چرا امام خمینی، وزیر سپاه را از رفتن به سفارت آمریکا نهی کرد؟

گشایش در روابط ایران و اروپا و نقل‌قول‌‎های جدید درباره رابطه با آمریکا، ادامه حواشی مذاکرات ایران و غرب، ادامه ماجرای بنیاد حفظ آثار امام در رابطه با هاشمی رفسنجانی و نعیمه اشراقی و چند خبر اقتصادی، مهم‌ترین مطالب روزنامه‌های امروز هستند.

امام گفتند مگر قرار است ما ‌هزار سال با آمریکا اختلاف داشته باشیم؟

در ادامه نقل‌قول‌ها از امام راحل درباره مسائل گوناگون، امروز روزنامه‌ها سخنان وزیر پیشیین سپاه و یکی از نمایندگان سابق سپاه را مورد توجه قرار داده‌اند.

بهار از جمله روزنامه‌هایی است که سخنان رفیق‌دوست را مورد توجه قرار داده که در بخشی از آن گفته است: «دو روز بعد از ملاقات سپاه با رهبری که در آن نشست ایشان مطلب و استراتژی «نرمش قهرمانانه» را به کار بردند، خبرگزاری‌ها سراغ من آمدند و نظرم را جویا شدند. جوابم این بود که برداشت من این است که نرمش یعنی این‌که ما آماده گفت‌وگو شویم و قهرمانانه هم یعنی پشت سر رهبری حرکت کردن. یعنی هرچه ایشان می‌گویند‌‌ همان را بگوییم. کمی عقب‌تر می‌روم. در زمان امام هم من چندبار مواردی شبیه این را گفتم که مورد اعتراض هم قرار نگرفت. الان هم تکرار می‌کنم. سؤال ما این است که اگر با کسی دعوا کردیم، تا ابد قهر بکنیم یا این‌که برای حل مشکل حرف بزنیم. در قهر چه چیزی‌گیر ما می‌آید؟ یعنی ما به جرم این‌که نمی‌خواهیم با آمریکا رابطه داشته باشیم تمام جلسات سازمان ملل را ترک کنیم؟ این درست است یا این‌که مقتدرانه برویم و حرف خودمان را بزنیم‌».

وی در ادامه افزود: «به عنوان یک مقلد امام اگر امام دستور می‌دادند که به واشنگتن بروم دست ریگان را ببوسم، این کار را می‌کردم؛ تعلل هم نمی‌کردم. یک مطلب دیگر در زمان امام بود که اگر اشتباه گفته بودم حتما از سوی دفتر امام تکذیب می‌کردند. این‌که سال ۶۲ یا ۶۳ که وزیر سپاه شدم جایی برای استقرار نداشتم. فکر کردم که اگر امام اجازه دهند به لانه جاسوسی بروم و در آنجا مستقر شوم. در آن زمان هم در اختیار سپاه بود. جماران رفتم به حاج احمد آقا گفتم می‌خواهم یک چنین سؤالی از امام بپرسم. ایشان با خنده گفتند برو خودت از امام سؤال کن. امام گفتند چرا می‌خواهید به آنجا بروید. مگر قرار است ما ‌هزار سال با آمریکا اختلاف داشته باشیم. به آنجا نروید.

‌حسین انصاری‌راد‌ در ارتباط با مخالف‌خوانی‌های اخیر نسبت به خاطرات آیت‌الله هاشمی درباره نظر امام برای حذف شعار «مرگ بر آمریکا» و رابطه با آمریکا در گفت‌وگو با «شرق» گفت: «اولا امام راحل همواره تصریح می‌کنند که در اجتهاد باید زمان و مکان در نظر گرفته شود. همیشه ایشان معتقد بودند در تصمیم‌گیری‌ها، اعمال قدرت، سیاست‌ها و حتی در شرع باید زمان و مکان را در نظر گرفت. بنابراین برای اجرای هر سیاستی با توجه به دستورات اسلام، آرای عمومی و نظر صریح امام (ره) باید مکان و زمان در نظر گرفته شود‌».

