فاز دوم هدفمندی را توصیه نمیکنم
هوشنگ شجری در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس با اشاره به دلایل سوء مدیریت بانک مرکزی در جریان آشفتگیهای بازار ارز، اظهار داشت: در مواقعی که بازار حالت آرامی به خود گرفته، مدیریت بسیار آسان است ولی تواناییهای مدیریتی در مواقعی ظاهر میشود که اختلال در سیستم به وجود بیاید و کارآمدی آن در این مواقع مشخص خواهد شد.
وی افزود: اقداماتی که بانک مرکزی در راستای نوسانات اخیر ارز از خود نشان داده است در مسیر و روال عادی سیستمهای پولی و ارزی دنیا نبوده است.
استاد دانشگاه اصفهان به سیاست تثبیت که در دنیا از آن استفاده میشود، اشاره کرد و گفت: در مواقع لازم بانکهای مرکزی وارد بازار میشوند و در این سیاست با عرضه اضافه ارز درصدد هستند تا نرخ ارز را تثبیت کنند ولی در برخی موارد این روش قادر به ایجاد ثبات نیست چراکه با یک تقاضای کاذب روبهروست که بیشتر آنها دلالان و سوداگران بازار هستند.
وی افزود: بانک مرکزی نیز در دام دلالان و سوداگران بازار افتاد و در مسیری قرار گرفت که بخشی از ذخیره ارزی کشور را برای تثبیت نرخ ارز به بازار روانه کرد و در این بین دلالان بودند که سودهای کلانی به جیب زدند.
وی به راهکارهای مقابله با واسطهگری ها و دلالیهای موجود در بازار اشاره کرد و تأکید کرد: در چنین مواقعی میبایست از مکانیزم قیمت بازار استفاده کرده و بازار را بر اساس عوامل ایجاد تغییرات در نرخ کنترل کنیم بهطوری که باید در نرخ سود بانکی و حجم پول در گردش تجدیدنظر کرد.
شجری با اشاره به اینکه تغییر نرخ ارز در بازار خود معلول بسیاری از عوامل است، گفت: زیاد بودن حجم نقدینگی در گردش کشور، پایین بودن نرخ سود بانکها، کسری بودجه در دولت و شوکهایی که از داخل و خارج کشور وارد بازار ارز میشود از جمله این عوامل است که تا این عوامل رفع نشود قاعدتاً بازار ارز در تلاطم خواهد بود و از طریق فروش اضافه ارز هم نمیتوان بازار را کنترل کرد.
این کارشناس مسائل اقتصادی ادامه داد: ابتدا باید بازار به تعادل نسبی برسد که در این روش ممکن است نرخ ارز افزایش یابد و در این صورت بانک مرکزی باید روی عوامل کنترل کننده بازار ارز وارد عمل کند نه اینکه با استفاده از ذخایر ارزی کشور درصدد تثبیت نرخ ارز باشد که این نوع مدیریت، شناور مدیریت شده تلقی میشود.
وی در ادامه سخنان خود، تأکید کرد: در این روش عوامل عرضه و تقاضا نرخ را تعیین میکنند اما مدیریت بر روی عوامل کنترلکننده بازار ارز خواهد بود و در این شرایط که نقدینگی در سال ۳۰ درصد رشد میکند و نرخ سود بانکی نیز قادر به جذب سپردههای مردم نیست، نمیتوانیم نرخ ارز را کنترل کنیم.
استاد دانشگاه اصفهان با تأکید دوباره بر عدم استفاده از ذخایر ارزی در راستای کنترل بازار، گفت: در شرایط فعلی بانک مرکزی در حال از دست دادن ذخایر ارزی بوده و به دلیل اعلامهای مکرر کنترل بازار در حال از دست دادن اعتبارش است.
وی همچنین در خصوص وجود رانت و فساد با توجه به ارز دو نرخی یا سه نرخی در بازار ارز به نکات مهمی اشاره کرد و افزود: اختلاف ۴۰۰ تومانی بین نرخ دولتی و آزاد و همچنین چند نرخی شدن ارز موجب ایجاد رانتهای کلان در بازار میشود که برخی افراد سودجو میتوانند ارز دولتی را با جعل اسناد و مدارک در بازار آزاد به مصرف برسانند و به جای اینکه این ارزها صرف واردات کالا شود به شکل نقدی دوباره وارد کشور میشوند.
وی در ادامه با اشاره به اینکه با اجرای فاز دوم هدفمندی کاملاً مخالفم، به دلایل مخالفتش پرداخت و خاطرنشان کرد: چنین تصمیمی فشار تورمی را افزایش خواهد داد و وضع زندگی مردم را بدتر خواهد کرد و این تصمیم در شرایطی ایدهآل خواهد بود که بازار در تثبیت کامل بوده و تعادل قیمتی نیز به وجود آمده باشد.
