وکیل الرعایای چند صد میلیونی!

هر چه به زمان برگزاری انتخابات مجلس شورای اسلامی نزدیک می شویم، تکاپو در اردوگاه های انتخاباتی کاندیداها نیز افزایش می یابد.

از سویی جریان های سیاسی به دنبال یارگیری از کاندیداهای مطرح انتخاباتی در شهرها و استان های گوناگون هستند و از سوی دیگر، خود کاندیداها و نمایندگان کنونی مجلس هم با فعال سازی ستادهای انتخاباتی خود، تمام تلاششان را برای پیروزی در انتخابات آتی به کار بسته اند.

اما در این میان، پرسش مهم این است که هزینه تبلیغات انتخاباتی کاندیداها از کدام منبع تأمین می شود؟ معمولا نمایندگان مجلس این پرسش را با پاک کردن صورت مسأله پاسخ می دهند. بیشتر آنها می گویند که انتخابات برای ایشان هزینه چندانی نداشته، در حالی که کارشناسان و فعالان ستادهای انتخاباتی نظر دیگری دارند.

صادق زیبا کلام، استاد مطرح علوم سیاسی کشور در گفت وگو با «ملت ما» در این باره می گوید: اگر از حوزه های انتخابیه بزرگ مثل تهران، شیراز و مازندران بگذریم و هر چقدر به سوی حوزه هایی که تعداد نماینده ها در آن کمتر از سه نفر است، برویم مثلا در شهرستان هایی که تنها یک نماینده وارد مجلس می شود، میزان پول خرج کردن حرف اول را می زند.

وی سخنان خود را اینگونه توضیح داد: از جا که قرار است از این حوزه انتخابیه تنها یک نماینده به مجلس برود، در میان دو نامزدی که یکی پانصد میلیون تومان هزینه می کند و دیگری که صد میلیون تومان، شانس کسی که بیشتر پول خرج می کند بیشتر است.

هزینه های نزدیک به واقعیت برای ورود به مجلس

هزینه ناچیز یک میلیارد تومانی!

یکی از نماینده های استان اردبیل در گفت وگو با خبرنگار «ملت ما» میزان تبلیغات برای انتخابات را ناچیز عنوان کرد و ورودش به مجلس را مرهون لطف مردم دانست، حال آنکه خبرنگار ما به سراغ یکی از اعضای ستاد انتخاباتی وی در سال 86 رفت.

وی که نخواست نامش فاش شود، میزان هزینه تبلیغات انتخاباتی این نماینده مجلس را نزدیک یک میلیارد تومان عنوان کرده و گفت: نزدیک 150 میلوین تومان هزینه چاپ تراکت و پوستر شد، اجاره چند ساختمان نزدیک چهارصد میلیون تومان هزینه داشت.

وی از انتخابات به عنوان اقدامی برای اشتغال زایی نام برده و تصریح کرد: کاندیداها معمولا پیش از چهار سال به فکر نماینده شدن می افتند و معمولا فعالیت انتخاباتی خود را از دو سال مانده به انتخابات آغاز می کنند. از این رو، نیاز به نیروی انسانی دارند و حقوق ماهانه ای که به افراد متخصص و غیر متخصص پرداخت می شود، معمولا بیش از دویست میلیون تومان است. این فعال سیاسی هزینه حمل و نقل، تهیه غذا، خرید هدیه، ایاب و ذهاب، اجاره سالن برای سخنرانی و سایر هزینه های جاری را بالغ بر سیصد میلیون تومان برآورد کرد.

هزینه هایی که صلاح نیست در یاد بماند

یکی دیگر از نماینده های کنونی مجلس هشتم در پاسخ به پرسش خبرنگار «ملت ما» مبنی بر میزان هزینه برای ورود به مجلس هشتم تنها به لبخندی بسنده کرده و گفت بعدا حضوری صحبت می کنیم.

وی ادامه داد: زمان زیادی گذشته و به یاد ندارم که چه میزان هزینه شده، اما همه هزینه های انتخابات را شخصا پرداخت کردم.

وی در عین حال گفت، ستاد انتخاباتی اش برای انتخابات مجلس نهم تشکیل نشده است. این نماینده مجلس در حالی فعالیت ستاد انتخاباتی خود را رد کرد که یکی از خبرنگارانی که برای ستاد وی فعالیت می کند، به خبرنگار ما گفت: ستاد چراغ خاموش پیش می رود و به برگزاری همایش ها و نشست های هفتگی به مناسبت های گوناگون بسنده می کنیم.

وی ادامه داد: این نشست ها، افزون بر هزینه اجاره سالن همایش، پذیرایی، هدایا و پاره ای از رفت و آمدها معولا خرج دیگری ندارد.

این خبرنگار عملکرد خود در این ستاد را این گونه عنوان کرد: فعالیت های اصلی مربوط به انتخابات آغاز شده و تنها نصب پوستر و پخش تراکت و ... برای زمان قانونی تبلیغات انتخاباتی مانده است. در این مدت ما به تهیه ویژه نامه ها، مجلات و سی دی های گزارش کارکرد کار اصلی را آغاز کرده ایم.