وی با اشاره به نظر امام (ره) بر ضرورت وجود مجمع ‌تشخیص‌ مصلحت ‌نظام افزود: «با تمام احترامی که امام راحل به نظر شورای نگهبان داشت، به دلیل این که اختلافاتی میان مجلس و شورای نگهبان ایجاد می‌شد و به ایشان اعلام می‌کردند که این موضوع موجب اخلال در کار کشور‌داری شده است، امام (ره) صریحا دستور تأسیس مجمع‌تشخیص‌مصلحت‌نظام را دادند و گفتند هر جا مشکلی ایجاد شد باید به این مجمع فرستاده شود و همه باید از این مجمع تبعیت کنند‌». انصاری‌راد عنوان کرد: «امام (ره) در پنج، شش‌ ماه پایانی حیاتشان فرمودند: من تصمیم دارم در تمام زمینه‌ها از قانون اساسی تبعیت کنیم و همه بر اساس آن عمل کنیم. این سخن امام حرف بسیار پرمعنایی است و همه مسوولان جمهوری اسلامی که خود را دوست‌دار امام (ره) می‌دانند باید براساس قانون اساسی عمل کنند‌».

وی همچنین  با یادآوری ‌این که در هیچ جای قانون اساسی هیچ واژه مرگی عنوان نشده است، گفت: «در قانون اساسی نه ‌تنها استفاده از واژه مرگ برای ملت‌ها آورده نشده که حتی نفی هم شده است و براساس همین قانون اساسی همه‌چیز باید با توجه به مصلحت کشور انجام شود‌». این نماینده مجلس ششم افزود: «تأکید بر قانون اساسی از تصمیمات امام (ره) است و هیچ‌کسی نمی‌تواند بدون درنظرگرفتن قانون اساسی به جملات امام (ره) تمسک بجوید‌». انصاری با بیان این مطلب که موضوع مهم امروز حفظ منافع کشور است عنوان کرد: «چیزی که امروز حایزاهمیت است حرکت با توجه به مصالح مردم است. افرادی که امروز سیاست کشور را دنبال می‌کنند با رای مردم آمده‌اند و مورد اعتماد مردم هستند‌».

شوخی یارانه‌ای دولت و مجلس

جمشید پژویان، کار‌شناس اقتصادی که از وی به ‌‌تئوریسین هدفمندی در دوران احمدی‌نژاد نام برده می‌شد، تصمیم دولت فعلی و مجلس برای حذف سه دهک را شوخی یارانه‌ای دولت و مجلس نامیده است.

وی در روزنامه شرق در این باره نوشته است: دولت در توافقی با مجلس، عزم خود را جزم کرده تا سه‌دهک درآمدی بالای جامعه را از فهرست دریافت یارانه نقدی حذف کند. این توافق بیشتر به یک شوخی می‌ماند زیرا امکان شناسایی دهک‌ها نه در ایران بلکه در هیچ کشور دیگری وجود ندارد. ضمن این که دولت و مجلس بر سر حذف ۳۰درصد از یارانه‌بگیران که معادل ۲۲میلیون‌نفر از جمعیت کل کشور هستند، توافق کرده‌اند. در این شیوه دولت می‌خواهد جمعیت را به ۱۰دهک مساوی تقسیم کند که سه‌دهک بالای آن حدودا ۳۰درصد از یارانه‌بگیران فعلی را تشکیل می‌دهد. از این رو این سه‌دهک، سه‌دهک درآمدی بالای جامعه نیستند زیرا تعداد افراد مربوط به سه‌دهک بالای درآمدی هرگز ۲۲میلیون‌نفر نمی‌شود. بنابراین آنچه دولت و مجلس به‌ دنبال اجرای آن هستند مربوط به سه‌دهک جمعیتی است. با این حال به نظر می‌رسد، حذف سه‌دهک جمعیتی با درآمد بالا امکان‌پذیر نباشد، زیرا بسیاری از افراد ثروتمند ردپایی از خود به جا نمی‌گذارند. معمولا این افراد املاک و دارایی‌های خود را به نام خود نمی‌کنند تا از طریق سازمان ثبت اسناد و املاک قابل شناسایی باشند. خودروهای لوکس این افراد هم به نام دیگران است.

