آیا «نابوکو» بدون ایران امکان‌پذیر است؟

پس از سال‌ها مذاکره و برنامه‌ریزی برای ساخت خط لوله گازی «نابوکو»، کمیسیون اروپا اعلام کرده دیگر این پروژه را به عنوان اولویت انتقال گاز به اروپا در نظر نمی‌گیرد.

به گزارش «تابناک»، «مارلن هولزنر»، سخنگوی بخش انرژی اتحادیه اروپا اعلام کرده کمیسیون اروپا نسبت به اینکه گاز کشورهای عضو از کجا تأمین شود، بی‌طرف است و از همه خطوط لوله در اروپا حمایت می‌کند.

بنا بر این گزارش، پدید آمدن بحران در خط لوله نابوکو از آنجا آشکار شد که شرکت «ام. او. ال» مجارستان، یکی از شرکای این پروژه، هفته گذشته اعلام کرد، آماده است سهم خود از نابوکو را واگذار کند. پس از آن، بلغارستان نیز با بیان اینکه توان اعمال این پروژه را ندارد، از شرکای این پروژه خواست در صورت تمایل به ادامه آن، از بانک سرمایه‌گذاری اروپا بخواهند از آن حمایت مالی کند.

اما هولزنر با موضعی منفعلانه در این باره گفته است: «کمیسیون اروپا در مقامی نیست که درباره تصمیمات تجاری گرفته شده از سوی شرکت‌های بخش خصوصی و پروژه خط لوله نابوکو اظهار نظر کند».



وی همچنین افزوده است: هدف کمیسیون، همواره گشودن یک مسیر جنوبی گاز برای اتحادیه اروپا بوده تا مستقیم بازار گاز اتحادیه اروپا را به ذخایر عظیم گازی جهان در حوزه دریای خزر و خاورمیانه پیوند دهد.

این سخنان بیانگر چرخشی آشکار در موضع‌گیری‌های اتحادیه اروپا درباره خط لوله نابوکو است، زیرا مقامات این اتحادیه، پیش از این بارها حمایت خود را از این پروژه به عنوان مهمترین طرح برای تنوع بخشیدن به منابع تأمین گاز اروپا اعلام کرده بودند.

این گزارش همچنین آورده است، نزدیک هشت سال پیش، پروژه خط لوله نابوکو مطرح شد که هدف از آن، انتقال گاز از منابع انرژی حوزه دریای خزر و خاورمیانه، برای کاهش وابستگی اتحادیه اروپا به گاز روسیه بود.

همچنین زمانی که در سال 2009 موافقتنامه این خط لوله با حضور کشورهای انتقال دهنده، دریافت کننده و شرکت‌های حمایت کننده مالی به امضا رسید، هدف دیگری در آن آشکار شد و آن تلاش برای کنار گذاشتن ایران بود.

از همان زمان، بسیاری از تحلیلگران به همراه انتقاد از این تصمیم، چنین چیزی را منجر به شکست پروژه نابوکو دانستند و استدلال کردند که نمی‌توان حجم گاز مورد نظر برای تکمیل این پروژه را تنها از آذربایجان، ترکمنستان و عراق (گزینه‌های اولیه مطرح در این طرح) به دست آورد و این کار ضمن افزایش هزینه‌های این خط لوله، توجیه اقتصادی آن را زیر سؤال می‌برد.

اکنون با گذشت سه سال از امضای موافقتنامه اولیه این پروژه، به نظر می‌رسد این هشدار کارشناسان به حقیقت نزدیک شده و عدم صرفه اقتصادی نابوکو برای شرکای آن آشکار شده است.


به گزارش «دویچه وله» آلمان، با آنکه هزینه اولیه این طرح هشت میلیارد یورو در نظر گرفته شده بود، اکنون این مبلغ به پانزده میلیارد یورو رسیده است.

افزون بر این، تلاش‌های روسیه نیز که در سه سال گذشته با ساخت دو خط لوله «جریان شمالی» و «جریان جنوبی» در تلاش برای جلب اعتماد دوباره کشورهای اروپایی برآمده، بیش از پیش به بی میلی اروپا نسبت به نابوکو دامن زده است.

بنابراین، مجموعه این عوامل، امکان تحقق خط لوله نابوکو را به طور کلی زیر سؤال می‌برد.هم‌اکنون خوش بینانه‌ترین احتمال، عطف توجه اروپا به سمت خط لوله‌های کوتاهتر و کم هزینه‌تر در کنار ادامه استفاده از مسیرهای پیشین روسی است.