اردبیل؛ امیدوار تدبیر ـ 2
در بخش نخست این مقاله اشاره شد؛ استان اردبیل، استان انقلاب اسلامی است، به این معنی که اولین منطقهای که پس از پیروزی انقلاب اسلامی به استان تبدیل شد، اردبیل بود که به عنوان بیست و پنجمین استان کشور در سال 1372 تاسیس گردید و از این رو به استان انقلاب اسلامی شناخته می شود. همچنین در قسمت اول ضمن اشاره به تاریخ مختصر اردبیل، ظرفیتهای استان و مسایل و مشکلات آن بررسی شد. این جایگاه و امتیاز را بر این استان محفوظ و مبارک میدانیم، آن را ارج می نهیم و انتظار داریم این مولود انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی روز بروز در مسیر رشد و توسعه ضمن عمل به نقش و رسالت ملی خود، بستر و فضایی سرشار از رضایت برای مردم شریف این دیار فراهم کند. و اینک قسمت دوم آن تقدیم می گردد:
محور توسعه استان اردبیل
با توجه به قابليتها و تنگناهاي مطرح شده در مقاله قبلی، محور توسعه استان اردبیل بر «توسعه بخش كشاورزي»، «توسعه بخش صنعت» (با تأكيد بر صنايع مرتبط با كشاورزي) و «توسعه بخش گردشگري» استوار است. بدين ترتيب اهداف بلند مدت توسعه استان اردبیل با عنایت به 3 محور فوق عبارتند از:
1- حفظ، احياء و گسترش كمي و كيفي در بهره برداري از منابع آب و خاك استان
2- حفظ موقعيت ممتاز فعاليتهاي زراعت، باغداري و دامداري و بهبود كمي و كيفي آن
3- حفظ و احياي اراضي كشاورزي، جنگلي و مرتعي و تضمين بهره برداري بلندمدت از آنها با رعايت موازين زيست محيطي و توسعه پايدار
4- توسعه سرمايه گذاري هاي كشاورزي، صنعتي و معدني متناسب با ظرفيتها و قابليتهاي استان
5- توسعه ظرفيت هاي بخش گردشگري استان با عملكرد ملي و فراملي و استفاده ازسنن فرهنگ محلي در توسعه فعاليتهاي گردشگري استان
6- توسعه نقش و جايگاه IT در فعاليت هاي توليدي، خدماتي و گردشگري
7- توسعه، تقويت و تجهيز تأسيسات و امكانات زيربنايي در راستاي گسترش فعاليتهاي محوري و اولويت دار در توسعه استان
8- گسترش ارتباطات اقتصادي و فرهنگي با كشورهاي آسياي ميانه و بويژه حوزه قفقاز
9- ساماندهي نظام مراكز زيست و فعاليت و خدمات رساني استان با اولويت توسعه كانونهاي متوسط شهري و روستاهاي متمركز
10- تنوع بخشيدن به اقتصاد مناطق روستايي به منظور افزايش نرخهاي فعاليت و مشاركت در اين مجتمعهاي زيستي
11- ارتقا شاخص هاي توسعة انساني، توانمند سازي و ارتقاي سطح تخصصي و مهارت نيروهاي محلي
12- ساماندهي و استفاده از مزيت ها و ظرفيت هاي اقتصادي صنايع دستي در ايجاد اشتغال با تأكيد بر مناطق روستايي، صادرات و افزايش تعداد صنعتگران
13- ارتقاء جايگاه استان در ترانزيت كالا و صادرات و واردات با توجه به موقعيت جغرافيايي، مرز مشترك با جمهوري آذربايجان و وجود گمركات مرزي
14- توسعه بهرهبرداري از منابع انرژيهاينو و ذخايرهيدروكربوري مغان بارعايت موازين زيست محيطي در استان
15- اعتلاي معرفت ديني، ارزشهاي فرهنگي و ويژگي هاي هويتي استان
