سرانجام، شاخص بورس چهار رقمی شد
بالاخره روزگذشته گل گهر پس از گذشت 10 روز مشمول گره معاملاتی شد و با تاثیر 69/12 واحدی شاخص قیمت را به زیر 10 هزار واحد کشید به طوری که روز گذشته تا رقم 9 هزار و998 واحد عقب نشینی کرد. این در حالی است که پیش از این، آخرین باری که شاخص بورس رقمی کمتر از 10 هزار واحد را تجربه کرد، حدود هشت ماه پیش و در تاریخ 15 اسفند سال گذشته بود.
اما فرق این دو تجربه آن است که در آن تاریخ شاخص به واسطه حضور شرکت های بزرگ مشمول خصوصی سازی و رشد روزافزون قیمت جهانی محصولات آنها رو به صعود و امروز به دلیل کاهش هر روزه قیمت محصولات همین شرکت ها شاخص به سمت نزول حرکت می کند. عده ای از کارشناسان بر این باورند که پس از بازگشایی نماد شرکت هایی مانند گل گهر، چادرملو، توسعه معادن و فلزات، سرمایه گذاری امید و خبر عدم افزایش قیمت سنگ آهن و صف سنگین فروش سهام این شرکت ها در نتیجه عدم کاهش قیمت سهام آنها و ریسک بالای آن، باید منتظر شروع یک روند شدید در کاهش شاخص باشیم.
به هر رو، همان شرکت هایی که از ابتدای سال موجب حرکت جهشی شاخص و رسیدن آن به مرز 13 هزار واحد شده بودند اکنون برای افت شاخص مسابقه می دهند.
ارسال طرح حمایت از صنایع یکشنبه آینده به مراجع ذیربط
در این میان علی رحمانی مدیر عامل شرکت بورس ضمن بیان این مطلب که «بازارسرمایه سالم برای سرمایه گذاران مطرح است نه ویترین سرمایه» گفت: «در حال حاضر بازار سرمایه به دلیل شرکت های بنیه دار و محکم، بازاری سالم است و برای کندشدن روند کاهشی سودآوری این شرکت ها و کمک به افزایش آن طرحی توسط بورس در دست طراحی است به نام طرح حمایت از صنایع و بازار سرمایه که قرار است یکشنبه آینده به مراجع ذی ربط ارسال شود.»
وی درخصوص زمان اجرایی شدن این طرح گفت: «نباید توقع داشت که این طرح یک شبه به نتیجه برسد و در حال حاضر باید به فکر مهار شرایط فعلی بود.»
مدیر عامل شرکت بورس درباره تاثیر منفی مخابرات بر شاخص با وجود نزدیک شدن این شرکت به زمان برگزاری مجمع اظهار داشت: «بحث اصلی این شرکت ابهام آن نیست بلکه تحلیل این شرکت با توجه به خاص بودن این صنعت سخت است و چون فعالان بازار تا قبل از این یک شرکت را با استفاده از شاخص های دیگر ارزیابی می کردند اکنون در ارزیابی این شرکت دچار مشکل شده اند ضمن اینکه بورس به شرکت هایی که پذیرش می شوند پیشنهاد داده است تا برای مدتی مشاور پذیرش داشته باشند چون باید برای فکر پول داد.»
جعفر عزیزی تحلیلگر بازار سرمایه در این خصوص معتقد است: «قبل از ورود شرکت های مشمول اصل 44 شاخص قیمت نزدیک به 10 هزار و ارزش بازار نیز بیش از 30 میلیارد دلار بود.»
وی افزود: «از اواخر سال 85 و با ورود این شرکت ها به خاطر افزایش قیمت جهانی مواد خام با افزایش ارزش بازار، شاخص قیمت نیز افزایش یافت و به بیشترین حد خود در سال های اخیر رسید البته نتوانست رکورد پاییز 83 که بالاترین رقم در تاریخ بورس است را بشکند.»
عزیزی در ادامه خاطرنشان کرد: «ظرف دو ماه گذشته با کاهش شدید قیمت موادخام و شدت یافتن بحران جهانی، شاخص قیمت نیز از مرز 13 هزار تاکنون به کمتر از 10 هزار رسیده است.»
«از آنجا که که این ریزش به خاطر نقش قابل ملاحظه شرکت های گروه فلزات پایه، معدنی و محصولات شیمیایی در ترکیب بازار بوده است و هنوز قیمت برخی از این شرکت ها به تعادل نرسیده است، کاهش شاخص ادامه خواهد داشت.» این تحلیلگر بازار سرمایه معتقد است: «عدد 10 هزار برای شاخص قیمت تفاوتی با سایر اعداد ندارد چراکه در بورس آمریکا نیز در هفته های گذشته شاخص داوجونز نیز در کمتر از عدد 10 هزار و شاخص E/P در کمتر از عدد هزار، نوساناتی داشته اند تنها دلیل ملاک قرار دادن این عدد برای برخی سرمایه گذاران مقایسه تغییرات قیمت در سال های مختلف است.»