وی جمعیت شهرها و نحوه عملکرد افراد در پست های سابق را در میزان هزینه کرد نامزدها بسیار موثر دانست و گفت: در این میان، تقسیم بودجه اعتباری استانها بسیار به سود کسانی است که اکنون نماینده هستند، چرا که بعضا با نصب منبع آب در یک روستا از مردم می خواهند که در انتخابات به آنها رأی بدهند. از سوی دیگر، در حال حاضر سر زدن به روستاها و محبت به مردم و همچنین وعده های آنچنانی تأثیر زیادی بر مردم دارد.

وی افزود: در عین حال، در برخی شهرها ممکن است مسئولان دستگاه ها از بودجه این دستگاه ها به سود کاندیدایی خاص استفاده کنند که نقش دستگاه های نظارتی در این میان بسیار مهم و پر اهمیت است.

یک نماینده: فقط هجده میلیون هزینه کردم!

یک نماینده دیگر اما میزان هزینه تبلیغات انتخاباتی برای ورود به مجلس هشتم را هجده میلیون تومان عنوان کرده و اینچنین توضیح داد: ما نزدیک سه هزار سی دی منتشر کردیم که پنج میلیون تومان هزینه داشت و هشت میلیون تومان هم هزینه چاپ تراکت شد وی پنج میلیون تومان دیگر را هم هزینه های جزیی خواند.

حسینی صدر در مقابل اظهارات خبرنگار ما که هزینه تهیه گزارش عملکرد از سوی یک تیم تبلیغاتی را نزدیک بیست میلیون تومان دانست، گفت: تیم خبری که این کار را برای بنده انجام دادند، ده میلیون تومان می گیرند و من از کار آنها بسیار راضی هستم هر چند که هیچ مبلغی از بنده دریافت نکردند.

عضو کمیسیون انرژی ادامه داد: ما در ستاد انتخاباتی خود غذای گرم ندادیم، در ضمن اینکه اعضای تیم انتخاباتی ده نفر بیشتر نبودند، همین طور از ساختمان ها و اتومبیل های اقوام استفاده می شد.

وی در پاسخ به این که آیا می پذیرید که فرد یا گروهی هزینه های انتخاباتی شما را تقبل کند، گفت: هرگز، چرا که هر فرد یا گروهی که در انتخابات از نماینده ای حمایت می کند قطعا بدون قصد و نیت نبوده و پس از ورود کاندیدا به مجلس درخواست هایی بیشتر از میزان هزینه کرد خود انتظار دارد. از این رو درست نیست که زیر دین کسی رفت.

حسینی صدر خاطرنشان کرد: انتخابات در شهرهای کوچک، معمولا متأثر از طوایف و خوشنامی خانواده هاست. از این رو پول زیادی برای شرکت در انتخابات نیاز نیست.

خرید رأی؟!

در این میان، اما یکی از مسائل مهمی که در تبلیغات انتخاباتی شنیده می شود، خرید رأی است. این اقدام همان اندازه که غیر اخلاقی و نادرست به نظر می آید، در انتخابات رخ می دهد.

شنیده های خبرنگار ما حاکی است که معمولا در روستاها و شهرهای کوچک شناسنامه افراد واجد شرایط را به مبلغ پانزده هزار تومان اجاره می کنند. چند تن از نمایندگان با تأیید این خبر گفتند که رقبای آنها این کار را انجام می دادند و آنها همواره از این خطاها در امانند.

نگاهی به انتخابات هشت دوره گذشته به روشنی، نشان می دهد از مجلس اول هر چه به سمت انتخابات مجلس هشتم رفته ایم، هزینه ورود به مجلس پر رنگتر شده و نقش مادیات بیشتر به نظر می رسد. نگاهی به هزینه های تبلیغات انتخاباتی چند فرضیه را در ذهن متبادر می کند.

نخست اینکه کاندیداها افراد ثروتمندی هستند که هزینه تبلیغات و حقوق دولتی اهمیتی زیادی برای آنها ندارد، بلکه صرفآ برای موقعیت اجتماعی و یا خدمت به کشور کاندید شده اند.

دوم آنکه کاندیداها انسان هایی هستند که حاضرند به قیمت ورشکستگی و زیر بار قرض رفتن نماینده شوند تا به ملت خدمت کنند.

سوم، کاندیداها اسپانسرهای قوی در پشت سر دارند که حاضرند ریسک کنند اما فراموش نکنیم که این اسپانسرها بعدها سهم خواهی خواهند کرد.

چهارم اینکه شاید اصلا هزینه زیادی برای تبلیغات نمی کنند و یا اینکه به نحوی از بودجه بیت المال به برای تبلیغات استفاده می کنند و پس از ورود به مجلس با روابط جدید جبران مافات خواهند کرد.