شناسایی افراد ثروتمند از طریق سازمان امور مالیاتی هم به‌طور کامل ممکن نیست. زیرا فرار مالیاتی در بین این افراد بسیار رایج است. رجوع به درآمد ماهانه افراد هم برای شناسایی ثروتمندان ممکن نیست زیرا اغلب افراد ثروتمند یا شغلی ندارند و اگر دارند، شغلشان آزاد است که به این ترتیب دیگر نیازی به دفتر ندارند. در تمامی این شیوه‌ها امکان شناسایی دهک‌های پر‌درآمد با درصد خطای کم وجود ندارد. به‌کارگیری این شیوه‌ها همراه با «خطای دوم» خواهد بود. در طرح حذف سه‌دهک از یارانه‌بگیران خطای دوم به این معنی است که عده‌ای که باید یارانه بگیرند به اشتباه حذف می‌شوند و عده‌ای که ثروتمند هستند و نباید یارانه دریافت کنند، همچنان در فهرست یارانه‌بگیران می‌مانند.

درست این است که درصد این خطا به حداقل ممکن برسد، گرچه امکان رساندن درصد خطا به صفر وجود ندارد. برای به حداقل رساندن خطا در این زمینه به بانک اطلاعاتی قوی و افراد زبده و خبره برای ارایه راهکار نیاز داریم. باید گفت با فرض وجود این افراد، بانک اطلاعاتی مورد نیاز وجود ندارد. ساختار اداری و اطلاعاتی ایران به‌ گونه‌ای است که این امکان را فراهم نمی‌کند. افراد زبده که برای شناسایی دهک‌ها انتخاب می‌شوند باید راهکارهایی ارایه دهند تا شناسایی افراد مورد نظر امکان‌پذیر شود. البته این راهکار‌ها نباید مانند راهکاری باشند که در دولت قبل در پیش گرفته شد. در دولت دهم چندین‌هزارنفر سرشمار با صرف هزینه‌های میلیاردی به در خانه‌ها رفتند تا پرسشنامه‌هایی را برای شناسایی افراد پر کنند.

نتیجه پرسشنامه‌ها به قدری ضعیف بود که در دم، دور ریخته شدند و‌‌ همان بهتر که مبنای محاسبه قرار نگرفتند زیرا امکان داشت حذف عده‌ای به ناحق موجب تنش‌های اجتماعی و سیاسی شود. حالا هم امکان ایجاد شکل‌گیری تنش وجود دارد زیرا همان‌طور که اشاره شد، امکان شناسایی کامل دهک‌ها وجود ندارد و در صورتی که درصد خطای شناسایی بالا باشد امکان وقوع تنش قوت می‌گیرد. هیچ‌جای دنیا جمعیت بر اساس دهک‌های جمعیتی طبقه‌بندی نشده‌اند. آن‌ها شیوه‌هایی دارند که براساس آن دهک‌های کم‌درآمد را شناسایی می‌کنند. سازمان‌هایی مانند تامین‌اجتماعی، مالیات و انواع نظام‌های پرداخت از جمله این امکانات هستند. ما نیز باید رویه فعلی پرداخت یارانه را اصلاح کنیم و آن را در جهت حمایت از افراد آسیب‌پذیر و فقرزدایی سوق دهیم. اما در نظر داشته باشیم که درصد خطای هر راهکاری که به‌کار می‌گیریم حداقل باشد.

سفارتخانه‌ها باز می‌شوند

اخبار متفاوت مربوط به تغییر در روابط ایران و اروپا هم از مسائل مهمی است که امروز مورد توجه روزنامه‌ها قرار گرفته است. اعتماد خبر داده که تهران و لندن عادی‌سازی روابط را دنبال می‌کنند.

