نگاه شما: یارانه؛ بیت المال یا انفال

اگر نفت (در اینجا همه مشتقات نفت اعم از بنزین و گازوئیل و ... مد نظر است) جزء انفال است، باید گاز هم باشد (تا شامل مواد پتروشیمی هم شود) باید معادن دیگر هم باشند. نمی شود که بخشی از آن ها را انفال بدانیم و بخشی را ندانیم. اگر انفال است چرا هزینه های آن ها به خزانه (همان بیت المال) واریز می شود و در آنجا تقسیم می شود؟ بایستی یک حساب جداگانه برای این ها باشد تا این دو از هم تفکیک شوند.

ممکن است گفته شود که ولی فقیه اختیارات آن را به دولت سپرده است که در این صورت هم بایستی مطرح کنیم که اگر ولی فقیه اختیار آن را تفویض کرده باشد حرفی نیست ولی بایستی در همان حساب جداگانه باشد و پول آن در اختیار رهبری قرار گیرد اما حالا که قرار نمی گیرد مشخص می شود که این پول به بیت المال بر می گردد .

اگر ما قائل به این باشیم که بودجه دولت همان بیت المال است (که هست) نتیجه آن می شود که فرد فرد مردم در آن شریک هستند و دولت بایستی نسبت به آن در برابر مردم (که در اینجا نمایندگان مجلس هستند) پاسخگو باشد. در این صورت هرگونه تقسیم متفاوت بیت المال بین مردم مصداق بی عدالتی است و برای این کار نمونه های تاریخی فراوانی را می توانیم بیابیم که مصداق بارز آن ارجحیت دادن طبقه خاصی از مردم نسبت به دیگران در زمان خلیفه دوم بود که امیرالمومنین این رویه را تغییر داده و به همه مسلمین بیت المال را یکسان اختصاص دادند. دولت می توانست از همان اول آن را پخش نکند و این بی عدالتی را ادامه می داد اما حالا که تصمیم گرفته شده که سهم هر فرد مشخصا پرداخت شود نباید بی عدالتی را تشدید کند حتی اگر مبلغ آن جزئی باشد و به درد خیلی ها نخورد.

پس تا اینجا نتیجه می گیریم که اگر قرار است بیت المال بین مسلمین تقسیم شود طبق نص شرعی و تاریخی بایستی بین همه آن ها به یک اندازه تقسیم شود و هیچ ارجحیتی نسبت به فردی نسبت به دیگری وجود ندارد.

در مورد ‌اینکه چه کسانی باید این یارانه را بگیرند عزت اسلامی حکم می کند هر کسی که آمد و درخواست دریافت یارانه را داد باید به او سهمش را پرداخت کرد چون او خودش را نیازمند می داند.

واقعا هم همین طور است. شاید افراد زیادی را در اطراف خود می شناسیم که تحت پوشش بهزیستی یا کمیته امداد قرار دارند و اتفاقا از نظر تمکن مالی از ما و امثال ما لباس های شکیل تر و بهتری می پوشند و غذاهای بهتری می خورند و ... ضمن اینکه کسی که پولدار شده ، زحمت کشیده و پول درآورده و در واقع از فکرش به خوبی استفاده کرده است و انصاف نیست که این گونه با او برخورد شود. ملاک سنجش چیست؟ آیا آن  روستایی که 50 رأس گوسفند دارد و نه مالیاتی می دهد و نه اموالش (که شامل خانه و اسطبلی بزرگ برای نگهداری از این گوسفندان است) جایی ثبت شده ولی به علت روستایی بودن تحت پوشش بهزیستی یا کمیته امداد قرار گرفته با کارمندی که حداقل ها را دارد ولی پس انداز می کند و مالیات می دهد و از قضا یک خانه یا خودرو دارد فرقی ندارد؟

پیشنهاد ما هم این است که اول از اقلیت های دینی شروع کنید. شرعا به اقلیت های دینی یارانه (که سهم هر مسلمانی از بیت المال است) تعلق نمی گیرد. حدود 3-4 درصد از مردم ایران طبق آمارهای رسمی و تعدادی بیشتر طبق آمارهای غیر رسمی در این دایره می گنجند. اتفاقا از آن ها باید جزیه گرفته شود. حالا جزیه گرفته که نمی شود هیچ، یارانه هم به آن ها داده می شود و اتفاقا این خلاف عدالت است.

سپس در یک فراخوان دیگر از همه افراد درخواست کنید که بیایند و خودشان را جهت دریافت یارانه معرفی کنند. در این صورت هر کسی که نیامد خیلی راحت از لیست حذف خواهد شد. قطعا کسانی که امروزه ادعا می کنند ما یارانه نمی خواهیم نخواهند آمد و دولت دستش باز خواهد شد.

فرستنده: ح . قربان زاده کارشناس مسائل دینی

* برای آشنایی با شرایط و نحوه همکاری با «نگاه شما» اینجا را کلیک کنید.