چرا دولت کویت سقوط کرد؟

سرویس سیاست خارجی ـ سرانجام فشارهای گروه‌های سلفی طرفدار عربستان سعودی به نخست وزیر کویت، باعث سقوط دولت وی شد؛ اما دلیل واقعی استعفای وی چه بود؟

«تابناک» در گزارشی با نام «برنامه عربستان برای لشکرکشی به کویت» به تلاش سعودی‌ها برای سرنگون کردن دولت کویت اشاره کرد و در همان زمان نوشت که تظاهرات در کویت، نه تنها در مدار بهار عربی نیست، بلکه بر عکس، برای هماهنگ شدن این کشور با منافع عربستان سعودی در منطقه انجام گرفته است.

بر پایه این گزارش، سفیر سابق ایران در کویت در مطلبی در «دیپلماسی ایرانی» بر این موضوع تأکید کرده و نوشته است: در چند ماه گذشته، شماری از نمایندگان سلفی که عموماً وابسته به عربستان‌ سعودی بوده و توسط آن کشور هدایت می‌شوند، هواداران خود را به انجام گردهمایی‌های عمومی و تظاهرات مردمی فراخوانده و خواستار استعفای نخست‌وزیر شده‌اند.

مقامات عربستان ‌سعودی که خود را به عنوان برادر بزرگتر و ناجی کویت پس از اشغال آن کشور می‌دانند، بارها ناخرسندی خود را از وجود پارلمان و آزادی‌های سیاسی و مطبوعاتی آن کشور نشان داده و تلاش کرده‌اند تا تجربه دمکراسی در کویت را شکست خورده جلوه دهند تا مبادا به عنوان الگویی مترقی برای عربستان ‌سعودی و دیگر کشورهای عرب حوزه‌ خلیج‌فارس مطرح شود.

«علی جنتی» همچنین گفته است: از سوی دیگر، آنان دشمنی خود را با شیخ ناصر محمد‌الصباح، نخست‌وزیر کویت پنهان نمی‌کنند و بارها از امیر کویت خواستار تغییر نخست‌وزیر شده‌اند، زیرا وی به دلیل حضور طولانی مدت در ایران، نوعی علایق عاطفی با جمهوری اسلامی ایران داشته و در درون کشور نیز تلاش کرده است، نوعی توازن بین شیعیان ـ که یک سوم جمعیت کویت را تشکیل می‌دهند ـ با اهل سنت برقرار کند.

عربستان ‌سعودی با توجه به نفوذی که در کویت دارد، با بهره‌گیری از نمایندگان اسلام‌گرای سلفی و شماری از شهروندان آن کشور ـ که تا بعیت دوگانه کویت و عربستان را دارند ـ با برگزاری تظاهرات مردمی و ایجاد ناآرامی در آن کشور، تلاش می‌کند دولت شیخ ناصر محمد را به سقوط بکشاند که در نهایت هم تاکنون موفق به این کار شده‌اند.

چندی پیش، یکی از نمایندگان وابسته به عربستا‌ن ‌سعودی در نطق پارلمانی خود، با انتقاد به نخست‌وزیر اظهار داشت: چگونه است که شیخ‌ ناصر محمدالصباح تاکنون یازده بار به ایران سفر کرده و یک ‌بار هم به عربستان ‌سعودی سفر نرفته است! در حالی که وی در سه دهه گذشته برای نخستین بار در سال 1387 به دعوت معاون اول رئیس‌جمهور به ایران آمد.

گویا، در اوضاع کنونی منطقه به نوعی تقسیم قدرت مسالمت‌آمیزی بین ترکیه و عربستان در حال شکل‌گیری است که بر پایه آن، کشورهای عرب حوزه خلیج فارس در چهارچوب حوزه نفوذ عربستان باقی بمانند؛ کنترل اوضاع بحرین و یمن و ساقط کردن دولت کویت در همین راستاست.

از سوی دیگر، ترکیه می‌خواهد کشور‌های مصر، تونس، مراکش، لیبی و سوریه در حوزه نفوذ این کشور قرار گیرند. در این میان ایران، عراق، سوریه و حزب‌الله، محور دیگری است که از سوی دو محور پیشین در فشار قرار گرفته است.