مصوبات کمیسیون‌های عالی قابل ابلاغ و دارای ضمانت اجرایی‌ است

راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات از جمله تکالیف وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بوده، ولی تاکنون به رغم کارهایی که شده‌، تحقق عینی نیافته است.

به گزارش «تابناک»، در شرایطی که روز به روز بر حجم ارجاع مردم به خدمات ارائه شده در بستر فضای مجازی افزوده شده و استفاده از اینترنت در قالب ضرورت کاری عصر اطلاعات قد علم می‌کند، سخن گفتن از مشکلات ساختاری حاکم بر شبکه اینترنت چه بسا عجیب به نظر برسد ولی چه می‌شود کرد وقتی بدانیم هنوز بخش بزرگی از کاربران ایرانی فضای مجازی با مشکلاتی همچون سرعت کم و کیفیت نازل ارتباط با دنیای مجازی درگیر بوده و گاه به دلیل قیمت بالای این خدمات، در بهره گیری از این خدمات ناکام می‌مانند؟

این در حالی است که به عقیده برخی مسئولان، راهکار برون رفت از بخش زیادی از مشکلات جاری در فضای مجازی، تکیه بر مصوبه ای است که در برنامه پنجم توسعه گنجانده شده است؛ راه اندازی شبکه ملی اطلاعات.

دکتر رسول جلیلی، یکی از هفت عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در این باره به خبرنگار «تابناک» می‌گوید: یکی از تکالیف شورای عالی فضای مجازی، اطمینان از راه اندازی شبکه ملی اطلاعات و انجام هرگونه اقدامی در همه سطوح برای رخداد این اتفاق مهم ملی در فضای مجازی است. بنده معتقدم که وجود یک پهنای باند بالا و مطمئن و امن برای دسترسی همه کاربران ایرانی به خدمات موجود در فضای مجازی از ضروریات کاری عصر اطلاعات است. این اعتقاد می تواند به چند شکل پیاده سازی شود که یک راه بسیار معقول و ارزان آن، شکل گیری شبکه ملی اطلاعات و اتصال به اینترنت از طریق شبکه ملی اطلاعات است.

این استاد دانشگاه شریف می‌افزاید: هنگامی که بیش از۹۰ درصد نیاز کاربران ایرانی در ‌کشور در ‌شبکه ملی اطلاعات رتق و فتق شود، ارزانی و اطمینان و پهنای باند بسیار بالا برای کاربران فراهم شده است. آن گاه برای حداکثر ۱۰ درصد ‌مانده نیز می‌توان قیمت گران اتصال به اینترنت را با توجه به سطح خدمات مورد نیاز کاربر به ایشان عرضه کرد؛ البته راهکار‌های دیگری نیز برای تحقق این باور هست که بد‌ترین آن، استفاده از خدمات درون کشور توسط کاربران داخل کشور از بستر و از راه اینترنت است؛ همانی ‌که امروز همه از کیفیت خدمات آن ناراضی هستیم.

وی در ادامه، تحقق این برنامه را از جمله برنامه‌های شورای عالی فضای مجازی خواند و گفت: شبکه ملی اطلاعات در برنامه پنجم و برنامه‌های سالیانه چند سال اخیر از جمله تکالیف وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات بوده ‌و اقدامات بسیاری هم توسط عزیزان مسئول در این وزارتخانه انجام شده است، ولی تاکنون شبکه‌ای به نام و با مشخصات موردنظر شورای عالی فضای مجازی از شبکه ملی اطلاعات تحقق عینی نیافته؛ بنابراین وظیفه شورا و مرکز ملی است که از انجام هر کار‌ در هر سطحی، اعم از راهبردی تا اجرا و واگذاری بخش‌های انجام نشده به دیگران، به منظور تحقق عینی و عملی شبکه ملی اطلاعات دریغ نکنند.

عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با تأکید بر لزوم ورود این شورا به حوزه اجرا، گفت: اگر توجه کنیم که رهبر انقلاب به جای دبیرخانه، دستور تشکیل مرکز فضای مجازی را صادر نمود، به وجه تمایزی پی خواهیم برد که میان ساختار شورای عالی فضای مجازی با ساختار امثال شورای عالی امنیت ملی یا شورای عالی انقلاب فرهنگی به چشم می‌خورد؛ به عبارتی بهتر، راه‌اندازی مرکز ملی با دو نقش دبیرخانه شورای عالی و مرکز عملیاتی برای ورود به اجرا در حوزه فضای مجازی، تمایز بین ساختار این شورای عالی با دیگر شورا‌ها بوده و ورود مرکز ملی به حوزه اجرا را به واجب کفایی تبدیل کرده است. تلاش دوستان ما در مرکز ملی نیز در ماه‌های گذشته از تشکیل مرکز نیز چنین بوده است.

وی در ادامه با تأکید بر ترجیح شورا به سپردن امور اجرایی به نهادهای متولی آن‌ افزود: تقسیم کار میان دیگر نهادهای موجود اجرایی در بدنه دولت و مرکز ملی فضای مجازی این گونه خواهد بود که اصل بر اجرای فعالیت‌ها در درون دولت و دستگاه‌های اجرایی است مگر آن که مسجل شود ‌به هر دلیلی، نهادهای اجرایی ناتوان از اجرای آن فعالیت بوده یا بی‌علاقه به اجرای آن هستند؛ در این صورت، مرکز ملی موظف به انجام تمهیدات و تدابیر لازم به منظور اطمینان از رفع آن نیاز در فضای مجازی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. با این وصف، همان گونه که در عمل روی داد، با تشکیل مرتب و ادواری جلسات کمیسیون‌های عالی سه گانه شورا، وظایف محوله به شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای مجازی در حال انجام است.

