هفت راهی که عربستان می‌تواند به منافع آمریکا لطمه بزند

با اوج گرفتن اختلاف‌نظر میان واشنگتن و ریاض بر سر دسته‌ای از مسائل منطقه‌ای، به ویژه موضوعات مربوط به ایران و سوریه، آینده اتحاد راهبردی این دو کشور با یکدیگر به طور جدی در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است. در این میان، نشریه «فارن پالیسی» به بررسی این موضوع پرداخته که در صورت تمایل عربستان به ضربه زدن به منافع آمریکا و انتقام‌گیری، سعودی‌ها چه گزینه‌های مهمی پیش روی دارند.

به گزارش «تابناک»، نشریه «فارن پالیسی» در مطلبی درباره روابط آمریکا و عربستان، به روندی اشاره کرده که در هفته‌ها و ماه‌های اخیر، زمینه فاصله گرفتن این دو کشور را از یکدیگر فراهم کرده است.

در ادامه این مطلب، این موضوع‌ بررسی شده که در صورت تداوم روند کنونی و تمایل احتمالی سعودی‌ها به انتقام‌گیری از واشنگتن، ممکن است‌ چه مواردی اتفاق بیفتد.

تحلیلگر این نشریه، هفت گزینه مهم را در این زمینه برمی‌شمارد:

۱ ـ‌ استفاده ریاض از سلاح نفت: ریاض می‌تواند تولید نفت خود را که به درخواست واشنگتن و به منظور پر کردن جای ایران در بازارهای نفت افزایش داده و به بیش از ۱۰ میلیون بشکه در روز رسانده، کاهش دهد. ریاض تاکنون از افزایش درآمدهای به دست آمده از افزایش تولید بهره برده، اما اوج‌گیری قیمت‌ها به سبب کاهش ناگهانی تولید نیز می‌تواند این کشور را به مقصود برساند. در عین حال، کاهش عرضه می‌تواند سبب افزایش بهای بنزین در آمریکا و به دنبال آن، سبب به خطر افتادن احیای اقتصادی و تأثیرگذاری بر افکار عمومی داخلی شود.

۲ ـ‌ متمایل شدن عربستان سعودی به سمت پاکستان برای به دست آوردن موشک‌هایی با توان حمل کلاهک هسته‌ای: مدت‌هاست ‌ریاض به برنامه هسته‌ای اسلام‌آباد توجه نشان می‌دهد. گفته می‌شود عربستان، بخشی از هزینه برنامه تسلیحاتی هسته‌ای پاکستان را تأمین کرده است.
در سال ۱۹۹۹، شاهزاده سلطان، وزیر دفاع عربستان، در نیروگاه هسته‌ای «کاهوتا»، یعنی جایی که پاکستان در آن اورانیوم با غنای بالا تولید می‌کند، مورد استقبال نواز شریف، نخست‌وزیر پاکستان قرار گرفت. پس از این که شریف در اواخر‌‌ همان سال با کودتایی از کار برکنار شد و دوره تبعید خود را در عربستان گذراند، اینک بار دیگر به قدرت بازگشته است.

هرچند اسلام‌آباد نمی‌خواهد میان ریاض و تهران گرفتار آید، همکاری با عربستان می‌تواند برایش سود مالی‌ داشته باشد. این امر همچنین به پاکستان در رقابت با هند کمک می‌کند؛ به عبارت دیگر، اگر بخشی از برنامه هسته‌ای پاکستان در خاک عربستان باشد، در مقابل حمله هند در امان می‌ماند.

از سوی دیگر، شاید عربستان به ایجاد یک برنامه غنی‌سازی اورانیوم، مشابه برنامه هسته‌ای ایران متمایل شود! ملک عبدالله، پادشاه سعودی در سال ۲۰۰۹ به دنیس راس، دیپلمات ارشد آمریکایی گفته بود: «اگر ایرانی‌ها سلاح هسته‌ای به دست بیاورند، ما نیز به دست خواهیم آورد».

۳ ـ‌ کمک ریاض به اخراج آمریکا از بحرین: زمانی که بحرین در سال ۲۰۱۱ دستخوش تظاهرات اعتراضی شد، عربستان سعودی، رهبری کشورهای منطقه خلیج فارس را برای مداخله جهت حفظ خاندان حاکم بر این کشور بر عهده گرفت؛ بنابراین، سعودی‌ها این قدرت را دارند که بحرین را تشویق کنند ‌تا ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا را به خروج از مقر خود در منامه‌ (پایگاه اصلی اعمال قدرت آمریکا بر خلیج‌فارس) وادار کند.

۴ ـ فرستادن تسلیحات جدید و خطرناک‌تر برای شورشیان سوری: سعودی‌ها هم اکنون نیز مداخله خود علیه دولت بشار اسد در سوریه را افزایش داده و برای گروه‌های تندروی سلفی در سوریه پول و سلاح می‌فرستند. با این حال، آن‌ها تاکنون بنا به درخواست آمریکا از فرستادن سلاح‌های خاصی برای شورشیان خودداری کرده‌اند. سعودی‌ها می‌توانند از این پس، این نوع تسلیحات (سامانه‌های موشکی زمین به هوا)‌ برای شورشیان بفرستند.

۵ ـ‌ حمایت سعودی‌ها از انتفاضه جدید در فلسطین: ریاض از مدت‌ها پیش نسبت به ‌پیشرفت نداشتن در مذاکرات صلح فلسطین و اسرائیل ابراز نگرانی کرده است. فلسطین مهم‌ترین دلیلی بود که از سوی سعودی‌ها، دلیل عدم پذیرش کرسی شورای امنیت سازمان ملل عنوان شد. اگر عربستان احساس کند که چشم‌انداز توافقی مسالمت‌آمیز در موضوع فلسطین نیست، می‌تواند سریع‌ ضمن حمایت از نیروهای شبه‌نظامی در کرانه باختری، حملاتی ‌علیه نیروهای اسرائیلی ترتیب داده و ‌تلاش‌های آمریکا برای میانجی‌گری را ناکام بگذارد.

۶ ـ‌ تقویت رژیم نظامی مصر از سوی عربستان: عربستان سعودی با اختصاص پنج میلیارد دلار کمک به مصر، بلافاصله پس از سقوط مرسی، به یکی از مهم‌ترین شرکای دولت این کشور تبدیل گشت. این کمک سبب شده حاکمان نظامی مصر، تهدیدهای واشنگتن مبنی بر قطع کمک‌های مالی را جدی نگیرند. ریاض می‌تواند با تشدید حمایت‌های خود از دولت نظامیان، تلاش‌های آمریکا برای پیشبرد اهداف خود در مصر را بیش از پیش دچار چالش کند.

۷ ـ‌ حمایت از یک «کرسی اسلامی» در شورای امنیت: عربستان سعودی از مدت‌ها پیش، مدعی اختلاف‌نظر با کشورهای غربی بر سر شیوه اداره شورای امنیت بوده ‌و در همین راستا، بحث اختصاص یک کرسی به کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اسلامی مطرح شده است؛ بنابراین، در صورت مخالفت آمریکا و دیگر کشورهای غربی با این موضوع، ریاض می‌تواند دیگر کشورهای اسلامی همسو با خود را گرد هم آورده و به این ترتیب در راستای اهداف خود بر آمریکا فشار آورد.