به نوشته این روزنامه اصلاح‌طلب، تا ده روز دیگر غبار از سفارتخانه‌های ایران و انگلستان زدوده شده و چراغ‌ها برای ورود کاردارهای غیرمقیم هر دو کشور، روشن می‌شود: خبری که روز گذشته مجید تخت روانچی، معاونت اروپا و امریکای وزارت خارجه آن را اعلام کرد. مقدمات این اتفاق تازه از حاشیه اجلاس نیویورک میان محمدجواد ظریف و ویلیام هیگ، وزرای خارجه هر دو کشور آغاز شد و به معاونان خود «مجید تخت روانچی» و «سایمون گس» مأموریت دادند برای بازگشایی سفارتخانه‌های دو کشور در تهران و لندن مقدمات لازم را فراهم کنند: قرار و مداری که در سویس نهایی شد و یک روز بعد از آن به مرحله اجرایی رسید. هرچند درنشست ژنو، برای رسیدن به نتیجه مطلوب مذاکرات راه طولانی در پیش است اما آنچه حتمی شد توافق تهران و لندن برای برقراری ارتباط دیپلماتیک میان دو دولت بود.

طی هفته‌های گذشته وزارت خارجه هر دو کشور دست به تحرکات گسترده یی در جهت عادی سازی مناسباتشان که تقریبا در دو سال گذشته رو به خاموشی گراییده بود زدند. سطح روابط دو کشور زمانی به وخامت گرایید که درست هشتم آذر ماه سال ۱۳۹۰ عده یی که خود را دانشجویان بسیجی دانشگاه تهران نامیدند با وارد شدن به ساختمان سفارت انگلستان در خیابان فردوسی، پرچم انگلستان را پایین کشیده و اقدام به تخریب اموال و پرتاب مدارک سفارتخانه به خارج ساختمان کردند. البته‌‌ همان روز در اقدامی مشابه به باغ سفارت بریتانیا در منطقه قلهک نیز حمله شد: اقدامی که پس از تسخیر سفارتخانه امریکا در ۱۳ آبان سال ۱۳۵۸، می‌توان گفت در نوع خود بی‌سابقه بوده است. پس از آن بود که لندن با بستن سفارتخانه خود، از دولت ایران ادعای خسارت چند میلیون دلاری کرد و در اقدامی عجیب، به اخراج کارکنان سفارت ایران از انگلستان مبادرت کرد.

البته این اقدام انگلیس و همچنین اعمال تحریم بانک مرکزی از سوی این کشور سبب شد نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز طرح کاهش روابط تهران با لندن را تصویب کنند. پس از آن وزارت امور خارجه دولت دهم، موظف به کاهش سطح روابط با انگلیس از سطح سفیر به کاردار شد.

البته این طرح در حالی در مجلس شورای اسلامی تصویب شد که «جان دامینیک چیلکات» که بعد از مدتی به جای «سایمون گس» به عنوان سفیر جدید انگلیس در ایران منصوب شده بود، رونوشت استوارنامه خود را به «علی اکبر صالحی» وزیر خارجه وقت تقدیم کرد و منتظر تقدیم استوارنامه خود به دکتر احمدی‌نژاد بود. روز گذشته اما مجید تخت روانچی، یک عضو مذاکره کننده ایران با ۱+۵ که پیش از این سفیر ایران در سویس بوده و در مقطعی مسئولیت نمایندگی دایم ایران نزد سازمان ملل را بر عهده داشته است، تأکید کرد که در دو سال گذشته رابطه ایران و انگلیس هیچگاه قطع نشده است اما در عین حال قرار است سفارتخانه‌ها در پایتخت‌ها بازگشایی شود.

حالا تهران خوب می‌داند تاریخ دیرینه روابط دو کشور از اهمیت بسیاری برخوردار است و نباید بیش از این بسته بماند. از این رو با روی کار آمدن حسن روحانی افق‌های جدیدی بر مناسبات تهران با اروپا و در صدر آن انگلستان باز شد.

همین روزنامه به سخنان عصر دیروز رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در دیدار گروه سوسیالیست‌های پارلمان اروپا اشاره کرده است که حسن نیت را شرط لازم برای مذاکره سیاسی دانسته و گفته: از کشورهای اروپایی انتظار داشتیم که به جای استفاده از شیوه‌های غیرعاقلانه تحریم و تهدید، بر مذاکرات عاقلانه تأکید کنند.

