«نگاه شما»: چقدر خوشبخت هستیم؟!

مهدی فارغی، بیننده «تابناک» در پیامی به ایمیل «نگاه شما» نوشت:

یک بار در جمعی نشسته بودم که بحث شانس مطرح شد و من گفتم یکی از بزرگترین شانسهای ما این است که انسان متولد شده ایم! و همه از این حرفم معتجب شدند چون این مساله ای فراموش شده است در حالی که مهمترین مساله است! دلیلش هم این است که تمام توجه ما به مسائل مطرح شده معطوف می شود نه ورای آن لذا گاهی مهمترین مسائل را یا در حاشیه قرار می دهیم یا اصلاً نادیده می گیریم.

مساله انسان متولد شدن ما از مسائلی است که به فراموشی سپرده شده و دلیلش زندگی اجتماعی ماست که چون مدام انسانها را به وفور می بینیم از انسان بودن خود متعجب نمی شویم در حالی که نسبت جمعیت انسان به جمعیت موجودات رقمی چنان کوچک است که به حساب نمی آید! از میان میلیاردها میلیارد موجودی که به دنیا می آید اعم از حشرات و پرندگان و پستانداران و ...تنها یکی شانس انسان متولد شدن پیدا می کند و این منتی بزرگ است که خدا بر ما نهاده است به این خاطر که حتی اگر یک زندگی بدتر از حیوان بودن نصیب ما شود در عوض ما می توانیم به مرحله سعادت ابدی اخروی برسیم چیزی که حیوانات از آن بی بهره اند و همین می تواند یک تهدید برای ما شود و به جای سعادت ابدی خود را دچار عذاب اخروی کنیم. از نظر مادیگرایی هم انسان بودن یک شانس بسیار بزرگ است زیرا زجرکشیده ترین انسانها هم دوست ندارد در کالبد یک حیوان به زندگی ادامه دهند. من نمی خواهم به خواننده این متن بگویم که چقدر خوشبخت است چون ممکن است یا ملاک های من را قبول نداشته باشد یا اگر دارد خود مشمول آن نباشد اما نگاهی به خود می اندازم شاید با تشابهت هایی که وجود دارد و ملاک هایی که می گویم نظر عده ای را که مدام از سرنوشت خود گلایه می کنند تا حدودی تغییر دهم.

1: من انسانم پس خوشبخت تر از تمامی موجودات غیر انسانی هستم!

2: حدود 100 میلیارد انسان بر زمین پا گذاشته اند و رفته اند و من در این زمانه پیشرفت و تکنولوژی به دنیا آمده ام ، زمانه ای که زندگی یک شخص عادی بسیار مرفه تر از حتی پادشاهی در همین دویست سال پیش است تا چه رسد به پیشترها. مثلاً ناصرالدین شاه وقتی می خواست به حمام رود از روز قبل دستور صادر می کرد بعد با درشکه به طرف حمامخانه می رفت با اندک امکاناتی و با کلی زحمت حمامی می کرد بدون دوش آب و سشوار و... اما وضع امروز بسیار فرق می کند و از هر جنبه که نگاه کنیم اصلاً قابل مقایسه نیست پس من واقعاً خوشحالم که در گذشته به دنیا نیامده ام. شاید بگویید همین قضیه را مردم قرن های آینده درباره ما می گویند اما این گفته ای غلط است! پیشرفت گرچه متوقف نمی شود اما در حیطه هایی از کمینه می گذرد و دیگر پیشرفت کردن یا نکردن آن تقریباً تفاوتی برای انسان نمی کند مثلاً نبود موبایل می تواند برای ما عذاب آور باشد اما اگر موبایل سیستم فوق پیشرفته شماره گیری از طریق فکر کردن را نداشته باشند باعث عذاب ما نمی شود و بسا اگر این تکنولوژی ها بیایند ترجیح دهیم گاهی به همین شیوه طبیعی کارها را پیش ببریم چون طبعاً انسان از فعالیت فیزیکی اندک بیزار نیست.

