چه کسي جانشين البرادعي خواهد شد؟

سرويس بين‌الملل «تابناک» ـ ديپلمات‌ها در وين مي‌گويند، ممکن است تا ماه آينده، رقابت دو کانديداي مطرح براي به دست آوردن پست دبير کلي آژانس بين‌المللي انرژي اتمي، بدون نتيجه به پايان برسد.

«رويترز» در گزارش تفصيلي به مسأله برگزيدن جانشين محمد البرادعي، رئيس کنوني آژانس بين‌المللي انرژي اتمي پرداخته است.

اين خبرگزاري گزارش مي‌دهد: «يوکيا آمانو»، نماينده ژاپن در اين سازمان و يکي از دوکانديداي اصلي احراز اين پست، بر اين باور است که برتري قاطعي بر «صمد مينتي»، رقيب آفريقاي جنوبي‌اش دارد، اما ديپلمات‌هاي حاضر در شوراي حکام مي‌گويند که وي به سختي مي‌تواند رأي دو سوم اعضاي آژانس را به دست آورد، اما نه «آمانو» و نه «صمد مينتي»، هيچ‌کدام گزينه مطلوب کشور‌هاي صنعتي و در حال توسعه نيستند.

ديپلمات‌ها در اين باره مي‌گويند، نمايندگان کشور‌هاي غربي به دنبال شخصي هستند که کمتر از البرداعي سياسي بوده و به دنبال بازرسي‌هاي فني براي جلوگيري از گسترش سلاح‌هاي هسته‌اي و استفاده مطلوب از اتم باشد، اما از آن سو، کشور‌هاي در حال توسعه، به دنبال مديري براي اين سازمان هستند که همچون البرداعي اين آگاهي را داشته باشد که استفاده مطلوب از انرژي اتمي براي اهداف توسعه‌اي، به اندازه تلاش براي منع تکثير مهم است.

رويترز در ادامه گزارش خود مي‌افزايد: مدير جديد سازمان بين‌المللي انرژي اتمي، بايد حداکثر تا ژوئن 2009 (خرداد 88) انتخاب شود تا در ماه سپتامبر از سوي همه 145 عضو تأييد شود.
محمد البرادعي در نوامبر آينده و پس ار دوازده سال، اين سازمان را ترک خواهد کرد. برخي از ديپلمات‌ها بر اين باورند که آمانو 62 ساله، نه بازرس عالي بوده و نه ارتباطاتي قوي دارد؛ مضافا اينکه وي با قدرت‌هاي بزرگ اتمي نيز غريبه است.

از سوي ديگر، مينتي، فعال سابق ضد آپاراتيد، فردي با مهارت و يک ميانجيگر حرفه‌اي است که ويژگي کاريزمايي دارد، اما وي از نگاه کشور‌هاي غربي به کشور‌هاي در حال توسعه، بسيار نزديک بوده و ممکن است مانند البرادعي به يک مدير سياسي براي آژانس تبديل شود.
ديپلمات‌هاي اروپايي که به حساسيت‌هاي سياسي اهميت مي‌دهند، مي‌گويند، آمانو يک جفت دست سالم در آژانس دارد، در حالي که مينتي، نقشي بيشتر سياسي دارد. با وجود اين، هر دو آنها هواداران کمي دارند.

آمانو که مدت شش ماه است در سراسر دنيا براي تصاحب اين پست به رايزني مشغول است، به نظر مي‌رسد که هجده تا نوزده رأي شوراي حکام را که عمدتا کشور‌هاي غربي و آسيايي هستند خواهد گرفت. در حالي که مينتي که تنها چند هفته پيش تلاش‌هايش را در اين راستا آغاز کرده است، کمتر از ده رأي دارد که آن هم آراي کشور‌هاي در حال توسعه است.

يک ديپلمات ديگر اروپايي مي‌گويد: ترکيب و همکاري آمانو و مينتي عالي است، اما بسياري اميدوارند که نفر سومي کانديداتوري خود را اعلام کند. از ميان اسامي که امکان دارد خود را براي اين پست آماده کنند، مي‌توان به «روجليو فرتر»، رئيس سازمان منع گسترش سلاح‌هاي شيميايي، «تيبور توث»، رئيس سازمان منع آزمايش اتمي، «ملينکو اسکوکنيچ»، عضو سابق هيأت رئيس آژانس و «جوناس ايتوير»، وزير خارجه نروژ اشاره کرد.
گفتني است، مينتي بارها و از جمله در گزارش نوامبر سال 2005، از ماهيت صلح آميز برنامه هسته‌اي ايران در برابر قطعنامه نادرست آژانس حمايت کرده است.