محمود احمدینژاد در دوران ریاست جمهوری هشت سالهاش در ایران «اولین»های بسیاری را به نام خود ثبت کرده که یکی از مهمترین آنها، سفر او به مصر به عنوان نخستین رئیسجمهور ایران اسلامی است؛ سفری که باید دید میتوان غیر از صفت «اولین» صفت «تاریخی» را هم برای آن برگزید؟
به گزارش «تابناک»، روابط ایران و مصر در تاریخ، محل بحث و جدلهای بسیاری بوده؛ از رقابتها تا دشمنیها و دوستیهای فراوانی که در سالهای بسیار به خود دیده است.
اما این ارتباط در یک قرن گذشته، دو رویه کاملا متفاوت داشت؛ از روابط تنگاتنگ و گسترده در زمان حکومت پهلویها که حتی ملکه ایران در آن زمان و نخستین همسر شاه مخلوع پهلوی از شاهزادگان مصر بود تا قطع رابطه مطلق سی و چند سالهای که آغاز و پایانش را دو انقلاب رقم زدهاند. از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۵۷ که منجر به قطع رابطه ایران انقلابی با حکومت خودکامه انور سادات شد تا پیروزی انقلاب مرم مصر در سال ۲۰۱۰ که کم کم و با یکی دو سال دیرکرد، منجر به سفر دو جانبه مرسی و احمدینژاد به تهران و قاهره شد.

اکنون و چند ماه پس از سفر محمد مرسی در جریان شانزدهمین دوره نشست جنبش غیرمتعهدها به تهران، محمود احمدینژاد روز سه شنبه این هفته برای شرکت در اجلاس سران سازمان همکاریهای اسلامی و به دعوت محمد مرسی به وارد مصر شد و مورد استقبال رسمی محمد مرسی در فرودگاه قرار گرفت؛ سفری که به غیر از «اولین» بودنش که منجر به گسترش روابط میان ایران مصر میشد، سوژه مهمتری چون «سوریه» داشت؛ ماجرایی که حتی موجب مجادله در کنفرانس خبری پس از دیدار رئیس جمهور با شیخ الازهر شد و کمی بعد هم بنا به گفته خبرگزاری آناتولی و ویدئویی که این خبرگزاری در خروجی خود قرار داده، منجر به حمله یک سوری معترض با کفش به رئیس جمهور شد.
دوست استراتژیک یا رقیب دینی ایران؟
سفر رئیسجمهور، بزرگترین کشور شیعه نشین جهان به یکی از بزرگترین پایگاههای اخوان مسلمین که مرکزیت دینی سنی مذهبهای مسلمان دنیا را با دانشگاه الازهر دارد هم میتواند موجب تحقق آرزوی دیرینه وحدت مسلمین شود. محمود احمدینژاد در همان نخستین روز سفر خود به مصر به دانشگاه الازهر رفت و با شیخ اول این دانشگاه دیدار کرد و سپس در نشست خبری حاضر شد؛ جایی که نماینده شیخ احمد الطیب از تحولات سوریه سخن گفت و ایران را به دست داشتن در آن متهم کرد تا این که سرانجام رئیس جمهور به هیأت مصری هشدار داد در صورت ادامه این اظهارات اختلاف افکنانه، جلسه را ترک میکند.
در زمان سخنرانی رئیس جمهور هم سلفیها تندرو با در دست داشتن پلاکاردهایی به حضور رئیسجمهور در مصر اعتراض کردند. رئیسجمهور پس از الازهر، راهی مساجد شیعیان در قاهره شد.
رأس الحسین (ع) و مقام حضرت زینب (س) دو مقصد رئیس جمهور در مصر بود که در آنجا حضور هواداران مصری رئیسجمهور با پلاکاردهای تبریک و همچنین حمله یک جوان سوری با لنگه کفش به رئیس جمهور حاشیه ساز شد که احمدینژاد به زبان عربی و با بیان «اتفقنا علی الوحده و الاخوه»، همه را به وحدت و برادری فراخواند.
با این حال رئیس جمهور هنگام خروج از مسجد راس الحسین با استقبال گرم هواداران مصری خود روبهرو شد. محمد مهدی عاکف، رهبر سابق اخوان در زمان حضور رئیس جمهور در مسجد الحسین به دیدار وی رفت و با او گفتوگو کرد.
فصل جدیدی از روابط در راه است؟
محمود احمدی نژاد هنگام ترک تهران به مقصد قاهره در جمع خبرنگاران گفت:«این سفر که بنا به دعوت رسمی رییس جمهوری مصر به منظور شرکت در اجلاس سران سازمان همکاری های اسلامی انجام میشود، مطمئنا روابط 34 ساله دو کشور و پیرامون آن را تحت تاثیر قرار میدهد». بیگمان، یکی از مهمترین اهدافی که از نگاه ناظران بیرونی و داخلی این سفر را می توان خارج کردن روابط سیاسی دو کشور بزرگ مسلمان از حالت رکود و آغاز همکاریهای جدید تهران و قاهره دانست. چنین بود که رئیس جمهور کشورمان در روز دوم سفر خود در مصر در گفتوگو با روزنامه الاهرام مصر، پیشنهاد دادن وام از سوی جمهوری اسلامی ایران به مصر را برای بهبود اوضای نابسامان
اقتصادیاش را داد.
رئیسجمهور ایران در مصاحبه با روزنامه مصری الاهرام گفت: من پیش از این گفته بودم که ما میتوانیم یک خط اعتبار قابلتوجه و بسیاری خدمات دیگر را به برادران مصری خود بدهیم. وی از پاسخ احتمالی طرف مصری سخنی به میان نیاورد.
علی اکبر صالحی هم از لغو روادید شهروندان مصری، بازرگانان و توریستها به طور یکجانبه از طرف ایران در ماه آتی خبر داد.
نشست مشترک ایران، ترکیه و مصر
دیدار با محمود عباس در کنار نشست مشترک رؤسای جمهور ایران، مصر و ترکیه از مهمترین دیدارهای محمود احمدینژاد در سفر سه روزه خود به مصر بود. سخنان رئیس جمهور در دیدار با عباس در ادامه سخنان ایشان در نشست تخصصی فلسطین سازمان همکاریهای اسلامی بود که در آن رئیس جمهور، موضوع فلسطین و داستان اشغالگری و شهرکسازی رژیم صهیونیستی در سرزمینهای اشغالی را موضوعی تاریخی و کهنه دانست و گفت: از آغاز اشغال کشور فلسطین تاکنون، تخریب مناطق زیستی، آبادیهای مسکونی و ساخت شهرها و شهرکهای جدید به منظور تغییر بافت جمعیتی و تخریب محیط اجتماعی و زندگی مردم فلسطین ادامه یافته است.
همچنین عصر چهارشنبه در ادامه دیدارهای رئیسجمهور با سران حاضر در این نشست، نشست مشترکی میان محمود احمدینژاد، عبدالله گل و محمد مرسی با موضوع تحولات سوریه برگزار شد که خروجی این جلسه یک ساعته، پیشنهادها و مباحث گوناگون درباره حل و فصل بحران سوریه بود که در پایان مقرر شد، وزیران امور خارجه سه کشور در نشستهای خود، درباره پیشنهادهای مطرح به جمعبندی رسیده و نتیجه را با طرفهای درگیر در سوریه در میان گذارند.
دیدار رؤسای جمهور ایران و سومالی در حاشیه دوازدهمین اجلاس سازمان همکاریهای اسلامی
دیدار با عمرالبشیر، رئیسجمهور سودان از دیگر برنامههای روز دوم سفر رئیسجمهور به مصر بود.