دونالد ترامپ و زمین سفت ایران؛ آمریکا در جنگ غیرقابل پیشبینی
ایالات متحده آمریکا در شرایطی با متحد منطقهای خود یعنی اسرائیل جنگی را علیه ایران به راه انداخت که این جنگ در حال ورود به هفته پنجم است و به نظر میرسد که برخی معادلات آن از تصور دونالد ترامپ به دور بود.
به گزارش سرویس سیاسی تابناک، صبح روز شنبه، 9 اسفندماه 1404 تجاوز به خاک ایران با اتحاد آمریکایی-اسرائیلی آغاز شد و هفته چهارم این جنگ رو به پایان است. جنگی که در آن آمریکاییها دستاوردهایی را برای خود تعریف کرده بودند و قصد داشتند در یک بازه زمانی 2 تا 4 هفتهای که سپس آن را 4 تا 6 هفته اعلام کردند، به آن دست پیدا کنند. با این حال جنگ در حال ورود به هفته پنجم است و به نظر میرسذد برخی معادلات آن از تصور دونالد ترامپ به دور بود و هنوز هم با این دستاوردها فاصله دارد.
دستیابی به اورانیوم غنی شده بالای 60 درصد یا رقیق کردن آن از طریق پیاده کردن نیروی زمینی، از بین بردن کامل برنامه موشکی و سکوهای پرتاب موشک و پهباد از اهداف مهم آمریکاییها بود. در این میان برخی اهداف هم از سوی متحد منطقهای آمریکا تعیین شده که از بین رفتن کامل نیروهای نیابتی و عدم حمایت ایران از این نیروها و همچنین تغییر رژیم در ایران در شروع جنگ جزو اهداف برشمرده شد. با اینکه اتحاد آمریکایی-اسرائیلی با سنگینترین و به روزترین تجهیزات جنگی دنیا از جمله ناوگان دریایی و هوایی حملات شدیدی به ایران انجام دادهاند، اما هنوز به هیچکدام از اهداف خود نرسیدند. ترور سران کشور هم که در برآوردهای آنها میتوانست منجر به سقوط رژیم شود، نتیجه مدنظر دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو را به دنبال نداشته و با تعیین جانشین، شرایط در حال پیش رفتن است. هرچند طبیعتاً ترور برخی سران که در تصمیمگیری با تجربه بودند و سیاست را به خوبی میشناختند، معادلات را تا حدودی تغییر داده، اما نتیجه مدنظر اتحاد آمریکایی-اسرائیلی به دست نیامده است.
بسته شدن یا کنترل هوشمند تنگه هرمز اتفاق مهمی بود که معادلات جنگ را تغییر داد؛ سیاست و نقشهای که از سوی ایران عملیاتی شد و شاید برای دونالد ترامپ به شکلی که اتفاق افتاده قابل پیشبینی نبود. هرچند رئیس جمهور ایالات متحده در سخنرانیهای متعدد خود اعلام کرده فکر بسته شدن تنگه هرمز و بالا رفتن قیمت انرژی را هم کرده بود، اما در ذهن او شرایط اینطور بود که آمریکا با قدرت نظامی خود و حضور ناوگان دریایی، به راحتی تنگه هرمز را مدیریت خواهد کرد و اجازه نخواهد داد که این جنگ بر قیمت انرژی تأثیر بگذارد. شاید در مخیله دونالد ترامپ این موضوع نیز وجود داشت که همچون ونزوئلا خیلی سریع به نفت ایران نیز دست پیدا خواهد کرد و قیمت انرژی را در کنترل خود خواهد داشت. با این حال آنطور که پیداست ترامپ به زمین سفت برخورد کرده و به همین دلیل سعی دارد نقشه خود را تغییر دهد.
حملات ایران به کشورهای منطقه که میزبان پایگاههای آمریکایی هستند، احتمالاً برای ترامپ قابل پیشبینی بود، اما وسعت و موفقیت این حملات برای او غیر قابل پیشبینی تلقی میشد. در ادامه ترامپ تهدید کرد اگر تنگه هرمز در 48 ساعت باز نشود، حملات سنگین به زیرساختهای انرژی ایران را آغاز میکند و این حملات از بزرگترین نیروگاههای برق آغاز خواهد شد، اما او با پاسخی محکم روبهرو شد که در صورت حمله آمریکا به نیروگاههای برق ایران، نیروگاههای برق و آب شیرینکن متحدان منطقهای آمریکا هدف مشروع خواهند بود. حملات دقیق ایران در 3 هفته ابتدایی، این هشدار را به ترامپ داد که با عملی کردن تهدید خود منطقه را به خاموشی میکشاند و از همینرو این اتفاق نه فقط باعث بالا رفتن قیمت انرژی میشود که تأثیر شدیدی هم روی اقتصاد جهان خواهد گذاشت؛ اتفاقی که یک شکست تمام عیار را برای ترامپ رقم میزند و این چیزی نیست که او میخواهد.
