نمايشگاه يکصد سال گيلان + تصوير

موزه «ميراث روستايي گيلان» نام روستايي روباز در استان گيلان در شمال ايران است، اين موزه در زميني به مساحت حدود ۲۶۰ هکتار در پارک جنگلي سراوان، واقع در کيلومتر ۱۸ جاده رشت ـ تهران در دست تکميل است.

به گزارش خبرگزاري مهر، روند مطالعات مقدماتي اين موزه از اوايل سال ۱۳۸۱ خورشيدي آغاز و در ارديبهشت ماه سال ۱۳۸۴ اولين کارگاه اين طرح يعني حوزه فرهنگي و معماري جلگه شرق سپيدرود راه‌اندازي شده است.

قرار است بناهاي ۹ روستاي اصيل استان که نمادهاي معماري اصيل گيلان در آنها نمايان است واچيني شود و سپس در محل اين موزه دوباره‌چيني شود.

از اين تعداد روستا، يک روستا در جلگه شرقي گيلان يعني لاهيجان و رودبنه و روستاي دوم مربوط به جلگه مرکزي رشت و حومه و روستاي سوم مربوط به فومنات است.

ديرينگي بناهاي موجود در سايت موزه از ۶۵ تا ۱۸۰ سال است. در اين موزه نوع زندگي، کار، مسکن و صنايع دستي بومي گيلان به نمايش درمي‌آيد.

رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري گيلان دراين ارتباط گفت: موزه ميراث روستايي گيلان اولين اکو موزه‌اي است که در رابطه با معرفي تاريخچه و نوع فرهنگ و زندگي مردم در فضاي باز ايجاد شده است.

محمدحسين مهدي‌پور افزود: در اين موزه معيشت، کار، مسکن، صنايع دستي و انواع فضاهايي که در يک حوزه خانوادگي وجود دارد، بازسازي شده و به نمايش در آمده است.
وي بيان داشت: برپايه مطالعات مردم شناسي و معماري 9 حوزه فرهنگي و معماري در گيلان شناسايي و براي هر يک از آنها مکان ويژه‌اي در محل موزه در نظر گرفته شده است.

اين مقام مسئول گفت: تاکنون شش مجموعه مسکوني شامل 27 سازه مربوط به حوزه فرهنگي و معماري جلگه شرق سپيدرود و چهار مجموعه مسکوني شامل 14 سازه مربوط به حوزه فرهنگي و معماري جلگه مرکزي گيلان در محل موزه بازسازي شده است،مجموعه‌هاي ديگري نيز به تدريج راه‌اندازي خواهند شد.

مهدي پور همچنين اعلام کرد: در سايت موزه دو مجموعه مهمانپذير با بهره‌گيري از معماري روستايي گيلان نيز طراحي شده است.

وي افزود: در طراحي سايت محل‌هاي جداگانه براي نمايش‌ها و بازي‌هاي سنتي، پرورش گياهان دارويي و درختان بومي، بازار روز، کارگاه صنايع دستي، مزارع برنج و باغات چاي، معماري روستايي ملل، پارک بازي کودکان، چايخانه‌ها و رستوران‌هاي سنتي، اردوگاه تفريحي و پژوهشکده معماري و مردم شناسي در نظر گرفته شده است.

رئيس سازمان ميراث فرهنگي گيلان گفت: معماري روستايي گيلان به دليل تنوع اقليمي (ييلاقي، کوهپايه اي، جنگلي، جلگه اي) رنگارنگي فرهنگي و همزيستي اقوام گوناگون (گيلک، تالش، ترک، گالش، کرد) و جلوه‌هاي متنوع هر يک با طبيعت مناطق و نيازهاي ساکنان آن هماهنگي دارد.

مهدي پوراظهارداشت: بازسازي 27 سازه مربوط به حوزه فرهنگي و معماري جلگه شرق سفيد رود و 14 سازه مربوط به حوزه فرهنگي و معماري جلگه مرکزي، خود نمايشگاهي باشکوه زنده و چشم نواز است.

مدير اجرايي پروژه موزه ميراث روستايي استان گيلان نيز در اين زمينه خاطر نشان کرد: براي نشان دادن دستاوردهاي اين پروژه بزرگ ملي که در نوع خود در براي اولين بار در خاورميانه به اجرا در آمده است به مناسبتهاي مختلف نمايشگاهي از عکس‌ها و نقشه‌هاي معماري سازه‌هاي روستايي گيلان در محل موزه برگزار مي‌شود.

کيانوش لياقت‌ورز اشاره کرد: در اين نمايشگاه ويژگي خانه‌ها و ديگر سازه‌هاي منتخب، روش واچيني، حمل و نقل اجزاي ابنيه و مراحل دوباره چيني آنها به نمايش گذاشته مي‌شود.

وي اذعان داشت: درباره هر يک از مجموعه‌هاي مسکوني منتخب، پژوهشهاي گسترده مردم شناسي توسط گروه تحقيقات مردم شناسي موزه انجام مي‌شود.

لياقت ورز گفت: در اين پژوهش ها، شيوه زندگي، آداب و سنن هر يک از حوزه‌هاي فرهنگي گيلان، کاربري بخشهاي گوناگون هر بنا، ابزار و اثاثيه و ديگر ملزومات زندگي روستايي، روش سنتي زراعت، باغداري، پرورش دام، طيور، نوغانداري و غيره به دقت ثبت و ضبط مي‌شوند تا در فضاي خانه‌ها و محوطه‌ها، گوشه‌هايي از اين فرهنگ رنگارنگ و غني به نمايش گذاشته شود.

وي همچنين به سفره گيلاني اشاره کرد و افزود: سفره گيلاني هماهنگ با طبيعت آن، سرسبز، متنوع و انباشته از طبيعتي محصولات کشاورزي، فرآورده‌هاي دامي و غيره است.

لياقت ورز بيان داشت: برنج غذاي اصلي گيلانيان است، اما در کنار آن انواع سبزي، تخم مرغ، لبنيات، گوشت پرندگان شکاري، انواع ماهيان رودخانه‌اي و دريايي و غيره سفره گيلاني را پربار مي‌کند.

وي اظهارکرد: نان نيز اگر چه غذاي دوم مردم گيلان است اما در مناطق مختلف با ترکيبات گوناگوني از قبيل آرد گندم، آرد برنج، تخم مرغ، کدو، شير، شکر و ديگر افزودني‌هاي طبيعي، گونه‌هاي فراوان دارد.
به گفته وي، عرضه برخي غذاها و تنقلات خاص گيلان جز برنامه‌هاي موزه است.

اين مقام مسئول افزود: کارشناسان موزه، از آغاز تا کنون، تعداد قابل توجهي از ابزار کشاورزي، تزئينات خانه‌ها و ديگر وسايل مورد استفاده روستاييان را جمع آوري کرده‌اند.

لياقت‌ورز گفت: نمايش اين اشياء که بسياري از آنها را اهالي روستاها به موزه اهداء کرده‌اند، بازديد کنندگان را با جلوه‌هاي گوناگوني از هنر و زندگي روستايي آشنا مي‌کند.

اين مقام مسئول در موزه روستايي گيلان اظهارداشت: پوشاک روستاييان گيلان در عين تنوع گونه ها، اغلب رنگهاي شاد، چشم نواز و هماهنگ با طبيعت زيباي اين منطقه دارد.

وي اعلام کرد: پوشاک مردان و زنان روستايي هم شاد است، هم راحت و مناسب براي انجام انواع فعاليت و هم در عين حال پوشش کامل و متناسب با اعتقادات مذهبي مردم گيلان دارد.