تشخیص هویت اجساد بدون آزمایش ژنتیک

دکتر سید امیرحسین مهدوی گفت: سازمان پزشکی قانونی در حوزه آموزش و پژوهش همانند یک دانشگاه علوم پزشکی عمل کرده و هم در بخش پژوهش و هم آموزش برای پزشکان و کارشناسان حوزه پزشکی به صورت مستقل فعالیت می‌کند و در این راستا پژوهش‌های بسیاری انجام شده و دوره‌های آموزشی گسترده‌ای نیز برگزار می‌شود. 

به گزارش تابناک به نقل از ایسنا؛ وی افزود: هدف از برگزاری دوره‌های آموزشی در سازمان، از یک سو به منظور آماده سازی نیروهای تخصصی بدو خدمت و از سوی دیگر ارتقاء دانش نیروهای تخصصی حین خدمت با هدف افزایش کیفی نظرات کارشناسی پزشکی قانونی برای محاکم قضایی و سایر دستگاه های دولتی نیازمند به نظریه‌های کارشناسی در حوزه پزشکی قانونی می باشد. در همین راستا حوزه معاونت پزشکی آزمایشگاهی سازمان پزشکی قانونی و ادارات کل پزشکی قانونی استان ها نمشکلاتی را که در ارائه نظریات پزشکی قانونی فاقد کفایت علمی که در طول سال با آن مواجه شده‌اند را اعلام می‌کنند و ما نیز این مسائل را اولویت بندی کرده و  دوره‌های آموزشی مربوط به آنها را برای متخصصین و کارشناسان بخش های مختلف تشریح و صحنه جرم، معاینات بالینی، آزمایشگاه‌ها و کمیسیون‌های پزشکی قانونی برگزار می‌کنیم.

معاون آموزش و پژوهش سازمان پزشکی قانونی کشور با اشاره به مثالی درباره این اولویت‌ها، ادامه داد: به عنوان مثال بخش‌های نظارتی بر فعالیت‌های پزشکان سالن تشریح اعلام می‌کنند که برخی از پزشکان در معاینه اجساد سوخته یا تعیین علت فوت اجساد دچار فساد نعشی، ضعف علمی دارند و نیازمند به آموزش‌های جدید و رفع اشکال هستند که در این زمینه برای آنها دوره آموزشی برگزار می شود.

مهدوی گفت: مدرسان این دوره های آموزشی نیز از مدرسان سازمانی اعم از اعضای هیئت علمی و متخصصان حوزه پزشکی قانونی هستند که در بانک مدرسان ما حضور دارند. 

وی افزود:همچنین دستورالعمل‌های حوزه‌های مختلف پزشکی قانونی نیز در برخی موارد تدوین و یا بازنگری و اصلاح می‌شوند که این دستورالعمل‌های جدید نیز نیاز به ضمیمه های آموزشی دارند و دوره‌های آموزشی برای چگونگی اجرای آن برگزار می‌شود.

معاون سازمان پزشکی قانونی کشور ادامه داد: برخی موضوعات و سرفصل‌های آموزشی پزشکی قانونی ممکن است مربوط به گذشته باشد، اما برخی موضوعات ممکن است جدید باشد. مثلاً وقتی یک ماده مخدر یا روانگردان جدید در سطح جامعه دیده شده و باعث مرگ می‌شود، این مسئله باید در سازمان ما بررسی شود و برای همه پزشکان حوزه آزمایشگاهی و تشریح پزشکی قانونی، دوره آموزشی مربوط به نحوه شناسایی و چگونگی تأثیر آن در فوت افراد برگزار شود. 

مهدوی گفت: در برخی مواقع شاهد هستیم که ماده‌های مخدر یا روانگردان جدید قبل از معروف شدن در بازار، در سالن‌های تشریح و آزمایشگاه‌های پزشکی قانونی کشف می‌شوند، البته از آنجا که سازمان پزشکی قانونی با ستاد مبارزه با موادمخدر ارتباط کاری دارد تبادل اطلاعات فی‌مابین دو دستگاه برقرار بوده و کشف هر ماده جدید در آزمایشگاه های هر کدام از این دو دستگاه با اطلاع رسانی به دستگاه مقابل همراه است، این مدل ارتباط با مرکز مطالعات اعتیاد وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی نیز به همین شکل برقرار می باشد.

 هر خطای پزشکی، قصور پزشکی نیست

آموزش به پزشکان خارج از سازمان پزشکی قانونی برای پیشگیری و شناسایی خطاهای پزشکی

وی با اشاره به اینکه برخی آموزش‌ها برای پزشکان خارج از سازمان است، افزود: در برخی مواقع به درخواست دانشگاه‌های علوم پزشکی برای پزشکان خارج از سازمان دوره‌های آموزشی برگزار می‌کنیم که موضوع آنها غالباً آشنایی با موازین حقوقی و مقررات حرفه‌ای و همچنین تخلفات انتظامی و به ویژه در مقوله خطاها و قصور پزشکی است.

