همکاری انسان و ربات در خدمات نظافت منزل

به گزارش تابناک؛ در نگاه اول، به نظر می‌رسید یک کار نظافت معمولی در حال انجام است. سپس یک ربات چرخ‌دار در کنار لی شیائولی، خانم نظافتچی ۴۳ ساله، قرار گرفت و بازوی مکانیکی خود را برای جمع‌آوری زباله‌های پراکنده دراز کرد.

برای لی، این وضعیت نه یک جایگزینی، بلکه آغاز یک همکاری جدید با یک ماشین بود. او در حال یادگیری تقسیم وظایف با دستگاهی است که برای کار در محیط‌های شلوغ و غیرقابل‌پیش‌بینی خانه‌های واقعی طراحی شده است.

این ربات که روی یک پایه چرخ دار نصب شده و به دو بازوی مکانیکی مجهز است، بخشی از یک سرویس نظافت منزل است که در ماه مارس توسط استارتاپ شن‌جن ایکس اسکوئر ربات، با همکاری پلتفرم خدمات خانگی ۵۸.com راه اندازی شده است.

این سرویس با قیمت ۱۴۹ یوان (۲۲ دلار) برای هر جلسه سه‌ساعته، وظایف را میان انسان و ماشین تقسیم می‌کند. ربات کار‌های ساده‌ای مانند جمع‌آوری زباله، مرتب کردن کفش‌ها و اسباب‌بازی‌ها و تعویض کیسه زباله را انجام می‌دهد، در حالی که نظافتچی انسانی روی کار‌های دقیق‌تر در آشپزخانه، حمام و اتاق خواب و همچنین ارتباط با مشتری تمرکز می‌کند.

لی گفت: «اولین بار که دیدمش خیلی کنجکاو بودم و مدام نگاهش می‌کردم.» او پس از بیش از ۲۰ جلسه همکاری، می‌گوید به این شیوه کار عادت کرده و ربات نیز به مرور توانمندتر شده است.

او افزود: «می‌تواند خودش تشخیص دهد کدام بخش‌ها نیاز به نظافت دارند و این باعث کاهش حجم کار من می‌شود.»

برخی مشتریان اولیه در شن‌جن نیز با اشتیاق این سرویس را امتحان کرده‌اند. یکی از آنها به نام گِه لاندونگ (نام مستعار) عمداً زباله‌های خانگی را در اتاق نشیمن پخش کرد تا عملکرد ربات را آزمایش کند.

او گفت: «چه پوست موز بود چه استخوان‌های کوچک مرغ، ربات آنها را تشخیص می‌داد، برمی‌داشت و در سطل زباله می‌انداخت. دقتش فراتر از انتظارم بود.»

با این حال، محدودیت‌هایی نیز وجود دارد. این مشتری اشاره کرد که ربات نسبتاً بزرگ است و به فضا‌های تنگ دسترسی ندارد و به دلیل محدود بودن وظایفش، همچنان نیاز به حضور یک نظافتچی انسانی وجود دارد. همچنین در طول ارائه خدمات، یک مهندس برای نظارت حضور دارد.

شرکت ایکس اسکوئر ربات در ۱۵ آوریل در شبکه‌های اجتماعی این محدودیت‌ها را تأیید کرد و گفت ربات در حال حاضر کندتر از انسان حرکت می‌کند و هنوز نیاز به بهبود در سازگاری با محیط‌های پیچیده خانگی دارد.

این شرکت اعلام کرده است که سرویس خود را در ۲۱ آوریل در پکن نیز راه‌اندازی کرده و قصد دارد آن را به شهر‌های بیشتری گسترش دهد و تا سال ۲۰۲۶ تعداد هزار دستگاه را مستقر کند.

این آزمایش نشان‌دهنده تحولی آرام، اما مهم است: در عصر هوش مصنوعی تجسم‌یافته، ربات‌ها نه‌تنها در حال نمایش توانایی‌های خود هستند، بلکه در حال یادگیری کار در سناریو‌های واقعی زندگی روزمره‌اند.

لیو شائوشان، متخصص هوش مصنوعی تجسم‌یافته در مؤسسه هوش مصنوعی و رباتیک شن‌جن، گفت: «محیط‌های خانگی بسیار پیچیده‌تر و پویاتر از کارخانه‌ها هستند و به نوعی میدان نهایی آزمایش برای ربات‌ها محسوب می‌شوند.»

او افزود چین در زنجیره تأمین سخت‌افزار، سرعت تکرار محصول و تنوع کاربرد‌های واقعی مزیت دارد و این موضوع باعث می‌شود شرکت‌ها بتوانند سیستم‌ها را سریع‌تر با بازخورد واقعی بهبود دهند.

به گفته او، ربات‌ها علاوه بر نظافت منزل، می‌توانند در آینده در مراقبت از سالمندان نیز نقش داشته باشند و خدمات همراهی و پشتیبانی روزانه را در بخشی ارائه دهند که با کمبود نیروی انسانی روبه‌رو است.

هوش مصنوعی تجسم‌یافته که در آخرین برنامه پنج‌ساله چین به عنوان یک صنعت آینده تعریف شده، در مسیر رشد سریع قرار دارد. بر اساس گزارش مورگان استنلی، بازار رباتیک چین از ۴۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ به ۱۰۸ میلیارد دلار تا سال ۲۰۲۸ خواهد رسید و ربات‌های خدماتی نیز رشد سالانه حدود ۲۵ درصدی خواهند داشت.

در سراسر چین، استان‌ها تلاش‌های خود برای توسعه این بخش را افزایش داده‌اند. در استان گوانگدونگ، تولید ربات‌های خدماتی در سال ۲۰۲۵ رشد ۱۱.۲ درصدی داشته و حدود ۸۰ درصد تولید کشور را شامل می‌شود. در پکن نیز تولید این بخش ۴۷.۶ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است.

کارشناسان صنعت معتقدند با افزایش نقش ربات‌ها در انجام کار‌های روزمره، مهارت‌هایی مانند قضاوت، انعطاف‌پذیری و تعامل انسانی اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد و این تغییر می‌تواند آینده کار و همزیستی انسان و ماشین را بازتعریف کند.

برای لی، این تغییر همین حالا هم اثر خود را نشان داده است.

او گفت: «امیدوارم ربات یاد بگیرد پنجره‌ها را تمیز کند یا وسایل سنگین را جابه‌جا کند تا فشار جسمی و خطرات کار کمتر شود.»

او در عین حال نگران جایگزینی نیست و می‌گوید: «همیشه کار‌هایی هست که من بهتر از ربات انجام می‌دهم، حداقل فعلا.»