راديو گفتوگو و چترهايي كه باز و بسته ميشوند
هروله بين چندصدايي و تكصدايي ـ 3
کد خبر: ۳۱۸۴
| | 5457 بازدید
مسعود پيوسته
به رغم تأكيد بر گفتوگومحوري رسانه صداوسيما از سوي مهندس ضرغامي، رئيس اين رسانه در دو سال اخير و ميل به «گشايش» فضاي اجتماعي سياسي اين رسانه بزرگ و حجيم، اما به هر علت درونرسانهاي و برونرسانهاي، صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران، هنوز به نقطه تعادل برخوردار از ويژگي چندصدايي نرسيده است.
به جاي وجود و بروز همهبيني و همگاني شدن اين رسانه به معناي ارايه شخصيتهاي گوناگون سياسي، اجتماعي، فرهنگي و ... با رعايت اصل شفافيت و وضوح، انگار براي گريز از انگ تداوم روند تكصدايي، به محل پخش «همهمه» تبديل شده است. به اندازهاي كه مخاطبان (تودههاي مردم) در كنار باور وضعيت روند تكصدايي اين رسانه، گهگاه و ...... مناسبت، ردي از چندصدايي را در برخي برنامهها و در برخي از شبكههاي گوناگون راديويي و تلويزيوني شاهدند.
اگر شبكه راديويي «گفتوگو» از 27 ارديبهشت 85 با هدف انعكاس همه نگاهها و صداهاي واقعا موجود در چهارچوب حاكميت جهوري اسلامي ايران راهاندازي شد و تا امروز با تجربه يك سال و نيم فعاليت خود، به انعكاس صداهاي مختلف سياسي ـ اجتماعي ميپرداخت، ولي گفتوگوهايش يك خط در ميان يا چند خط در ميان، نسبتا چندصدايي بود؛ مثلا «گفتوگوي روز»ش يا حتي برنامه «بدون خطخوردگي»ش تمام و كمال، واگوي جامعه چندصدايي (اعم از خاموش و صدادار) نيست و بيشتر «پس از خطخوردگي» است.
مهمتر آنكه خيلي از برنامههاي همين شبكه راديويي، از جمله همين يكي، دو برنامه يادشده كه بين ساعات 6 عصر تا 9 شب پخش ميشود، ميتواند در شبكههاي سراسري يا محلي (اعم از مثلا فرهنگ، جوان و تهران و ...) نيز پخش شود. از ديگر سو، شبكه راديويي «گفتوگو» با شش ساعت برنامه در روز و با دربرگيري مخاطبان نهايت ساكن استان تهران، به رغم گفتوگومحور بودنش در همين شش ساعت، اما شنونده برنامههايي با ويژگيهاي به راستي چندصدايي نيستيم.
از جمله برنامههاي برجسته و احتمالا پرشنونده اين راديو، همان «گفتوگوي زنده روز» است كه صادق زيباكلام به عنوان صداي روتين دوم و نسبتا پاي ثابت، از روز راهاندازي، عمدتا به شكل حضوري ميهمان اين برنامه و اين شبكه است. حال آنكه به ندرت ميتوان ردي از صداهاي سوم يا چهارم در برنامههاي اين شبكه سراغ گرفت. البته گهگاه صداي «ماشاءالله شمسالواعظين» يا «احمد زيدآبادي» يا «داوود هرميداس باوند» و يا «رجبعلي مزروعي» را ميتوان به عنوان نمايندگان صداهاي دوم به بعد از راديو گفتوگو شنيد.
آيا بايد اين اتفاق حضور «صداي دوم» يا گاهي «دو تا و نصفي» را در گوشهاي از اين رسانه بزرگ صداوسيما به فال نيك گرفت و تبريك گفت يا نه؟ بايد در انتظار پاسخ رفتار كلان اين رسانه نسبت به همه صداهاي موجود در جامعه ايران ماند؟!
چراكه اين رسانه تا اين لحظه (2007 و 1386) به مثابه يك چتر بيطرف، صداهاي همه ايرانيان را در بر نگرفته است و تنها در گوشههايي از اين رسانه بزرگ يا بزرگترين رسانه فراگير در ايران، چترهاي كوچكي باز و بسته ميشوند.
به رغم تأكيد بر گفتوگومحوري رسانه صداوسيما از سوي مهندس ضرغامي، رئيس اين رسانه در دو سال اخير و ميل به «گشايش» فضاي اجتماعي سياسي اين رسانه بزرگ و حجيم، اما به هر علت درونرسانهاي و برونرسانهاي، صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران، هنوز به نقطه تعادل برخوردار از ويژگي چندصدايي نرسيده است.به جاي وجود و بروز همهبيني و همگاني شدن اين رسانه به معناي ارايه شخصيتهاي گوناگون سياسي، اجتماعي، فرهنگي و ... با رعايت اصل شفافيت و وضوح، انگار براي گريز از انگ تداوم روند تكصدايي، به محل پخش «همهمه» تبديل شده است. به اندازهاي كه مخاطبان (تودههاي مردم) در كنار باور وضعيت روند تكصدايي اين رسانه، گهگاه و ...... مناسبت، ردي از چندصدايي را در برخي برنامهها و در برخي از شبكههاي گوناگون راديويي و تلويزيوني شاهدند.