عزیزی افزود: «در دو سال گذشته با ورود شرکت هایی چون مس، کشتیرانی، پالایش نفت و... سرمایه گذاران با فروش سهام سایر شرکت ها که امیدی به افزایش قیمت آنها نداشتند در صف خرید شرکت های مشمول اصل 44 قرار گرفتند. رشد بسیار خوب قیمت سهام این شرکت ها مانع توجه سرمایه گذاران بر سهام سایر شرکت ها شد اما با توجه به افت قیمت جهانی فلزات، این شرکت ها نیز با کاهش قیمت سهامی خود مواجه شدند چرا که سود آنها به واسطه کاهش قیمت محصولاتشان کاهش یافت.
وی درباره راهکار عبور از شرایط کنونی نیز گفت: «در ابتدا باید تمام نمادهایی که دارای صف فروش هستند از محدودیت دامنه نوسان خارج تا قیمت آنها آزاد شود چرا که با این کار سرمایه گذاران به نقدینگی مورد نیاز خود دست می یابند.»
برای مثال در حال حاضر سرمایه گذارانی هستند که برای نقدکردن سهام خود به سهامی که در صف فروش هستند رجوع کرده و باعث افت قیمت می شوند.
وی راهکار دوم را بازارگردانی در خصوص سهامی که از بحران کاهش قیمت ها کمتر آسیب می بینند، دانست و گفت: «باید با سهامداران عمده مذاکره شود تا شرکت هایی که از بحران کاهش قیمت ها کمتر آسیب می بینند، بازارگردانی به شیوه درست انجام شود.»
وی افزود: «در حال حاضر شرکت های سرمایه گذاری و نهادهای مالی قوی در بورس وجود ندارد و عملکرد شرکت های سرمایه گذاری به مراتب بدتر از اشخاص حقیقی حرفه ای است و دلیل این ادعا نیز قیمت سهام شرکت هایی است که کمتر از ارزش اسمی معامله می شوند.»
شهرام شهمیری مدیرعامل کارگزاری سهم آشنا رشد و افت شاخص را در نتیجه ورود شرکت های دولتی و کاهش قیمت جهانی محصولات آنها دانست و گفت: «صعود شاخص ها به خاطر تاثیر زیادی بود که سهام شرکت های مشمول اصل 44 در بورس داشتند چرا که این شرکت ها چنان از نظر اندازه بزرگ بودند که با ورودشان وزن و ارزش بورس را بالا بردند و روی شاخص تاثیر مثبت گذاشتند.»
وی افزود: «اکنون نیز اگر شاخص سیر نزولی را طی می کند و شاهد رسیدن آن به 9 هزار هستیم دلیل آن کاهش قیمت سهام این شرکت هاست.»
شهمیری خاطرنشان کرد: «قیمت سهام فولاد مبارکه از حدود 600 تومان در حال حاضر به حدود 200 تومان رسیده و این شرکت به واسطه سرمایه ای که دارد روی شاخص تاثیر منفی چشمگیری گذاشته است و اگر همین شرکت با رشد قیمت سهام مواجه شود شاخص از مرز 10 هزار هم خواهد گذشت و سیر صعودی خواهد داشت.»
مدیرعامل کارگزاری سهم آشنا معتقد است: «شاخص معدل است و در این معدل چیزی که تاثیر زیادی دارد وزنی است که هر سهم در این معدل دارد. وقتی سرمایه شرکتی هزار میلیارد تومان است نوسانات آن 10 برابر بیشتر از شرکتی است که سرمایه آن 100 میلیارد تومان است اثر بر شاخص می گذارد.»
وی در ادامه افزود: «اگرچه نوسانات قیمت های جهانی تاثیر مستقیم بر بورس ما نخواهد گذاشت اما این نوسانات از طریق نوسانات نفت، فولاد و... بر بورس ما اثر می گذارد. در حال حاضر شرکت های تولیدکننده روی به دلیل افت شدید قیمت جهانی روی وضعیت نامناسبی را در بورس تجربه می کنند.»
شهمیری در پاسخ به این سوال که چرا سنگ آهنی ها پس از بازگشایی نماد به این شرایط رسیدند به «سرمایه» گفت: «سرمایه گذاران برای خرید سهم به EPS و P/E شرکت ها اهمیت می دهند و براساس آن تصمیم گیری می کنند و وقتی قیمت محصولات این شرکت ها کاهش یابد EPS و میزان سودآوری آنها نیز کاهش خواهد یافت اما چون این شرکت ها EPS خود را کاهش نداند، ریسک آنها بالا رفت چرا که نسبت قیمت به درآمد آنها همچنان مانند گذشته است و قیمت آنها پس از بازگشایی نماد کاهش نیافته، بنابراین سهامداران نسبت به فروش این سهام اقدام کردند.»
وی خاطرنشان کرد: «طبق دستورالعمل ها اگر ظرف مدت 10 روز 50 درصد حجم مبنای شرکتی معامله نشود سهم وارد گره معاملاتی خواهد شد و پنج روز هم در گره خواهد ماند و مجدداً 50 درصد حجم مبنا معامله شود و تا قیمت سهام آن شرکت متعادل نشود این شرایط تداوم خواهد یافت. بنابراین تا قیمت سهام سنگ آهنی ها تعدیل نشود شاهد افت شاخص ها خواهیم بود.»
