وقتی اخلاق می میرد خودکشی و قتل جان می گیرند

وقتی اخلاق می میرد، هنگامی که مهر و محبت جای خود را به غرور و خودخواهی می دهد، قتل و خودکشی و همسر و کودک آزاری جان می گیرند و همچون موریانه ای پیکره جامعه را متلاشی می کند.

صفحه حوادث روزنامه ها و نشریات پر از حوادث گوناگون و دلخراشی  است که محور همه آنها قتل، خودکشی، نزاع های خونین، اسید پاشی و....است و ذهن هر خواننده ای را تا مدت ها درگیر خود می کند.

یک روز پسر جوانی اسیدی را بر صورت دختر موردعلاقه اش که دست رد بر سینه درخواست او برای ازدواج زده می پاشد و روز دیگر دختری به ضرب چاقوی خواستگار دیرینه اش کشته می شود.

امروز دو جوان بدنبال یک نزاع خیابانی با هم دست به گریبان می شوند و یکی چاق را در شکم دیگری فرو می برد و فردا پدری فرزند کوچکش را زیر لگد و مشت روانه خانه ابدی می کند.

درج و خواندن اخبار مربوط به خودکشی که دیگر برای همه عادی شده و در کنار خودکشی با تیغ و پرت شدن از برج های بلند، روشهای جدیدی ابداع شده که تعجب خوانندگان را برمی انگیزد.

به طور مثال در تازه ترین اخباری که در صفحه حوادث روزنامه ها می توان دید، قتل باربد پسر سه ساله تهرانی است که توسط پدر خود " محمد" که معتاد به شیشه بوده، کشته شده است.

پدر باربد او را به اتاقی برده و با ریختن بنزین، خودش و فرزندش را به آتش کشیده است، باربد پس از یک هفته در بیمارستان جان خود را از دست می دهد و پدرش با 50 درصد سوختگی در بیمارستان بستری است.

یا به تازگی خواستگاری در شهرستان "جوین" یکی از کودکان بستگان نزدیک عروس را می رباید و به گروگان می گیرد تا دختر مورد علاقه اش را وادار به جواب مثبت کند، چنین رفتارهای ناهنجار در حالی رخ داده که دو هفته گذشته پسری دختر عموی خود را که پاسخ منفی برای ازدواج به وی داده بود را به همراه مادر این دختر به قتل می رساند.

قصه غم انگیز مرگهای اینچنینی که بر اثر هیجانات آنی رخ می دهد مربوط به امسال یا سال گذشته نیست، این جریان ریشه در سالهای دور دارد که البته در چند سال اخیر پر رنگ تر و افزون تر شده اند.

در این میان مسئله ای که به اذهان و افکار عمومی خطور می کند، علت و چرایی افزایش این خشونتها علی رغم پیشرفت جامعه بشری و غنی تر شدن فرهنگ عمومی است؟ اینکه چرا همچنان کسانی هستند که دست به چنین حرکتهای خشونت بار و پست بزنند و جان خود و عده دیگری را به خطر بیندازند؟

جدا از علتهای شخصی و انفرادی در بروز چنین حوادثی، باید عوامل جامعه شناختی و روان شناسی را هم مورد ارزیابی قرار داد تا بتوان علت دقیق را ریشه یابی کرد و راه حل های موجود برای کاهش آن را به کار بست.

دچار آنومی اجتماعی هستیم

خسرو منصوریان رئیس انجمن آسیبهای اجتماعی با بیان اینکه جامعه ایرانی دچار آنومی اجتماعی است، گفت: جامعه ایرانی دچار ناهنجاری های مختلفی همچون همسرآزاری، کودک آزاری، اعتیاد، طلاق، خودکشی و ده ها رفتار پر خطر دیگر شده است که تمام این موارد همچون حلقه ای به یکدیگر پیوسته اند و نمی توان یک علت خاص و موردی را برای همه آنها مطرح کرد.

رئیس انجمن آسیبهای اجتماعی با بیان اینکه بی دینی و نداشتن مذهب می تواند یکی از علل تبدیل جامعه پیشرفته علمی به آنومی باشد، ادامه داد: در اغلب نقاط دنیا مردمانی که از مذهب پیروی نمی کنند و خدای یگانه در زندگی شان جایگاهی ندارد، دچار آنومی و رفتارهای خشونت بار می شوند و ضربات سهمگینی را در زندگی بر خود و دیگران وارد می کنند.

منصوریان افزود: یکی دیگر ازعوامل عمده و اصلی در بروز چنین حوادثی مشکلات اقتصادی است که در هر حادثه ای خود را به یک شکل خاص نشان می دهد و عامل عاطفی نیز تاثیر بالایی را در خودکشی و افزایش خشونتهای مربوط به همسرآزاری و کودک آزاری دارد.

وی تصریح کرد: با وجود فرهنگ سازی های پیوسته و جاری، همچنان بر روی مسائل ابتدایی همچون پرداخت زکات مشکل داریم، اصلا فلسفه زکات چیست؟ مگر غیر از این است که از مالمان به کسانی بدهیم که دچار فقر اند و از این طریق مانع از دزدی و فحشای آنها شویم.

رئیس انجمن آسیب های اجتماعی گفت: اغلب آنومی های اجتماعی و ناهنجاری های اخلاقی ریشه در علل مذهبی و اقتصادی دارند یا به یک نحوی به آنها مرتبط هستند.

آستانه صبر و تحمل کاهش یافته است

همچنین دکتر الهه مددی با بیان اینکه ناهنجاری های اجتماعی همچون قتل و خودکشی رو به افزایش است، گفت: متاسفانه چنین رفتارهایی هر روز در حال افزایش است که ریشه های مختلفی دارد که باید شناسایی شوند، اما عمده آنها ناشی از کاهش آستانه صبر و حوصله به خصوص در بین جوانان است.

این جامعه شناس و مشاور خانواده افزود: وقتی میزان توکل به خدا و اعتقادات مذهبی کاهش می یابد، افراد در برابر موانع و مشکلات سنگین زندگی صبر و تحمل خود را از دست داده و آخرین و بدترین راه را یعنی خودکشی و یا قتل و.. را انتخاب می کنند.

مددی با اشاره به تحقیقاتی که بر روی میزان طلاق در خانواده های مذهبی صورت گرفته است، گفت: این پژوهش بیانگر این است که طلاق در خانواده های مذهبی 25 درصد کمتر از خانواده هایی است که اعتقادات دینی محکمی ندارند و همچنین میزان همسر آزاری در این خانواده ها 55 درصد پایین تر از سایر خانواده ها است.

وی تصریح کرد: از بین رفتن ریشه های اخلاقی و توجه بیش از حد به ظواهر علم و دانش نیز موجب بروز ناهنجاری های اجتماعی شده است، اخلاق مداری موجب می شود که افراد در موقعیت های مختلف دچار آنومی نشوند و بتوانند خود را کنترل کنند و با موفقیت از ناهنجاری بیرون بیایند.

این جامعه شناس و مشاور خانواده تاکید کرد: به اعتقاد من این روزها در مدارس باید اخلاق عملی به خصوص در برابر موقعیت های خشونت بار به کودکان آموزش داده شودو در کنار درس تنظیم خانواده به زوجین اخلاق مداری را فرا دهند.