ها و امکانات شهر می‌شود که با مصوبه شورای شهر فعالیت‌های ساختمانی و عمرانی و ساخت و ساز در حال انجام است. در آموزش‌ها به نگرش‌ها و نیازهای کودکان توجه می‌شود ضمن این که بزرگسالان باید خودشان را با کودکان تطبیق دهند.

وی افزود: یکی از دوره‌های تخصصی ما تفکیک زباله و پسماند از مبدا است که با همکاری اداره پسماند در حال طراحی است. اولویت آموزش ما، کاهش تولید زباله، تفکیک زباله از منزل و زمان خروج و تسریع بازیافت آن است.

وی رعایت حریم شهری و نظافت شهری از سوی شهروندان در سطح محله را به عنوان یک ضرورت دانست و افزود: برای هر کدام از حیطه های شهری پودمان طراحی کردیم. مدیریت شهری محله محور اولین پودمانی است. پودمان دوم، توانمندسازی ساختارهای مدیریت محله است و پودمان سوم کودکیاری در محله است.

مدیر مرکز علمی کاربردی آموزش‌های شهروندی با بیان این که در طول یک سال گذشته این مرکز بیش از 5000 نفر را تحت آموزش های خود قرار داده است، تصریح کرد: اولویت ما آموزش شهروندان است و کارکنان شهرداری در اولویت بعدی هستند.

وی ادامه داد: مدیریت پسماند، کارآفرینی در محله، مشارکت بنگاه‌ها و اصناف در امور اجتماعی، کتابداری در محله، حفظ محیط زیست در محله، حقوق و مسؤلیت‌های شهروندی، از جمله عناوین پودمان‌هایی است که برای سال آینده طراحی کردیم و در حال اخذ مجوزهایی برای ایجاد دوره‌ها هستیم اما هنوز آنها را عملیاتی نکردیم.

کریمی با بیان این که تعامل شهروندان و مدیران شهری اولویت فعالیت این مرکز است، افزود: گام اول توانمندی شهروندان و آگاهی آنان از مسائل و موضوعات شهری است و به دنبال آن مردم باید آداب مشارکت اجتماعی را یاد بگیرند. براساس نظرسنجی‌ها، شهروندان از نوع آموزش‌ها و رویکرد آکادمیک آن راضی بودند و حجم تقاضا‌ها نیز برای پودمان دوم نشان دهنده تاثیر مطلوب این پودمان است. تغییر رویکرد شهروندان هدف ما بوده است و در ساختارهای محله می‌بینیم که رویه‌های ارتباط با مدیریت شهری بهتر و مطالبات منطقی‌تر شده است. قبل از این دوره تقاضاهای مردم بر مبنای منافع شخصی بود ولی امروز معمولاً مطالبات در راستای منافع طیف بیشتری از مردم است.

به گفته کریمی، توجه شهروندان به قواعد و مقررات حمل‌ونقل و ترافیک یکی دیگر از اولویت‌های مرکز علمی کاربردی آموزش‌های شهروندی است و برای اینکه الگوی واحد برای آموزش شهروندان داشته باشیم، باید نظام جامع آموزشی شهروندی را تدوین کنیم.

وی در این رابطه افزود: رفتار درست و فرهنگ ترافیک برای کاهش حجم گره‌های ترافیکی در سطح شهر تهران بسیار ضروری است و مردم باید متقاعد شوند که تنها به منافع شخصی توجه نکنند و منافع جمع را در نظر بگیرند. البته باید به این امر توجه کرد که باید وسایل حمل و نقل عمومی به طور گسترده در اختیار مردم باشد.

مدیر مرکز علمی کاربردی آموزش‌های شهروندی در ادامه بیان کرد: شورای راهبردی آموزش شهروندی ، سندی را آماده کرده است که به شورای شهر ارسال شده، در آینده نزدیک قرار است مصوب و ابلاغ شود تا ما چارچوب مشخصی برای آموزش شهروندی داشته باشیم. باید برنامه کلانی در نظر گرفته شود که تقریباً تمامی رویکردها کاملاً کاربردی برای شهروندان مشخص شده باشد و تغییر نگرش شهروندان را در پی داشته باشد.

وی افزود: در صورت تصویب نظام جامع در کل معاونت‌ها و سازمان‌های شهرداری تهران برای اولین بار برنامه درسی آموزش شهروندی تدوین خواهد شد و مهارت‌های لازم با تغییر نگرش به شهروندان آموزش داده می‌شود.