16- نهادينه سازي بهره وري و افزايش بهرهوری در بخشهاي اقتصادي و عوامل توليد
17- ارتقاء نقش ورزش در تأمين سلامت جسمي و روحي و تقويت توانمنديهاي افراد و گروههاي اجتماعي
18- دستيابي به هدف هاي توسعه هزاره (M.D.G) در استان
19- توانمندسازي بخش تعاوني براي ايفاي فعاليتهاي گسترده و اداره بنگاه هاي اقتصادي بزرگ
20- توسعه نقش و جايگاه زنان در سطوح تصميم سازي و تصميم گيري استان
راهبردهاي بلندمدت توسعه استان اردبیل
1- ذخيره سازي و مهار آبهاي سطحي استان با تأ كيد بر رودخانه هاي مرزي و بهره برداري مطلوب از آبهاي سطحي و تقويت منابع آبهاي زيرزميني با اولويت آبخوان هاي با بيلان منفي
2- يكپارچه سازي اراضي، استفاده از روش هاي نوين آبياري و سازماندهي بهره برداري هاي نوين در فعاليت هاي كشاورزي و توسعه باغداري در كوهپايه ها
3- توسعه واحدهاي صنعتي دام و طيور، زنبورداري، پرورش و اصلاح نظام دامداري متكي به مرتع
4- گسترش فعاليت آبخيزداري، مرتع داري در نواحي جنگلي و مرتعي كوهستاني و كوهپايه اي
5- سرمايه گذاري سازمانها و مؤسسات وابسته به دولت در طرح هاي بزرگ صنعتي با هدف بسترسازي براي حضور فعال بخش خصوصي در روند توسعه صنعت در استان
6- ايجاد زمينههاي مناسب براي توسعه سرمايه گذاريهاي صنعتي و معدني توسط بخشهاي خصوصي، تعاوني و عمومي غير دولتي با اولويت صنايع مرتبط با كشاورزي، غذايي و دارويي، نساجي و پوشاك، خودرو و نيرو محركه، ماشين سازي، شيميايي و سلولزي، صنايع پايين دست پتروشيمي و الكترونيك
7- برقراري تسهيلات ويژه و بهرهگيري از منابع بانكي كشور به منظور ايجاد زمينه هاي لازم براي جلب سرمايههاي بخش خصوصي محلي و ملي
8- گسترش و ارتقاء سطح خدمات برتر در مركز استان و تجهيز مراكز شهري با عملكرد ناحيهاي
9- توسعه و تجهيز شبكههاي حمل و نقل هوايي، ريلي، جادهاي، خدمات مخابراتي و انتقال نيرو در سطح استان
10- ايجاد و توسعه زيرساختهاي گردشگري و تجهيز قطبهاي تفريحي - سياحتي در عرصههاي گردشگري استان
11- ارتقاء سطح كيفي كالاهاي توليدي، گسترش صنايع تبديلي و بسته بندي با هدف توسعه صادرات غيرنفتي و نيز رفع موانع ترانزيت كالا
12- حمايت از واحدهاي صنايع دستي استان و گسترش و ترويج آن با آموزش، سرمايه گذاري و بازاريابي
13- تجهيز سلسله مراتبي شبكهاي از شهرهاي كوچك، روستا- شهرهاو روستاهاي مركزي به خدمات اجتماعي و پشتيبان توليد
14- ساماندهي كوچ و اسكان عشاير
15- ارتقاء سطح حفاظتي عرصههاي زيستي استان
16- ايجاد سازوكارهاي لازم و حمايت از افزايش بهره وري در بخشهاي اقتصادي و عوامل توليد
17- گسترش ورزش هاي پرورشي، همگاني، تفريحي، قهرماني و حرفه اي در استان
18- ريشه كني فقر شديد و گرسنگي و بهره مندي همگاني از مواهب توسعه اقتصادي و اجتماعي
19- دستيابي همگاني به آموزش ابتدايي و ترويج و بهبود برابري جنسيتي و توانمندسازي زنان
20- كاهش مرگ ومير مادران و كودكان
21- مبارزه با بيماري هاي عمده (ايدز، سل، مالاريا و ...)