اگر شبكه راديويي «گفتوگو» از 27 ارديبهشت 85 با هدف انعكاس همه نگاهها و صداهاي واقعا موجود در چهارچوب حاكميت جهوري اسلامي ايران راهاندازي شد و تا امروز با تجربه يك سال و نيم فعاليت خود، به انعكاس صداهاي مختلف سياسي ـ اجتماعي ميپرداخت، ولي گفتوگوهايش يك خط در ميان يا چند خط در ميان، نسبتا چندصدايي بود؛ مثلا «گفتوگوي روز»ش يا حتي برنامه «بدون خطخوردگي»ش تمام و كمال، واگوي جامعه چندصدايي (اعم از خاموش و صدادار) نيست و بيشتر «پس از خطخوردگي» است.
مهمتر آنكه خيلي از برنامههاي همين شبكه راديويي، از جمله همين يكي، دو برنامه يادشده كه بين ساعات 6 عصر تا 9 شب پخش ميشود، ميتواند در شبكههاي سراسري يا محلي (اعم از مثلا فرهنگ، جوان و تهران و ...) نيز پخش شود. از ديگر سو، شبكه راديويي «گفتوگو» با شش ساعت برنامه در روز و با دربرگيري مخاطبان نهايت ساكن استان تهران، به رغم گفتوگومحور بودنش در همين شش ساعت، اما شنونده برنامههايي با ويژگيهاي به راستي چندصدايي نيستيم.
از جمله برنامههاي برجسته و احتمالا پرشنونده اين راديو، همان «گفتوگوي زنده روز» است كه صادق زيباكلام به عنوان صداي روتين دوم و نسبتا پاي ثابت، از روز راهاندازي، عمدتا به شكل حضوري ميهمان اين برنامه و اين شبكه است. حال آنكه به ندرت ميتوان ردي از صداهاي سوم يا چهارم در برنامههاي اين شبكه سراغ گرفت. البته گهگاه صداي «ماشاءالله شمسالواعظين» يا «احمد زيدآبادي» يا «داوود هرميداس باوند» و يا «رجبعلي مزروعي» را ميتوان به عنوان نمايندگان صداهاي دوم به بعد از راديو گفتوگو شنيد.
آيا بايد اين اتفاق حضور «صداي دوم» يا گاهي «دو تا و نصفي» را در گوشهاي از اين رسانه بزرگ صداوسيما به فال نيك گرفت و تبريك گفت يا نه؟ بايد در انتظار پاسخ رفتار كلان اين رسانه نسبت به همه صداهاي موجود در جامعه ايران ماند؟!
چراكه اين رسانه تا اين لحظه (2007 و 1386) به مثابه يك چتر بيطرف، صداهاي همه ايرانيان را در بر نگرفته است و تنها در گوشههايي از اين رسانه بزرگ يا بزرگترين رسانه فراگير در ايران، چترهاي كوچكي باز و بسته ميشوند.
مدير راديو گفتوگو: از روز اول راهاندازي، يك قدم هم عقبنشيني نكردهايم
پيش از ارايه اين متن به سايت «تابناك» با مهندس حسن محمديان، مدير راديو گفتوگو، صحبت كردم. اتفاقا وي اين يادداشت را خواند و گفت: اين يك نظر است، ممكن است درست يا غلط باشد. اما من به عنوان مدير راديو گفتوگو، معتقدم از روز اول راهاندازي اين راديو تا امروز، ما يك قدم عقبنشيني نكردهايم و همچنان مصر به وجود تضارب آرا و حضور انديشههاي مختلف در اين راديو هستيم.
شايد شما مرتب برنامههاي ما را گوش نميكنيد؛ هم برنامههاي «گفتوگوي روز» و هم برنامه «بدون خطخوردگي» و ديگر برنامههاي ما مثل «جنبش دانشجويي»، برنامه «نيمه ديگر» (درباره زنان)، «صدا و سكوت» و «گفتنيهاي هنر» و كه اتفاقا از همان ويژگي برخوردارند.
شايد شما به طور موردي برنامهاي را شنيديد كه خوشتان نيامده و بعد هم نتيجه گرفتهايد كه برنامههاي اين شبكه دوصدايي يا دو تا و نصفي است. نه، اين گونه نيست. ما هيچ محدوديتي در طرح انديشهها و افكار در برنامههاي راديو گفتوگو نداريم. ما البته مثل VOA نيستيم، چون معيارمان تكصدايي نيست.
