پاتوق‌هاي مواد مخدر

تابناک اجتماعی:  سرقت، از هم پاشیدگی كانون خانواده، فقر و فحشا و موارد بسیار دیگر از جمله پیامدهای زیانبار مواد مخدر هستند كه هر روز تیتر رسانه‌ها می‌شوند. علاوه بر این هر چند وقت یك بار مواد صنعتی روانگردان جدیدی با عنوان و آثار جدید وارد جامعه می‌شود. با یك بررسی ساده و كوتاه می‌توان دريافت كه باندهای قاچاقچیان بسیار پیشروتر و كاراتر از نهادهای مبارزه و پیشگیری از اعتیاد، وارد میدان می‌شوند.

اما در این میان یكی دیگر از پدیده‌های ناگواری كه بخشی از جامعه را درگیر كرده و به یقین می‌تواند مامنی برای بروز رفتارهای ناهنجار و پرخطرتری نسبت به رفتارهای فردی باشد، شكل‌گیری كانون‌های تجمع و مصرف مواد مخدر به صورت علنی و گسترده است. این كانون‌ها در همه جای كشور و در هر شهر و منطقه‌ای پراكنده‌اند. بدون شك وجود این به اصطلاح پاتوق‌ها كه بیشتر اوقات، مواد از تولید به مصرف در آنجا صورت می‌گیرد، كانون‌های بزهكاری تلقی می‌شوند.

اما چرا این مساله به این اندازه اهمیت دارد؟ بافت جامعه ایرانی یك بافت جوان و در معرض انواع خطرهاست و باید باور داشت ایران با چند میلیون جوان معتاد روبه‌رو است. به اذعان كارشناسان ذهن و قدرت عمل یك فرد معتاد به دلیل وابستگی‌های شدید روانی به مواد مخدر در كنترل او قرار ندارد، به جای مغز، حس كمبود مواد مخدر است كه به وی فرمان می‌دهد. آنها در حالت شدید وابستگی، از هیچ گونه عملی همچون سرقت، زورگیری و حتی فروش فرزند خود، جهت دسترسي به مواد، خودداري نمی‌كنند.

با توجه به اين موضوع، وقوع انبوهی از تهدیدها هرلحظه ممكن است. به طور مسلم قدرت تخریبی این مساله به مراتب بزرگ‌تر و وسیع‌تر از بمب‌های مدرن اتمی و بیولوژیكی است. داستان نحوه مقابله، پیشگیری و حتی نوع نگاه به معتاد، این كه او مجرم است یا بیمار، خود حدیث طولانی است، اما واقعیتی كه سیمای جامعه را تار كرده، وجود و حضور معتادان و شكل‌گیری پاتوق‌های مواد مخدر در گوشه و كنار كشور است.

با این تفسیر حل مشكل مواد مخدر، در حال حاضر از حوزه مداخلات فردي فراتر رفته و نیازمند یك برنامه‌ريزي اجتماعي است. گرچه سازمان‌های بسیاری در امر مبارزه، كنترل و پیشگیری از مواد مخدر دخیل هستند اما نسبت به ترفندهای حریف كه همان باندهای قاچاق مواد مخدر هستند عقب مانده‌اند.

اگر تا چند سال پیش شیوه مبارزه با اعتیاد بر كنترل كردن مرزها و جلوگیری از ورود مواد معطوف بود، اما اینك این كنترل و برنامه‌ریزی نه تنها به داخل كشور و شهرها، بلكه به داخل آشپزخانه‌های معمولی و لابراتوارهای زیرزمینی كه در آنها انواع مختلف مواد روانگردان صنعتی تولید می‌شود، كشیده شده است. نكته مهمی كه باید مورد توجه مسوولان امر مبارزه و پیشگیری قرار گیرد این است كه یك فرد در یك سیر طولانی به اعتیاد گرایش می‌یابد، بنابراین برنامه‌ریزی برای كنترل و درمان، باید براساس شرایط، موقعیت روان‌شناختی و پایگاه اجتماعی افراد، صورت پذیرد. از سوی دیگر در برخورد با پاتوق‌های معتادان در هر نقطه از كشور، لازم است شرایط محیطی و فرهنگی آنجا را مد نظر قرار داد و یك نسخه را نمی‌توان برای همه و در همه جا تجویز كرد.

منبع: جام جم