اصرار غير كارشناسی بر «3-3-6»؟

نگارنده از نزديك شاهد تغيير و تحولات آرمانگرايانه، بسيار زياد، و دشواري در اجرا، بعد از پيروزي انقلاب اسلامي در آموزش‌وپرورش بوده‌ است كه نتيجه آن ايجاد مكانيسم دفاعي در دانش‌آموزان، اوليا و مربيان و نيروهاي صف در آموزش‌وپرورش شده است به نحوي كه در مقابل هر تغييري از خود حساسيت منفي نشان مي‌دهند.

شرح مختصر اين تغييرات:

1- تغيير عمده و ناپايدار در كتب درسي به ويژه در كتب ديني و علوم اجتماعي
2- تغيير در مواد درسي و برنامه‌هاي آموزشي از جمله ايجاد طرح‌كاد در مقطع متوسطه و تغيير ساعت تدريس مواد درسي. با اين حال تغييرات، مسوولان امر را قانع نكرد و طرح تغيير بنيادي نظام آموزشي مطرح و پس از صرف چند هزار نفر / ساعت تحقيق و پژوهش و كار كارشناسي طرح مذكور آماده و به تصويب رسيد. الحق روي اين طرح زحمت زياد و كار عالمانه صورت گرفت. نوبت كه به اجرا رسيد بنا به استدلال مسوولان در آن زمان مبني بر اينكه چون بيشترين مشكل در مقطع متوسطه است و با شروع اين طرح از مقطع ابتدايي مدت‌زماني طول خواهد كشيد تا نوبت به متوسطه برسد تصميم بر آن شد كه تغيير بنيادي از متوسطه آغاز شود.

هدف عمده طرح در مقطع متوسطه، غني‌تر شدن امر هدايت تحصيلي، تربيت نيروي انساني ماهر و نيمه‌ ماهر از طريق شاخه جديد‌التاسيس كارودانش و آموزش‌هاي فني‌وحرفه‌اي و در نتيجه ايجاد بستري براي اندازه نياز كشور و ظرفيت دانشگاه‌ها دانش‌آموزان به دوره پيش‌دانشگاهي و دانشگاه‌ها هدايت خواهند شد و از تكرار پايه از طريق واحدي و ترمي شدن دروس و سال تحصيلي جلوگيري مي‌شود.

براي هدايت اكثريت دانش‌آموزان به شاخه كارودانش و آموزش‌هاي حرفه‌اي نياز به بودجه هنگفت براي تاسيس كارگاه‌هاي آموزش مهارت و ايجاد آمادگي روحي و رواني دانش‌آموزان و اولياي آنان كه عموما هدف اصلي آنها ورود به دانشگاه و از طرف ديگر تغيير در عادت بسيار مشكل است و كلا براي اجراي نظام جديد نياز به بسيج اراده ملي بود و متاسفانه اين بسيج صورت نگرفت و مسوولان امر در برابر فشارها و كمبود امكانات مجبور به عقب‌نشيني، از جمله صدور اجازه شركت در كنكور به همه فارغ‌التحصيلان شدند و كم‌كم واحدي بودن دروس نيز حذف شد.

عدم پايبندي به استراتژي در مديران بعدي موجب تغيير برنامه و رجعت كلي شد و در این مرحله انتظار مي‌رفت كه در آموزش‌وپرورش ‌شاهد تغييرات كلي و بي‌نتيجه نباشيم. اما وزير جديد آموزش‌وپرورش در مجلس ششم چنان نشان مي‌داد كه دغدغه اصلي‌اش سامان يافتن امور صنفي فرهنگيان است اكنون كه به وزارت آموزش‌وپرورش منصوب شده، رسيدگي به امور صنفي معلمان را در سرلوحه كار خود قرار خواهد داد.

اما برعكس ملاحظه شد كه از تغيير ساختار آموزش‌وپرورش زد و تعريف نظام 3-3-6 را ارايه كرد و حال نيز اصرار بر اجراي آن در سال تحصيلي آينده دارد! اين در حالي است كه براي اكثر كارشناسان عرصه تعليم و تربيت، هدف از اين تغيير ساختار روشن نيست. علاوه بر آن:

1- چرا بدون اجراي آزمايشي در يك محدوده كوچك، اصرار دارند كه سراسري اجرا كنند؟
2- محتواي كتب و برنامه درسي سال ششم چيست؟
3- با اضافه شدن يك پايه به دبستان‌ها كه عموما منجر به افزايش چند كلاس درسي مي‌شود با كمبود فضاي آموزشي چه خواهند كرد؟
4- آيا معلمان ابتدايي پايه ششم را تدريس خواهند كرد يا دبيران راهنمايي به دبستان‌ها برخواهند گشت؟
5- تكليف دبيران مازاد راهنمايي چه مي‌شود؟
6- مردودين پايه اول راهنمايي چه خواهند كرد و براي اين رويه كه در پايه‌هاي دوم و سوم راهنمايي در سال‌هاي آتي ادامه خواهد داشت چه فكري كرده‌اند؟
7- موضوع هدايت تحصيلي چه سرنوشتي دارد؟
8- آيا از فرهنگيان نظرخواهي شده كه موافق اين تغيير ساختار هستند يا خير؟
9- با كم كردن يك پايه از متوسطه تكليف نيروي انساني مازاد چه خواهد شد؟
10- آيا اجراي اين تغييرات در سال آخر عمر دولت منطقي است؟ و چه تضميني وجود دارد كه دولت آينده آن را قبول داشته باشد؟

قبل از آنكه رخدادي غيرقابل جبران رخ دهد پيشنهاد مي‌شود اجراي اين طرح يك سال به تاخير بيفتد تا دولت جديد درباره آن تصميم‌گيري كند.

*رييس سابق آموزش‌وپرورش لنجان، عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس ششم شوراي اسلامي

منبع: شرق