راديو صداي آمريكا، به مناسبت سالگرد پيروزي انقلاب ايران، تلاش داشت با فرح پهلوي (همسر شاه سابق) گفتوگو كند اما پيش از صحبت با وي، مجري برنامه پانزده دقيقه مخالفت خود را نسبت به نظام جمهوري اسلامي ايران اعلام كرد! خب اين راديو نميتواند راديو آزاد باشد. تمام سعي ما اين است كه با نهايت ادب و نزاكت و اخلاق حسنه با نمايندگان صداهاي مختلف برخورد كنيم و حرمت همه را هم نگه داريم؛ حرمت مخاطب را، حرمت كارشناس را و حرمت راديو را. خودمان موضعگيري خاصي نسبت به گرايشهايي كه به استوديو دعوت ميشوند نداريم، بلكه تنها به روشنگري و اصل آگاهيبخشي فكر كرده و فرصتهاي مساوي براي انديشهها و انديشمندان ايجاد ميكنيم.
شايد شما مرتب برنامههاي ما را گوش نميكنيد؛ هم برنامههاي «گفتوگوي روز» و هم برنامه «بدون خطخوردگي» و ديگر برنامههاي ما مثل «جنبش دانشجويي»، برنامه «نيمه ديگر» (درباره زنان)، «صدا و سكوت» و «گفتنيهاي هنر» و كه اتفاقا از همان ويژگي برخوردارند.شايد شما به طور موردي برنامهاي را شنيديد كه خوشتان نيامده و بعد هم نتيجه گرفتهايد كه برنامههاي اين شبكه دوصدايي يا دو تا و نصفي است. نه، اين گونه نيست. ما هيچ محدوديتي در طرح انديشهها و افكار در برنامههاي راديو گفتوگو نداريم. ما البته مثل VOA نيستيم، چون معيارمان تكصدايي نيست.
راديو صداي آمريكا، به مناسبت سالگرد پيروزي انقلاب ايران، تلاش داشت با فرح پهلوي (همسر شاه سابق) گفتوگو كند اما پيش از صحبت با وي، مجري برنامه پانزده دقيقه مخالفت خود را نسبت به نظام جمهوري اسلامي ايران اعلام كرد! خب اين راديو نميتواند راديو آزاد باشد. تمام سعي ما اين است كه با نهايت ادب و نزاكت و اخلاق حسنه با نمايندگان صداهاي مختلف برخورد كنيم و حرمت همه را هم نگه داريم؛ حرمت مخاطب را، حرمت كارشناس را و حرمت راديو را. خودمان موضعگيري خاصي نسبت به گرايشهايي كه به استوديو دعوت ميشوند نداريم، بلكه تنها به روشنگري و اصل آگاهيبخشي فكر كرده و فرصتهاي مساوي براي انديشهها و انديشمندان ايجاد ميكنيم.
گزارش خطا
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۰
انتشار یافته: ۰
تا چند وقت پیش از شنونده های ثابت این رادیو بودم خصوصا برنامه های گفتگوی روز آن. ولی متاسفانه این رادیو چندصدایی را فقط درعرصه سیاست داخلی ویا احداکثر اقتصاد البته به طور محدود اجرامیکند ولی در مباحثا سیاست خارجی ومهمتر ازآن فرهنگ ومعرف کاملا یکسویه وجهت دار برخورد مینماید.
درضمن برخی موارد کارشناسانی که به برنامه ها دعوت میشوند اصلا دریک سطح علمی قرار ندارند و برنده مناظره از قبل معلوم است .برای مثال در برنامه نیمه دیگر درباب دیه از طرف موافقان برابری دوزن بدون دانش فقهی دعوت شدند وآنطرف یک آیت الله. نتیجه این مناظره از قبل مشخص است.درحالیکه اگر واقعا صداقت در کاربود با دعوت از یکی از علمای موافق برابری مثل شاگردان آیت الله صانعی به اجرای برنامه پرداخته میشد.
درعین حال برنامه هایی مانند حزب ایرانی که بسیار بی پرده اجرا میشود از نقاط قوت اینم رادیو است.
هم نويسنده محترم مقاله و هم رئيس محترم آن راديو حرفهای خنده داری زده ايد و خوب خودتون رو به کوجه علی چپ زده ايد. توی اين نظام و چند صدايي؟ واقعا که!از طرف ديگه چطور شده حضرات اینقدر سعه صدر پيدا کردن که دارن صندصدايي رو تحمل می کنند؟
سلاممن یکی از شنوندگان رادیو گفت و کو هستم.
این رادیو از اول را ه اندازی تا کنون افت زیادی کرده، کسی نمی تواند منکر این قضیه شود.
مباحثی که در آن فقط می بینیم آقای زیبا کلام اظهار نظر می کند اصلا صحیح نیست. باید طیف ها و صدا های مخالف دیکر هم مجال داشته باشند.
من فکر می کنم مدیران رادیو گفت و گو ترسیده اند که خدای ناکرده به سرنوشت بعضی ها دچار شوند.
ضمنا نکته جالب رادیو گفت و گو سایت آن است که علی رغم پخش شبکه در تهران، آن در همه جا قابل دریافت است که آن هم چند وقتی است افول کرده.
با این حال پیشنهاد و توصیه می کنم برگردید به شش ماهه اول شروع کار رادیو گفت و گو.
نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه مذاکرات و توافق چیست؟