قشقاوی معاون کنسولی و پارلمانی وزیر خارجه هم گفته است که: توافقات کنسولی بین ایران با کانادا و انگلیس در حال وقوع است و اقدامات مثبتی برای حل مشکلات کنسولی هموطنان در کانادا و انگلیس و توافقاتی بین طرف ایرانی، کانادایی و انگلیسی در حال وقوع است که در صورت نتیجه نهایی به زودی اخبار آن برای اطلاع افکار عمومی منتشر خواهد شد.

هدف؛ بر هم زدن مذاکرات

در حالی که سخنان عراقچی معاون وزیر خارجه در مورد مذاکرات ایران و غرب، بیش از هر خبر هسته‌ای در روزنامه‌های امروز تکرار شده است، عیسی کلانتری وزیر کشاورزی دولت سازندگی به بعضی از اظهارات در مورد مذاکرات هسته‌ای پرداخته و هدف آن را برهم زدن مذاکرات دانسته است. نوشته مشابهی از صادق زیباکلام هم در بعضی از روزنامه مورد توجه قرار گرفته است.

در یادداشت کلانتری برای روزنامه آرمان آمده است: منافع برخی افراد و رسانه‌ها به گونه‌ای تعریف می‌شود که سعی می‌کنند با گل‌آلود کردن فضای بین ایران و غرب بیشترین بهره را ببرند. قطعا اظهارنظر مقامات ایران در عرصه دیپلماسی مبنی بر محرمانه بودن مذاکرات رویه صحیح و درستی است که توسط تیم دیپلماسی ما در پیش گرفته شده است. همچنین برخلاف مطالب منتشر شده در برخی مطبوعات؛ مسلما مقام معظم رهبری نیز در جریان کامل مذاکرات هسته‌ای ایران قرار دارند و همه می‌دانند که دولت در مذاکرات هسته‌ای بدون تایید ایشان دست به هیچ گونه اقدامی نخواهد زد.

اما انتقاداتی که اکنون عده‌ای از روند مذاکرات هسته‌ای می‌کنند و با استفاده از روش‌های رسانه‌های معمول خود اقدام به جوسازی و انتشار اخباری می‌کنند که در ‌‌نهایت هدفش برهم زدن تمرکز تیم مذاکره‌کننده و نتیجه نگرفتن ایران از مذاکرات به این دلیل است که هشت سال آمدند و رفتند و به قول خودشان مذاکره کردند، اما عملکردشان به اندازه یک ماهه اخیر دولت یازدهم نبوده است. در مذاکرات هشت سال گذشته به نوعی می‌توان گفت بیشتر زمان و حتی فرصت‌هایی از دست رفت. تحریم‌ها و هزینه‌هایی که در اثر عملکرد این چند سال تحمیل شد را بیش از همه می‌توان حاصل به نتیجه نرسیدن مذاکرات چند سال اخیر پیرامون پرونده هسته‌ای کشورمان دانست. به نظر می‌رسید در سال‌های گذشته مذاکره کنندگان دو طرف دید روشنی از این که راجع به چه چیزی در حال مذاکره هستند، نداشتند و همین بی‌اطلاعی و نداشتن دانش از طرف مقابل در مذاکرات موجب شد که دو طرف نتوانند به زبان مشترکی برای ادامه مذاکرات دست یابند و نتیجه آن شد که همه می‌دانند.

اما بی‌شک دولت روحانی درصدد است تغییری در روندهای گذشته در سیاست خارجی و صحنه دیپلماسی کشور ایجاد کند. تحریم‌های ناعادلانه تا کنون میلیارد‌ها دلار زیان در پی داشته است؛ آن هم نه تنها برای ایران بلکه برای خیلی از شرکای سابق اقتصادی ایران که همانطور که مشاهده می‌شود آثار آن امروز گریبان دولت یازدهم را گرفته است. روشن است که مخالفان روند مذاکرات، اساسا با نتیجه گرفتن ایران در مذاکرات مشکل دارند. اما اکنون موقع آن فرا رسیده که فرق رویکردهای گذشته و امروز مشخص شود. به‌راستی باید با مقایسه تجربه اکنون و گذشته، فرق شیوه‌های مدیریت در سیاست خارجی و فرق استراتژی دولت روحانی در سیاست خارجی با گذشته را همه متوجه شوند. باید به صراحت گفت که برخی از مطبوعات و اصحاب رسانه‌های تندرو نگرانند که مبادا مذاکرات به نتایج مثبت و مشخصی برای ایران برسد. چراکه قطعا با هویدا شدن روند مثبت و درست ایران در مذاکرات هسته‌ای منافع برخی از این گروه‌های تندرو به خطر خواهد افتاد.