3: من بدنی سالم دارم پس از غالب انسانها خوشبخت تر هستم! اگر به اطراف خود نگاه کنیم بسیاری از افراد را خواهیم دید که یا معلول هستند یا ظاهری مناسب ندارند یا با بیماری های سختی مثل سرطان ، دیابت و ... مواجه هستند یا ذهنی سالم ندارند در حدی که مثلاً روانشناسان حدود 700 نوع بیماری روانی را دسته بندی کرده اند و معتقدند اکثر افراد حداقل یک بیماری یا مجموعه ای از آنها را دارند که باعث مخاطراتی در زندگی آنها می شود. یا بسیاری افراد از مشکلات اجتماعی نظیر طلاق والدین، اعتیاد اعضای خانواده یا مشکل داشتن آنها و... رنج می برند. از نگاه آمار هم به این قضیه نگاه کنیم خواهیم دید حدود 80 درصد انسانها حداقل به یکی از این مشکلات مبتلا هستند؛ مثلاً در همین کشور خودمان 3 میلیون معلول داریم! یک بار تک تک دوستان و آشنایانم را از ذهنم عبور می دادم و با خودم می گفتم اگر به من بگویند آیا حاضرم جای او می بودم قبول می کردم یا نه؟ که همه را از فیلتر ذهنم عبور دادم و دیدم هر یک مشکلاتی دارند که من حاضر نیستم جای وی می بودم! شما هم همین آزمایش را انجام دهید!

4: رفاه مادی من از 90 درصد مردم دنیا بیشتر است. پس، از این دریچه هم جزو خوشبخت ها هستم! گاهی لازم است به جای اینکه ما مدام حیطه های آماری کوچک را در نظر بگیریم کمی هم از دیدی کلی به موقعیت خود نگاه کنیم گرچه نباید به خاطر موقعیت خوب نسبت به کلیت، سستی به خرج دهیم و از محیط و جامعه خود عقب بمانیم. اگر مشکل ما این است که چرا پول سفرهای توریستی را نداریم یا ماشین شخصی نداریم، باید بدانیم در همین جهان ما بیش از یک میلیارد انسان یعنی یک هفتم حتی آب سالم برای آشامیدن ندارند و حدود دو میلیارد شب می خوابند در حالی که یا گرسنه اند یا نیمه گرسنه.

به خاطر دارم وقتی کامپیوتر خریدم خیلی برایم عادی بود اما همان موقع (6 سال پیش) یک آمار ارائه شد که در آن بیان می شد تنها یک درصد مردم دنیا کامپیوتر شخصی دارند! پس تا از محیط پیرامون خود اطلاع دقیقی نداشته باشیم نمی توانیم میزان خوشبختی خود را تعیین کنیم. ما که در ایران هستیم و درآمدی متوسط داریم بدان معنی است که حدوداً از 90 درصد مردم دنیا وضعی بدتر نداریم . البته رفاه مادی گرچه تا حدودی متاثر از جبر محیطی است، اما تابعی از لیاقت افراد هم می باشد لذا نمی توانیم عمده مشکلات مالی خود را گردن شانس بیندازیم و خود می توانیم به طبقات بالای رفاه مادی برسیم.رفاه مادی هم از نقطه ای که بگذرد، دیگر چندان کاربردی نیست و افزایش آن دیگر رابطه مستقیم با رفاه پیدا نمی کند مثلاً رفاه کسی که ده میلیارد تومان دارد دیگر فرقی با کسی که صد میلیارد تومان دارد نمی کند پس به حال سرمایه داران بزرگ غبطه نخورید!