این در حالی است که در ماه‌های اخیر، شورای عالی فضای مجازی تشکیل جلسه نداده است؛ جلیلی در پاسخ به پرسشی در این باره می‌گوید: بنا بر آیین نامه شورای عالی، جلسات شورا بایستی دست‌کم هر چهار هفته یک بار تشکیل شود، ولی در چند ماهه اخیر به دلیل شرایط خاص کشور و برگزاری انتخابات، امکان تشکیل جلسات شورا میسر نشد که امید است به زودی ‌جلسه بعدی شورای عالی را با حضور رئیس جمهور داشته باشیم. البته جلسات شورای معین به منظور تصمیم سازی در لیستی از مواردی که شورای عالی ارجاع داده، هر دو هفته یک بار تشکیل می‌شود، ولی صرفا جنبه کار‌شناسی و تصمیم سازی داشته و مصوبه قابل ابلاغی نداشته و نخواهد داشت.

این استاد دانشگاه اطلاع از روند کاری شورای عالی فضای مجازی را ضرورت آگاهی از سبک کار آن دانسته و در تشریحش ‌گفت: فلسفه و روح حاکم بر تشکیل شورای‌عالی فضای مجازی بنا به تشخیص ضرورت و تدبیری که مقام معظم رهبری فرمودند، شتاب دادن به حرکت‌های موجود دولت و یا دیگر قوا و همچنین پر کردن فاصله بین وضع مطلوب و وضع موجود جمهوری اسلامی در این حوزه بسیار راهبردی و خطیر بوده است. واقع مطلب این است که اگر نهادهای مسئول قبلی در این حوزه اعم از شورای عالی فناوری اطلاعات، شورای عالی اطلاع رسانی، شورای عالی انفورماتیک، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و دیگر نهادهای مرتبط کار خود را به خوبی انجام داده و کشور در وضعیت خوبی است، چه بسا ‌شورای عالی فضای مجازی در کنار دو شورای عالی انقلاب فرهنگی و امنیت قرار نمی‌گرفت.

وی با ابراز خرسندی از شکل گیری ساختار و سازمان مناسب در این شورا برای تداوم امور مربوط به فضای مجازی در چند ماه نخست، گفت: شورای‌عالی با تشکیل کمسیون‌ها، در عمل خود را به سه حوزه تخصصی  بخش‌بندی کرد‌. در واقع با گردش کار برای کمسیون‌های عالی، سه شورای ‌عالی تخصصی محتوا، تنظیم مقررات و امنیت تشکیل شده است؛ منطبق با اساسنامه مرکز ملی فضای مجازی، سه کمیسیون عالی و تعدادی کارگروه (حسب ضرورت) و بر اساس آیین نامه داخلی شورایعالی، یک شورای معین تشکیل شده است.

جلیلی افزود: آنچه بسیار مهم است اینکه کمیسیون‌های عالی، سبک جدیدی از کار و تصمیم در سطح راهبردی را در شوراهای عالی ‌از آن خود کرده است. به کمک این سبک جدید، شورای عالی فضای مجازی به مشکلاتی از جمله محدود بودن زمان، عدم امکان ورود به مباحث فنی و جزئیات و به علاوه ویژگی خاص نیمه اول سال ۱۳۹۲ (بحث تغییر دولت) فائق آمده و عملا ‌‌سرزنده و شاداب به فعالیت‌های خود ادامه می‌دهد.

عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در تشریح روند تصویب و تأیید مصوبات کمیسیون‌های عالی گفت: بر پایه ‌اساسنامه مرکز ملی فضای مجازی (مصوب ششمین جلسه شورای عالی مورخ ۳۱ /۴/ ۱۳۹۱) کمیسیون‌های عالی از ارکان مرکز بوده و منطبق با مصوبه دهمین جلسه شورای عالی (مورخ ۱۱ /۹/ ۹۱) به منظور تسریع در رتق و فتق امور فضای مجازی تشکیل گردیده‌اند؛ به این صورت که مصوبات کمیسیون‌های عالی پس از ابلاغ به اعضای شورای عالی، در صورت نداشتن دست‌کم پنج مخالف، به عنوان مصوبه شورای عالی تلقی شده و ضمانت اجرایی دارد؛ بنابراین، چنانچه مصوبه‌ای از کمیسیون‌های عالی به استحضار اعضا رسانیده شده و طی مدت دو هفته، اجماع پنج نفره‌ای در مخالفت با آن شکل نگیرد، آن مصوبه توسط دبیر محترم شورای عالی فضای مجازی قابل ابلاغ بوده و برای دستگاه‌های اجرایی حکم قانون را دارد.

وی در پایان برگزاری بیش از هفتاد، هشتاد جلسه کمیسیون‌های عالی و شورای معین در ماه‌های گذشته را از ویژگی‌های خوب شورای عالی فضای مجازی خواند و ضمن تأیید محول شدن خدمات چند رسانه‌ای مبتنی بر اینترنت به این شورا، گفت: این موضوع با نام IPTV/IPMedia به شورا واگذار شده است و کمیسیون‌های عالی تنظیم مقررات و محتوا در حال بررسی ابعاد و زمان‌بندی اجرایی شدن آن در کشور هستند. انشاء‌الله که به زودی محقق شود.