ترامپ خیلی زود از موضع اولیه خود عقبنشینی کرد و این موضوع را به زبان آورد که در حال مذاکره با مقامات عالی رتبه ایران است و از همینرو عملیاتی کردن تهدید خود را پنج روز به تعویق انداخته تا بتواند نتیجه مطلوبی را در مذاکرات به دست آورد. هرچند این حربه او باعث عقبنشینی محدود در قیمت انرژی شد و بازارهای مالی آمریکا از این حربه تأثیر گرفت، اما پاسخ منفی از جانب ایران و تکذیب مذاکره با آمریکا بازهم نتیجه مطلوب ترامپ را به دنبال نداشته است. آنطور که پیداست، علاوه بر فشارهای داخلی و برخی کشورهای اروپایی برای پایان دادن ترامپ به جنگ، برخی اعضای کابینه او هم مخالف ادامه جنگ آمریکا با ایران هستند؛ موضوعی که با کمپین «اول آمریکا»ی کابینه ترامپ هم در تضاد بوده و باعث استعفای تعدادی از اعضای کابینه هم شد. با این حال حربه ترامپ برای پایان دادن به جنگ با نتایجی که مدنظرش است، هنوز نتیجهبخش نبوده و مقامات ایرانی دست رد به سینه او زدهاند.
رئیس جمهور آمریکا شروط 15 بندی را برای ایران تعیین کرده تا با پذیرش آنها آتشبس اعلام شود و عملاً ایران خود را تسلیم کند، با این حال ایران پایان جنگ را تنها به پذیرش شروط خود دانسته و پاسخ خود را به کشورهای میانجی از جمله پاکستان داده است. با این حال ترامپ همچون مذاکرات بهار و زمستان 1404 همزمان با پالس مذاکره که در میانه مذاکرات، جنگ را آغاز کرد، این بار هم در میانه اعلام شرایط برای پایان چنگ، در حال اعزام نیروهای ویژه، تفنگداران دریایی و نیروهای دلتا فورس است که گفته میشود این اقدامات برای تصاحب برخی جزایر ایران در خلیج فارس برای کنترل تنگه هرمز است. با این حال ایران حتی از حضور نیروهای ویژه آمریکایی هم نترسیده و حتی اعلام کرده منتظر حضور آنهاست تا بار دیگر معادلات ترامپ را تغییر دهد.
آمریکا جنگی را با ایران آغاز کرده که تا به اینجا برای ترامپ نتیجه مطلوب را به دنبال نداشته است. او میگوید برنامه موشکی ایران را برچیده و ایران دیگر توان ساخت موشک ندارد، اما آنچه هر روز مشاهده میشود شلیک موشک از سوی ایران به سوی اهداف تعیین شده است. رئیس جمهور آمریکا مدعی شده که نیروی دریایی ایران به طور کامل از بین رفته، اما کنترل ایران بر تنگه هرمز خلاف این موضوع را ثابت میکند و حالا همین موضوع یقه ترامپ را گرفته و او حداقل در همین یک موضوع به زمین سفت خورده است. در خصوص پیشبینی پایان جنگ بین 2 تا 4 هفته که بعداً به 4 تا 6 هفته افزایش یافت هم، پیشبینی آمریکاییها و اسرائیلیها غلط از آب در آمد، به این دلیل که حتی در معادلات فعلی آنها جنگ در هفتههای آینده گسترش پیدا خواهد کرد و پیشبینی میکنند که بیش از 6 هفته دیگر ادامه داشته باشد؛ البته این بیش از 6 هفته دیگر هم در شرایطی است که این بار معادلات آنها اشتباه از آب در نیاید که تجربه جنگ 12 روزه و 4 هفته اخیر، خلاف آن را نشان خواهد داد.