5: این موارد که بیان می کنم شخصی هستند که قصدم تحقیر غیر آن نیست بسا اینکه غیر آن سلیقه من را کوچک و بی ارزش بشمارد؛ بلکه قصدم از بیان آن این است که شما هم مواردی از همین قبیل را برای خود مجسم کنید و احساس رضایت بیشتر از وضع خود کنید. برای نمونه دو مورد را بیان می کنم: الف) مذکر بودن: به خاطر مزیت هایی که مذکر بودن در جامعه دارد و محدودیت هایی که مونث ها دارند از جنسیت خود احساس رضایت دارم گرچه می دانم این حاصل عادت به این جنسیت است چون از بدو تولد بوده و اگر دختر به دنیا می آمدم الان از جنسیت خود باز هم راضی بودم چنانچه الان اگر از خانم ها بپرسیم که حاضرند مرد شوند قریب به اتفاق جواب منفی می دهند. ب) نژاد: همه نژادهایی که خداوند خلق کرده اند محترم هستند و هیچ فرقی واقعاً نباید بین آنها باشد و نزد خداوند بهترین ها، با تقوا ترین ها هستند اما چه کنیم که فاتحان، نژاد غیر خود را تحقیر می کنند از این رو چون سفید پوستان مسلط تر به دنیا هستند لذا نژاد غیر سفید دچار مصائب بیشتری است و البته از منظر زیباشناختی نژاد سفید مورد پسندتر است و من به شخصه خوشحال هستم که سفید پوست هستم گرچه این فقط باید مساله ای در حد زیباشناختی باقی بماند و تعرض به حقوق یک نژاد نشود که از بدترین کارهاست. علاوه بر این ممکن است در زندگی اشخاص مواردی باشد که برای وی به گونه ای باشند که با وجود آنها احساس خوشبختی بیشتری می کند اما حالت عمومی ندارد مثلاً من از چپ دست بودن خودم به دلایلی خوشحال هستم اما همین چپ دستی ممکن است برای افراد زیادی ناخوشایند باشد. با این وضع من خودم را از خوشبخت ترین ها می بینم، شما هم چشم خود را به روی واقعیات باز کنید تا بتوانید جایگاه واقعی خود را در نظام هستی بازشناسید.
 
از این موارد که بگذریم مساله مهم دیگری وجود دارد که اکثر افراد را در طول روز آزرده می کند و آن رخدادهای کوچک هستند حتی ماندن در پشت چراغ قرمز! یک بار از چند راننده پرسیدم معمولاً پشت چراغ قرمز می مانید یا قبل از قرمز شدن چراغ عبور می کنید؟ همه گفتند ما که شانس نداریم مدام به چراغ قرمز بر می خوریم! در حالی که وضعیت چراغ قرمز و سبز به یک نسبت هستند! دلیلش این است که انسانها ناکامی هایی خود را در پس تقدیر و شانس پنهان می کنند و این پنهانکاری چون پیوسته است، لذا در انسان ریشه می دواند و بخشی از شخصیت وی می شود به حدی که تقریباً همه خود را حداقل مقداری بدشانس تر از دیگران می دانند در حالی که قواعد آمار و احتمال کاری به اشخاص و نیت های آنها ندارد و کار خود را انجام می دهد! این نوشتار را با حدیثی از حضرت محمد(ص) به پایان می برم:
پیامبر فرمودند: «در دین و اخلاق و علم همیشه به بالاتر از خودتان نگاه کنید تا خود را کوچک ببینید و در مال دنیا همیشه به پایین تر از خود نگاه کنید تا خود را ثروتمند و بی نیاز ببینید و نعمت خدا در چشمتان کوچک نشود.»

«تابناک» مطالب اختصاصی و گردآوری شده توسط خوانندگان محترم را در قالب جدیدی با عنوان «نگاه شما» منتشر خواهد کرد.

مخاطبان محترم می توانند مطالب دلخواه خود را در موضوعات مختلف، به آدرس negaheshoma@tabnak.ir ارسال نمایند.

مخاطبان محترم برای ارسال مطالب خود باید چند نکته  را در نظر داشته باشند:

1. این قالب جدید برای ارائه و معرفی «نگاه بییندگان به تمام موضوعات» می باشد.

2.مطالب اختصاصی یا گردآوری شده می تواند در قالب: ایده ، فیلم، عکس، گزارش تحلیلی، گزارش خبری، کاریکاتور و... باشد.

3. مطالب ارسال شده حتی الامکان با ذکر نام و نام خانوادگی فرستنده باشد.

4. موارد ارسالی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین جاری نداشته باشد.

5. مطالب ارسالی به زبان و فونت فارسی باشد.

6.مطالب ارسال شده حتی الامکان حاوی اطلاعات دقیق باشد.

مشخصات فنی

1. از ارسال تصاویر در متن فایلهای word خودداری شود.

2. حجم فایل تصویری ارسالی( به صورت gif یا jpg ) بیشتر از 5 مگابایت نباشد.

3. حداکثر حجم فایل صوتی یا ویدیو پنجاه مگابایت باشد. (نوع فایل: wmv,  flv, wav, mp3, wma)