یادی از جلال ذوالفنون با اجرای قدیمی همراه شهرام ناظری + فیلم

امروز مصادف با سالروز استاد جلال ذوالفنون از چیره‌دست‌ترین نوازندگان سه تار کشورمان بود. با این حال، در رخدادی عجیب و البته تأسف‌آور، امروز حتی در محافل موسیقیایی نیز یادی از این استاد گرانمایه نشد.

به گزارش «تابناک»؛ هنوز یک سال از درگذشت زنده یاد جلال ذوالفنون نوازنده‌ برجسته سه‌تار نگذشته که ظاهراً برخی اهالی موسیقی درگذشت این چهره برجسته را به فراموشی سپرده ‌و شاید به همین دلیل بد نباشد، تلنگری زد و مروری بر یک عمر فعالیت هنری این استاد شاخص موسیقی سنتی ایران زمین داشت.

این پنجه طلایی موسیقی سنتی در سال ۱۳۱۶ در آباده متولد شد. اولین مربیانش در موسیقی، پدرش حبیب و برادر بزرگش محمود ذوالفنون بودند و پس از آن به تدریج تقریبا از همه استادان زمان ‌مستقیم و غیرمستقیم بهره گرفت.

در کودکی به همراه خانواده‌اش به تهران آمد و فراگیری موسیقی را در ده سالگی در خانوادهای اهل موسیقی آغاز کرد. برای ادامهٔ تحصیل به هنرستان موسیقی ملی رفت و در آنجا با سازهای دیگر چون تار و ویلن آشنا شد. ویلن را نزد برادرش محمود ذوالفنون آموخت. در هنرستان از رهنمودهای موسی معروفی در زمینه تکنیک سه‌تار برخوردار شد.

همزمان با راه‌اندازی رشته موسیقی در دانشکده هنرهای زیبا، به آنجا راه یافت. آشنایی با شخصیت‌های موسیقی ملی ایران از جمله نورعلیخان برومند و دکتر داریوش صفوت، شناخت تازه‌ای از موسیقی اصیل ایران و امکانات وسیع سه‌تار برای وی به ارمغان آورد و از سال ۱۳۴۶ فعالیت خود را روی سه‌تار متمرکز کرد.


او از روش‌های اساتیدی چون ابوالحسن صبا، ارسلان درگاهی و همچنین راهنمایی‌های احمد عبادی بهره یافت. پس از پایان دانشکده در‌‌ همان جا و در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ملی به تدریس سه‌تار پرداخت. در این سال‌ها از راهنمایی یوسف فروتن و سعید هرمزی که از نوازندگان قدیمی سه‌تار بودند، برخوردار شد.

جلال ذوالفنون آثار نوشتاری و صوتی فراوانی در زمینهٔ موسیقی ایرانی از خود به جای گذاشته که از میان آن‌ها می‌توان آلبوم‌های گل صدبرگ و آتش در نیستان با صدای شهرام ناظری را نام برد. همچنین از دیگر آثار او می‌توان به مستانه، سرمستان و شب عاشقان با صدای علیرضا افتخاری اشاره کرد. او تقریباً از ۱۹۵۸ در عرصه موسیقی، آثاری آفرید و کنسرت موسیقی در انجمن فرهنگی ایران و شوروی تکنوازی تار در آن سال نخستین حرکتش بود که تا زمان درگذشتش متوقف نشد.

ذوالفنون سالیان متمادی در زمینه تحقیق و تتبع گام برداشت و کوشید جوانان را با این قلمرو آشنا کند. مهمترین حرکتش پس از تحقیق، تدریس بود. کتابی با نام گل صدبرگ که مجموعه‌ای از نوشته‌ها و خاطراتش درباره موسیقی است، از او منتشر شده‌ است. همچنین دیگر کتبی که توسط او تدوین شد، همچون آنالیز آثار درویش خان، کتاب فنی در زمینه روش نوازندگی ذوالفنون با عنوان مکتب موسیقی ذوالفنون و... بخشی از بر جای مانده‌ها از اوست.

جلال ذوالفنون در ۲۸ اسفند ماه سال ۱۳۹۰ در اثر خونریزی داخلی پس از جراحی قلب باز، در بیمارستان البرز کرج درگذشت. استاد ذوالفنون، به وصیت خودش و با حضور دوستداران و خویشانش در قبرستان امامزاده طاهر کرج دفن شد.

‌«تابناک» با انتشار این فیلم به سهم خود به قدردانی از این عزیز فقید که اسفند ماه جان باخت، می‌پردازد. در این قطعه که بخشی از یک اجرای بسیار قدیمی از نوای «یک شب آتش در نیستان» را شامل می‌شود، استاد جلال ذوالفنون در کنار اساتید شهرام ناظری و کیخسرو پورناظری سه تار می‌نوازد. همچنین تک نوازی منحصر به فردی را از ایشان در ویدئوی دیگر ‌خواهید دید.