وضعيت نابسامان صنايع دستي کشور

آمارهاي فروش و صادرات ارائه شده توسط متوليان حفظ و توسعه صنايع دستي حكايت از تحول عظيم صنايع دستي را دارد، به‌طوري كه فروش 182 ميليون توماني صنايع دستي در خراسان شمالي، فروش 400 ميليون توماني دركرمان، فروش 250 ميليون توماني در آذربايجان شرقي، فروش 200 ميليون تومان در استان بوشهر، فروش 160 ميليون توماني صنايع دستي دراستان كرمانشاه آمار داخلي بازارچه‌هايي است كه تنها در مبادي ورودي شهرستان‌ها داير شده است.

بماند كه 5 ميليارد تومان از انواع اقلام صنايع دستي خوزستان از گمرك آبادان در نوروز 90 صادرشده است. اما آيا واقعا اين آمارها نشان دهنده رشد ارزش افزوده و ساماندهي صنايع دستي و اشتغالزايي وبهبود شرايط صنعتگران است كه درپي انسجام بازار داخلي، برابري عرضه و تقاضا، دسترسي آسان به مواد اوليه و حمايت‌هاي ويژه از اين قشر صورت گرفته است يا اينكه آمارو ارقام ارائه شده تنها ابزاري است براي تبليغات مديران و متوليان؟ اين‌بار نيز پاي صحبت صنعتگران و استادكاران مي‌نشينم.

استادكاراني كه با تمام كاستي‌ها و مشكلات دل به كار داده‌اند اما هيچ‌گاه ايستادن بر سكوي پرتاب و صعود ارقام را در زندگي شان حس نكرده اند. اين درحالي است كه ارائه ارقام و افزايش آمار زماني منطقي و خوشايند است كه صنعتگران با چنين فروشي به رفع حداقل نيازهاي روزمره برسند و در قالب صنفي منسجم به ادامه فعاليت بپردازند. درحال حاضر به دليل كاسته شدن تعداد صنعتگران و نبود تعاوني صنايع دستي درشهرها، اين صنعت فاقد اتحاديه صنايع دستي دربسياري از شهرها هستند. محمود خورده بين استادكارعبابافي با اظهارنارضايتي از صنايع دستي بهبهان گفت: در بازارچه‌هايي كه در ايام نوروز برگزار شده است شركت نكرده ام چرا كه وضعيت صنايع دستي در اين شهرمناسب نيست.

زماني‌كه پشتوانه‌اي وجود ندارد و موانع بسياري براي توليد وجود دارد شهر بهبهان فاقد تعاوني و اتحاديه صنايع دستي است و صنعتگران در اينجا با مشكلات عديده‌اي روبه‌رو هستند.همچنين حسين جان ابوالهادي هنرمند و توليدكننده فرش دستباف هنري وگليم با شركت در بازارچه‌هاي نوروزي ادامه داد: در كرمان نيز بازارچه‌هاي صنايع دستي نوروزي داير شد اما فروشي نداشتيم و بازارچه‌ها غالبا جنبه تبليغاتي داشت و ما تنها به ارائه و تبليغ گليم‌ها و فرش‌هاي دستباف پرداختيم.

زارعي از ديگر استادكار عباباف بوشهري است كه فروش صنايع دستي را دربازارچه‌هاي نوروزي را تنها در زيورآلاتي دانست كه درسطح كيفي بسيارپايين قرارگرفته بود و فروش اقلام اصيل صنايع‌دستي فروش چشمگيري نداشت.

از آنجايي كه هنرمندان و صنعتگران صنايع دستي ارتباط مستقيمي با متوليان حفظ و توسعه صنايع دستي دارند به نظر مي‌رسد اتحاديه‌ها و تعاوني‌هاي صنايع دستي در ارائه آمار نقشي ندارند. به اذعان رئيس اتحاديه صنايع دستي كشور اخذ آمار موجود به روش تقريبي و براساس حجم توليد صورت گرفته است. اين درحالي است كه آمارهاي ارائه شده توسط متوليان حفظ و توسعه صنايع دستي هرشهر به مرز 200 ميليون تومان رسيده و صادرات اقلام صنايع دستي 329 ميليون دلار و رشدي 2 برابر را به دنبال داشته است.