آيا طرح تحول اقتصادي به سونامي تورمي منجر ميشود؟
با گذشت بيش از يك ماه از تشريح طرح تحول اقتصادي با محوريت پرداخت نقدي يارانهها، هنوز مهمترين ابهام اين طرح كه پيامدهاي افزايش قيمت ناشي از آنكه ميتواند به يك سونامي تومي منجر شود، رفع نشده است. اين در حالي است كه رئيسجمهور در دومين مصاحبه تلويزيوني خود راجع به اين طرح، با نفي پيامدهاي تورمي پرداخت نقدي يارانهها، اظهار كرد كه اجراي اين طرح، منجر به كاهش تورم نيز ميشود.
به گزارش خبرنگار «تابناك»، با وجود اين، ماهيت تورم كنوني جامعه كه از سوي مراجع رسمي 26 درصد اعلام شده، و بنا بر محاسبات مستقل و با استفاده از آمار بانك مركزي، تا آستانه 50 درصد هم ميرسد، نشان ميدهد كه اثر نقدينگي بر تورم، بيش از ديگر عوامل همچون تورم وارداتي است.
اظهارات صريح رئيس بانك مركزي مبني بر آنكه كمتر از يكهفتم تورم كنوني كشور وارداتي است، بر نقش عوامل ديگر چون نقدينگي تأكيد ميكند.
در طرح تحول اقتصادي كه قرار است در آن بخش عمده بيش از صد هزار ميليارد تومان يارانه انرژي و نان به صورت نقدي و متوازن يا پلكاني به افراد جامعه پرداخت شود، آثار تورمي ناشي از افزايش نقدينگي و تقاضاي حاصل از آن، بسيار شديد پيشبيني ميشود.
براي نمونه، در بازار مسكن، هزينههاي مصالح و دستمزد در پنج سال اخير سه برابر شده و از متوسط صد هزار تومان بر متر مربع به سيصد هزار تومان رسيده است. با اين وصف، نقش تورم وارداتي يا تورم ناشي از افزايش قيمت مواد اوليه در هزينه تمام شده، كمتر از 10 درصد بوده و اگر هزينههاي ساخت حدود دويست هزار تومان بر متر مربع افزايش يافته، قيمت تمامشده مسكن، در پنج سال اخير، حدود دو ميليون تومان بر مترمربع افزايش داشته است كه عمدتا ناشي از اثر نقدينگي و افزايش تقاضاست.
بنا بر اين تحليل، با اجراي طرح تحول اقتصادي و پرداخت دستكم پنجاه هزار ميليارد تومان در سال به صورت پلكاني به افراد كشور، اثر نقدينگي موجب بروز سونامي تورمي شده و تورم را دستكم حدود صد درصد افزايش ميدهد.
بر پايه محاسبات صورتگرفته در مدل بانك جهاني كه در سال 2003 تدوين شده و گفته ميشود پرداخت نقدي يارانهها از آن الگوبرداري شده، سه برابر شدن قيمت بنزين اثر تورمي معادل 40 درصد بر جا خواهد گذاشت، در حالي كه در اوضاع كنوني و با توجه به ارقام جهاني و هزينههاي تمامشده، حذف يارانهها از حوزه انرژي، موجب شش برابر شدن قيمت برق، ده برابر شدن قيمت گاز، سي برابر شدن قيمت گازوئيل، شش برابر شدن قيمت بنزين ميشود كه نتيجه اين افزايش قيمتها در خوشبينانهترين حالت اثر تورمي بيش از صد درصد در سال نخست خواهد بود.
آقا ببخشید بنده به عنوان یک مهندس فوق لیسانس یک سوال دارم. وقتی ما میخواهیم یارانه را نقدی کنیم لابد باید کاری کنیم که هزینه های مردم افزایش چشمگیر پیدا نکند یعنی باید معادل یارانه قبلی را نقدی بدهیم که در این طرح این اتفاق نیفتاده و پول دریافتی مردم کمتر از یارانه های قبلی است. حالا که ما می خواهیم کاری کنیم که قیمت انرژی معادل قیمت جهانی آن شود آیا درآمد مردممان را هم به اندازه درآمدهای جهانی رسانده ایم یا نه؟ یک مهندس با شرایط مشابه بنده در کشورهای پیشرفته حدود 5000 دلار در ماه حقوق دارد! آیا در اینجا هم چنین است یا این رقم در حدود یک دهم تا یک پنجم آن است؟ تازه فضای روانی اقتصاد کشور ما به گونه ای است که اگر یک ریال به قیمت یک کالا اضافه گردد ده ها ریال به دیگر کالا افزوده می شود آن خانم معلم باز نشسته يا ان كارمند بازنشسته دولت كه پاداش پايان خدمت خود را كه ده مليون تومان بوده وان را سپرده پنج ساله كرده تا بتواند به دختر وپسر جوانش كمك كند درس بخوانند درصورت گران شدن قيمتها از اين پول چه بهره اي خواهد برد.اين يعني كاهش قدرت خريد نه افزايش آن البته اگر ملاك كار اصول اقتصاد باشد . بدون ايجاد بستر مناسب و ايجاد امكانات همه جانبه و در تمام نقاط كشور و افزايش درآمد مردم مانند كشورهايي كه با آنها مقايسه مي شويم (البته فقط در اجناس سوبسيدي) آزادسازي قيمتها نه چيزي فراتر از سونامي و يك فاجعه واقعي و جبران نشدني خواهد بود . 