زیباکلام: راهکار، فعال شدن احزاب است

صادق زیبا کلام، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل سیاسی در گفت وگو با خبرنگار «ملت ما» تصریح کرد: از مجلس اول که انتخابات آن در سال 1358 انجام شده و مجلس در سال 1359 تشکیل شد تا به امروز که مجلس هشتم را داریم، به نظر من دو مشخصه وجود دارد که بین مجلس اول در سی سال پیش با مجلس هشتم که امروز بر سر کار است، تغییر به وجود آمده است.

زیبا کلام نخستین تغییر را در استقلال نماینده ها دانسته و خاطرنشان کرد: نخستین تغییر این است که هر چقدر از مجلس اول به سمت مجلس هشتم می آییم، نمایندگان کمتر و کمتر مستقل هستند. مجلس هشتم در مواضع استقلال خود چه در زمانی که دولت را مورد پاسخگویی قرار دهد و چه در این اصل که مجلس در رأس امور است و همچنین پاسداری از حقوق موکلین نسبت به مجلس اول فاصله بسیار زیادی پیدا می کند.

این استاد دانشگاه، تغییر دوم را در ورود عنصری به نام پول و ثروت به انتخابات مجلس عنوان کرده و گفت: اگر به انتخابات سال 58 برگردیم می بینیم برای بسیاری از مردم انگیزه نماینده، سوابق مبارزاتی، زندان رفتن وی، اعتماد مردم به خانواده ای که نماینده در آن رشد کرده و بسیاری از فاکتور های معنوی دیگر مطرح بود.

این فعال سیاسی تصریح کرد: اگر بپرسیم که یک نماینده در مجلس اول چقدر پول خرج می کرد، عملا می توان گفت تقریبا صفر تومان؛ اما هم اکنون از آن فضا بسیار فاصله گرفتیم در مجالس ششم هفتم و هشتم متأسفانه پول و هزینه کردن آن نقش مهمی را در ورود یک کاندیدا به مجلس بازی می کند.

این استاد دانشگاه یادآور شد: اگر از حوزه های انتخابیه بزرگ مثل تهران، شیراز و مازندران بگذریم و هر چقدر به سوی حوزه هایی که تعداد نماینده ها در آن کمتر از سه نفر است، برویم مثلا در شهرستان هایی که تنها یک نامزد از آن حوزه انتخابیه وارد مجلس می شود، میزان پول خرج کردن حرف اول را می زند.

وی سخنان خود را اینگونه توضیح داد که از جایی که قرار است از این حوزه انتخابیه تنها یک نماینده به مجلس برود، در میان دو نامزدی که یکی پانصد میلیون تومان هزینه می کند و دیگری که صد میلیون تومان هزینه می کند، شانس کسی که بیشتر پول خرج می کند، بیشتر است.

وی این پول محوری را فاجعه ای خواند که در این سه دهه برای مجلس اتفاق افتاده است و خاطر نشان کرد: هر چقدر به عقب می رویم این مسئله کمرنگتر می شود.

 وی این هزینه ها را بالاتر از تبلیغات دانست و ادامه داد: مسأله فقط بحث تبلیغات نیست. این سوال می تواند مطرح شود که نامزدی که هفتصد میلیون خرج کرده و به مجلس راه یافته است، مگر در این چهار سال چه درآمد و پستی دارد و از چه امکاناتی برخوردار است که یک نفر این همه هزینه می کند؟ حتما به ازای رفتن این فرد به مجلس حتما یک تلافی و جبرانی وجود دارد، حتما این مبلغ را در می آورد و حتما بیشتر از میزان هزینه کرد وی برمی گردد.

زیباکلام تصریح کرد: اگر غیر از این بود آدمها اصرار نداشتند میلیون ها تومان خرج کنند و این پشت آدم را می لرزاند که ما در این سی سال به کجا رسیده ایم؟ چرا باید نمایندگی مجلس وسیله ای شود برای تعدادی از افراد.

وی در پاسخ به این که با چه مکانیسمی می توان جلوی روند این مسأله را گرفت، گفت: اول تغییر در مکانیسم نظارت و دوم پر و بال دادن به احزاب سیاسی، چرا که اگر فردی توانایی و قابلیت نمایندگی مجلس را داشته باشد، وارد احزاب شده با توجه به شناختی که مردم از حزب دارند آنها را بر می گزینند. مردم می دانند که این نامزدی است که اصلاح طلب ها یا موتلفه انتخاب کرده یا نامزد یک حزب شناخته شده است. از این رو، مردم با شناخت از این گروه ها به منتخب آنها رأی می دهند، چرا که اعتبار نماینده از محل تشکیلات می آید.

وی توضیح داد: متأسفانه بحث سرکوب احزاب باعث می شود گرایش افراد به نامزدی به صورت مستقل بیشتر شود و این برای نظامی که مدعی مردم سالاری است روند قابل قبولی نیست.

منبع: «روزنامه ملت ما»

تهیه و تنظیم: سهیلا طایی