22- حمايت مؤثر از تشكيل و توسعه تعاوني ها و ايجاد و گسترش شهرك ها و مجتمع هاي تعاوني
23- بسترسازي براي افزايش مشاركت اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي زنان در روند توسعه استان
24- نهادينه كردن رويكرد مديريت عرضه و تقاضا و افزايش آگاهي عمومي درمديريت بهينه مصرف آب
25- ايجاد زمينه هاي لازم براي جلب مشاركت مردمي و بخش خصوصي در بهره برداري و مديريت آب
26- گسترش پوشش بيمه هاي اجتماعي و كاهش خدمات انساني در اثر حوادث
سياست هاي اجرايي توسعه استان اردبیل:
1- تقويت تشكلهاي مردمي بخش كشاورزي / توسعه فعاليتهاي تخصصي مرتبط با كشاورزي و زير بخشهاي آن / تجهيز و آماده سازي اراضي كشاورزي در كانونهاي توسعه عشايري و گسترش خدمات رساني به آنها / تقويت مؤسسات و ايستگاههاي تحقيقات مرتبط با محصولات ويژه استان
2- اولويت تكميل طرحهاي نيمه تمام بخش آب و اجراي طرحهاي مكمل نظير شبكه هاي آبياري، زهكشي و كانالهاي آبرساني / شناسائي پتانسيل آبهاي محلي براي اجراي طرحهاي جديد / اجراي طرحهاي تعادل دام و مرتع / توسعه كشت محصولات باغي سردسير در اراضي دامنه اي / استفاده از پتانسيل آبي حوزه هاي آبريز همجوار براي تأمين كسري آب زراعتي دشت هاي استان / واگذاري امور نگهداري و بهرهبرداري از تأسيسات طرح هاي اجرايي وفعاليت خدمات رساني، سوخت رساني، آبرساني و تأمين نهادها و كالاهاي اساسي به شكل هاي تعاوني هاي عشايري
3- تأمين امكانات زيربنائي شهركها و نواحي صنعتي / اعطاي تسهيلات و هدايت منابع بانكي به سمت صنايع اولويت دار / تقويت واحدهاي فني، مهندسي و مشاور غيردولتي / حمايت مالي از صنعتگران و توليدكنندگان صنايع دستي (با اعطاي تسهيلات بانكي با سود كمتر و بازپرداخت درازمدت) / دعوت از سازمان تأمين اجتماعي، صنايع دفاع، شركت پتروشيمي، بنياد مستضعفان و جانبازان، شركت هاي سرمايه گذاري و بانكي با سرمايه گذاري در طرح هاي بزرگ صنعتي در استان
4- برقراري تسهيلات لازم براي جذب سرمايه هاي داخلي و خارجي / سطح بندي و تعيين استانداردهاي لازم براي قطب ها و محورهاي گردشگري استان با عملكرد ملي و فراملي / افزايش اعتبارات عمراني به ويژه بخش گردشگري براي ايجاد تأسيسات زيربنايي و آماده سازي و بهينهسازي قطب ها و جاذبه هاي جهانگردي جهت سرمايه گذاري بخش غيردولتي
5- تكميل طرح هاي موجود و اجراي طرح هاي جديد در زمينه هاي خطوط انتقال نيرو، خطوط ارتباطي و ICT و گسترش شبكه ارتباطي سريع درون استاني و منطقه اي
6- تجهيز زيربناها در بازارچه هاي مرزي و احداث پايانه هاي مرزي / ارائه تسهيلات براي جذب سرمايه هاي بازرگانان داخلي و خارجي/ گسترش زمينه هاي اطلاع رساني به بازرگانان استان
7- تجهيز اردبيل به عنوان محل استقرار خدمات اصليوتقويت و تجهيز شهرهاي مشكينشهر، پارس آباد،خلخال به عنوان مراكز خدمات ناحيه اي در شمال و جنوب استان / ايجاد تعادل در نظام شهري استان
آنچه در این نوشته و مقاله گذشته آمد حاصل مطالعات و بررسیهای دستگاههای مسئول و نقطه نظرات کارشناسان و صاحب نظران علاقمند به توسعه و آبادانی استان و دغدغههای نویسنده بود که امید می رود انتظار مردم برای رسیدن به خواسته های تاریخی خود و زدودن نابسامانیهای موجود در در چهارچوب تدابیر دولت تدبیر و امید و با مشارکت مردم و مدیریت بهینه ملی و منطقهای پاسخی شایسته بیابد.
با عنایت به مراتب فوق، در قسمت سوم این نوشته در باره مدیریت استان و انتخاب مدیریت جدید آن بحث و بررسی خواهد شد.