معاون آموزش و پژوهش سازمان پزشکی قانونی کشور ادامه داد: بخش اول این افراد پزشکانی از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی هستند که قرار است در کمیسیون های بررسی خطاهای پزشکی به‌عنوان کارشناس حضور داشته باشند و با بررسی پرونده‌های پزشکی خطای کادر درمان را شناسایی کنند که به آنها آموزش می‌دهیم که نحوه ارزیابی چنین پرونده‌هایی به چه شکل بوده و اساساً چه اقداماتی جزو خطاهای پزشکی است. بخش دوم نیز شامل آموزش برای همه پزشکان و پرستاران و ماماها با هدف پیشگیری از خطاها و قصور پزشکی و آشنایی با تبعات قانونی آن است.

مهدوی گفت: درباره خطاهای پزشکی باید گفت که الزاما خطای پزشک، مساوی با قصور پزشکی نیست. مثلا اگر یک پزشک داروی اشتباه تجویز کند و بیمار آن را مصرف کند و بعدا بیمار متوجه این اشتباه شود، اما عارضه ای برای او نداشته باشد، در صورت شکایت  این مسئله شامل قصور پزشکی نمی شود، همچنین اگر عارضه‌ای رخ دهد، اما آن عارضه با آن دارو مرتبط نباشد نیز این مسئله هم قصور پزشکی نیست، گرچه خطای پزشکی رخ داده است.

وی افزود: در واقع در بحث قصور پزشکی سه مسئله خطای پزشک، ایجاد عارضه در بیمار و رابطه علیت بین خطای رخداده و عارضه ایجاد شده باید محرز شود تا بتوان گفت قصور پزشکی رخ داده است و لذا هر خطایی قصور پزشکی نیست.

برگزاری دوره آموزشی معاینه اجساد و تشخیص هویت بعد از جنگ ۱۲ روزه

معاون سازمان پزشکی قانونی کشور ادامه داد: بعد از جنگ ۱۲ روزه، یک دوره آموزشی جامع درباره معاینه اجساد با عنوان «آنتروپولوژی قانونی و  مدیریت اجساد در حوادث دسته جمعی» با مشارکت صلیب سرخ جهانی برگزار کردیم، زیرا می‌دانستیم ممکن است مجددا جنگی رخ دهد و تعداد بالایی از اجساد شهدا به سازمان پزشکی قانونی ارسال شوند که پیش‌بینی ما درست از آب درآمد و حدود دو سوم پزشکان ما اعم از پزشکان شاغل در تالار تشریح و بخش معاینات بالینی(افراد زنده) در این دوره با هدف آماده سازی شرکت کردند.

آموزش تشخیص هویت افراد با دانش پیکرشناسی و بدون انجام آزمایش ژنتیک

وی افزود: آنتروپولوژی قانونی به معنای تشخیص هویت افراد با دانش پیکرشناسی و بدون انجام آزمایش ژنتیک است. همچنین مدیریت اجساد در حوادث دسته جمعی و بحران ها نیز با هدف  جمع‌آوری صحیح پیکر و قطعات باقی‌مانده کشته شدگان به همراه وسایل شان است به نحوی که بعداً در شناسایی هویت جانباختگان خللی ایجاد نشود.

مهدوی گفت: همچنین دوره آموزشی «مراقبت های روانی تروماهای جنگ» نیز برای پرسنل برگزار شد تا آماده سازی به لحاظ روانی در همکاران در مواجهه با چنین رخدادهایی چه در محیط کار و چه در زندگی روزمره شخصی ایجاد شده و مانع آسیب های روانی در ایشان شود.

وی افزود: در همین بازه زمانی دوره «مدیریت اجساد در حوادث دسته جمعی و جنگ» نیز برگزار شد تا نکاتی در مورد نحوه شناسایی هویت فوت شدگان و تعیین علت فوت شان در حملات نظامی دشمن آموزش داده شود. 

معاون آموزش و پژوهش سازمان پزشکی قانونی کشور ادامه داد: در سال گذشته، ۱۰ جلسه کمیته آموزش مداوم شامل ۳۴ دوره حضوری و ۲۹ دوره وبیناری برگزار شد و مجموعا ۳هزار و۵۰۰ نفر در دوره‌های حضوری و یکهزار و۷۵۰ نفر در دوره‌های آنلاین شرکت داشتند و ۱۳۵۰۰ امتیاز بازآموزی برای شرکت کنندگان تخصیص داده شد.