برخی از این افراد در روند تحریم‌های اقتصادی ایران صاحب سود و رانت‌های بسیاری شدند که مسلما با کمتر شدن شدت تحریم‌ها منافعشان به خطر خواهد افتاد. در حال حاضر اقدامات برخی افراد تندرو و رسانه‌های آن‌ها می‌تواند به تلاش‌هایی برای کمرنگ جلوه دادن روند مثبت کنونی مذاکرات ایران و غرب تعبیر شود. چگونگی پیشبرد مذاکرات، مسأله‌ای است که در اختیار دولت است و آشکارا یا پنهان مذاکره کردن نیز منوط به سیاست‌ها و تفاهماتی است که بین دو طرف مذاکره کننده توافق شده است. در کشور ما هم مقاماتی وجود دارند که روند مذاکرات را کنترل می‌کنند. این یک مسأله طبیعی است که بعضی از مسئولان چندان موافق در جریان قرار گرفتن تمامی آحاد جامعه و کنشگران در تمام موارد و ریز مذاکرات نباشند چراکه تجربه همین مدت اخیر نشان داده که به طور مثال ممکن است توضیحات وزیر خارجه از روند مذاکرات هسته‌ای، صبح فردایش سر از سرمقاله و تیتر روزنامه‌های خاص تهران درآورد. چه تضمینی وجود دارد که با انتشار این مطالب محرمانه کشورهای بیگانه از آن سوءاستفاده نکنند؟ بایداین اختیار را برای دو طرف مذاکره قائل باشیم که با توجه به حساسیت مذاکراتشان و ترس از این که دست‌های پنهان در جهت برهم زدن روند مذاکرات وارد شوند، تصمیم بگیرند که مذاکرات را به صورت محرمانه ادامه دهند. همه می‌دانند که دولت یازدهم با نظارت دقیق و اطلاع کامل مقام معظم رهبری مذاکرات را انجام می‌دهد. بنابراین امید می‌رود منتقدان دولت و افراطیون با توجه و دقت در این مسأله و در نظر گرفتن منافع ملی کشور دست از اقدامات فعلی و رویه‌ای که در پیش گرفته‌اند بردارند و با حمایت از تیم مذاکره‌کننده کشورمان، آن‌ها را با اعتمادبه‌نفس کامل‌تری به مصاف نمایندگان ۱+۵ بفرستند.

واکنش مؤسسه تنظیم آثار امام به پیام فیس‌بوکی منتسب به نعیمه اشراقی

در پی ماجراهای مربوط به پیام فیس بوکی منتسب به نعیمه اشراقی و واکنش‌های داخلی و خارجی نسبت به این مسأله که در پی آن اتهاماتی به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام (ره) وارد شد، حمید انصاری، قائم مقام مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) در یادداشتی واکنش رسمی این مؤسسه را اعلام کرده است.

در حالی که روزنامه‌های اصلاح‌طلب ترجیح داده‌اند ‌«تسویه حساب سیاسی به بهانه توهین به امام (ره)» را به عنوان تیتر این خبر انتخاب کنند، کیهان در قالب گفت و شنودهای روزانه خود به مؤسسه تاخته است و نوشته: «مردم که در اعتقاد به امام و شهدا وحدت دارند، بنابراین دفاع از امام (ره) فقط دشمنان حضرت امام (ره) را عصبانی می‌کند، یعنی آقای انصاری معتقدند نباید با دفاع از حضرت امام (ره) موجب نگرانی و عصبانیت دشمنان امام (ره) شد! مگر حرف او غیر از این معنی دیگری هم دارد؟!»