با سلام به گردانندگان سايت تابناك به عنوان يك مدرس دانشگاه اصلا قادر به درك اين موضوع نيستم كه در شرايطي كه عمده ترين نگراني و فشار عامه مردم بحث تورم لجام گسيخته است دولت محترم با كدام منطق و كار كارشناسي شده اقدام به تحميل هزينه هاي ميلياردي بدون توجيه و تورم زا مي كند شما را به خدا علاجي ارائه كنيد بنده كه جزو اقشار با درآمد نسبتا بالا محسوب مي شوم نسبت به دو سال پيش به شدت قدرت خريدم پايين آمده و از آنجا كه مطمئنم در طرح بزرگ تحول بزرگتر اقتصادي هيچ يارانه اي به امثال ما تعلق نمي گيرد و علي رغم اينكه به عنوان يك ايراني حق بهره مندي از درآمدهاي ناشي از ثروت ملي را دارم بخوبي مي توانم احساس كنم كه در ماه هاي پيش رو ما هم به زير خط فقر كشيده خواهيم شد تمنا مي كنم نظر بنده را منعكس كنيد با سپاس
فراموش نکنیم که با اضافه شدن قیمت خدمات مانند آب و برق، تولید کنندگان یک محصول معمولا قیمت کالاها را چندین برابر هزینه تمام شده ارائه می کنند. همگی به خاطر داریم که افزایش فقط چند تومان قیمت بنزین در شب عید بر اجناسی که اصلا ارتباطی با بنزین نداشتند اثر تورمی چند برابر داشت که خود دولت به این نتیجه رسید که شب عید بنزین را گران نکند. 
در شهر ما وقتی قیمت هر کیلو آرد 6 تومان گران شد هر قرص نان را 3 تومان گران کردند. اگر هر کیلو آرد 4 عدد چانه 325 گرمی شود(وزن آب را هم در نظر بگیرید این را گفتم تا بعضی دوستان در حساب کردن دچار اشکال نشده و به من ایراد نگیرند) نانواییها 6 تومان(12-6=6) به ازای هر کیلو آرد اضافه از مردم پول می گرفتند چرا باید همچین اتفاقی بیافتد؟ ضمن سلام بنده یک سوال داشتم -آیا همانطور که روی فیش های برق می نویسد هزینه برق شما ده برابرا چیزیست که پرداخت می کنید روی فیش حقوقی کارمندان هم خواهد نوشت حق شما ده برابر چیزیست که دریافت می کنید. من فکر می کنم اگر هزینه ها با نرخ جهانی محاسبه می شود حقوق ها هم باید با نرخ جهانی باشد. 
خدمت جناب مهندس فوق لیسانسمیشه راهنمایی بفرمایید در کدوم کشور پیشرفته به افرادی با شرایط شما 5000 دلار در ماه حقوق میدن؟ اینطوری ما هم اسباب ببندیم بریم و از شر حقوق کمتر از نصف این مبلغ با مدرک دکترا خلاص بشیم.
البته با اصل مطلب شما موافقم ولی یک کمی زیاد اغراق کردید در مورد حقوق در سایر کشورها.
من نمی دانم چرا می گویند می خواهیم به دهک های پایین که مثلا اتومبیل ندارند و از یارانه فعلی سوخت نفعی نمی برند، لطف کرده و معادل یارانه سوخت آنها را، نقدا بدهیم تا هر طور دوست دارند مصرف کنند. آخر مرد حسابی! مگر من چقدر در سال کرایه تاکسی و پول آب و برق و گاز می دهم؟ ماهی حداکثر 200 هزار تومان! به عبارتی سالی دو و نیم میلیون. در عوض الان باید گران شدن متری 2 میلیون تومان خانه را تحمل کنم؟ به عبارتی معادل 75 سال یارانه سوخت و انرژی را بدهم تا یک 75 متری بخرم! این غیر از نفع بیشتر برای همان سرمایه داری که شما با نیت خیر می خواهید سهم یارانه سوخت ما را از آنها بگیرید و به ما بدهید به نفع چه کس دیگری است؟خوب همان سیستم قبلی پرداخت یارانه سوخت و انرژی را ادامه دهید، لااقل این تبعات را ندارد. اگر پول نفت زیادی کرده و نمی دانید چگونه آن را مصرف کنید، راه آن هم ساده است: به جای اینکه با فروش این دلار در داخل و هزینه کرد معادل ریالی آن برای توسعه طرح های عمرانی بازار سیمان و آهن و مصالح داخلی را به هم بزنید، (و با دلار رسیده به دست مردم که افزایش نقدینه گی و افزایش واردات مصرفی را در پی دارد، تولیدکننده ایرانی را ورشکست کنید)، مستقیما مصالح مورد نیاز طرح های عمرانی را از خارج وارد کنید. اینطور بورس بازان سیمان و آهن هم حساب کار خود را میکنند. حتی صرفا طلا و پلاتین و فلزات سنگین از خارج وارد می کردید، سودش برای آینده اقتصادی کشور بیشتر بود. متاسفانه عادت کرده ایم به جای با یک تیر سه نشان زدن، با یک نشان صد تیر مصرف کنیم. اگر آقایان معنی مستاجری را می دانستند از این تصمیمات خلق الساعه نمی گرفتند.