سخنان مثبت عراقچی نشان دهنده پیشرفت معنادار در مذاکرات است/ احتمال موفقیت مذاکرات بیشتر شد

عضو پیشین شورای اطلاعات ملی آمریکا گفت با توجه به اظهارات مثبت عراقچی، باید احتمال موفقیت مذاکرات را در مقایسه با پیش بینی قبلی‌ام کمی بالاتر ببرم، اما همچنان نه خیلی بالاتر.

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا امروز سه شنبه ۲۸ بهمن در ژنو برگزار شد.

سید عباس عراقچی وزیر خارجه ایران پس از پایان این دور از مذاکرات گفت: در این دور نسبت به دور گذشته بحث‌های کاملا جدی مطرح شد و فضای سازنده‌تری وجود داشت.

وی افزود: قرار شد دو طرف روی متن‌های یک توافق احتمالی کار انجام دهند و بعد ما این متن‌ها را تبادل کنیم و بعد از آن تاریخ دیگری را برای دور سوم در نظر بگیریم.

وی افزود: نقشه راه به آن معنا نیست ولی الان تصویر روشن‌تری داریم که چه کاری باید صورت بگیرد و چه کاری در ادامه مسیر باید انجام شود.

همچنین وزارت خارجه عمان پس از پایان این دور از مذاکرات اعلام کرد: «این جلسه شامل بررسی جامع زمینه مذاکرات و بررسی الزامات موفقیت آنها از همه منظر‌های سیاسی و فنی، با روحیه‌ای واقع‌بینانه و سازنده بود که شانس دستیابی به تفاهماتی را که در خدمت اهداف مذاکرات است، افزایش می‌دهد.»

این وزارتخانه تاکید کرد: «مذاکرات امروز با پیشرفت ملموسی به پایان رسید و راه را برای ادامه قریب‌الوقوع آنها هموار کرد.»

در خصوص این دور از مذاکرات خبرنگار تابناک گفتگویی با پروفسور «پل پیلار» استاد دانشگاه جورج تاون آمریکا انجام داده که در ادامه آمده است.

«پل پیلار» یکی از سردبیران نشریه نشنال اینترست و عضو ارشد مرکز تحقیقات امنیتی دانشگاه جورج تاون و نیز مرکز سیاست‌های امنیتی ژنو است. وی در سال ۲۰۰۵ پس از ۲۸ سال فعالیت در جامعه اطلاعاتی ایالات متحده از سازمان اطلاعات مرکزی (DCI) بازنشسته شد و پس از آن به عنوان استاد مهمان در برنامه مطالعات امنیتی در دانشگاه جورج تاون حضور یافت.

مناصب ارشد دولتی پیلار، شامل افسر اطلاعات ملی خاورنزدیک و آسیای جنوبی، رئیس واحد‌های تحلیلی در CIA در حوزه‌های خاورنزدیک، خلیج فارس و آسیای جنوبی، معاون رئیس مرکز ضد تروریستی DCI و دستیار اجرایی مدیر اطلاعات مرکزی بوده است. پروفسور پیلار همچنین در شورای اطلاعات ملی به عنوان یکی از اعضای اصلی گروه تحلیلی آن فعالیت می‌کرد. وی کهنه‌سرباز جنگ ویتنام و افسر بازنشسته ارتش ایالات متحده نیز هست.

پل پپلار دارای مدرک افتخاری از کالج دارتموث، لیسانس فلسفه از دانشگاه آکسفورد و کارشناسی ارشد و دکترا از دانشگاه پرینستون است. کتاب‌های پل پیلار عبارتند از: «مذاکره برای صلح: خاتمه جنگ بعنوان یک روند چانه‌زنی (۱۹۸۳)»؛ «تروریسم و سیاست خارجی ایالات متحده (۲۰۰۱)»؛ «اطلاعات و سیاست خارجی ایالات متحده: عراق، ۱۱ سپتامبر و اصلاح اشتباهات (۲۰۱۱)» و «چرا آمریکا جهان را اشتباه می‌فهمد: تجربه ملی و ریشه‌های سوءبرداشت (۲۰۱۶)».

*دومین دور مذاکرات میان ایران و آمریکا در ژنو به پایان رسیده و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، این دور را نسبت به دور قبل سازنده‌تر توصیف کرده است. ارزیابی شما از این گفت‌و‌گو‌ها چیست؟

این لحن بسیار مثبتی بود که تنها پس از یک جلسه مذاکره کوتاه دیگر اتخاذ شد. اگرچه همه ما می‌توانیم این را مبنایی برای خوش‌بینی نسبت به چشم‌انداز دستیابی به توافق در نظر بگیریم، اما گمان می‌کنم این لحن همچنین بازتاب‌دهنده تلاش دولت ایران برای ارائه روایتی مثبت از مذاکرات در عرصه عمومی است، تا از این راه، توجیه دولت ترامپ برای توسل به گزینه نظامی را دشوارتر کند. 

تا لحظه این پاسخ، ما هنوز بیانیه‌ای از سوی آمریکا درباره این دور از مذاکرات دریافت نکرده‌ایم؛ اگر چنین بیانیه‌ای صادر شود، احتمالاً لحن آن به این اندازه مثبت نباشد.

*عراقچی همچنین اعلام کرد که «در مورد یک سری اصول راهنما، توافق کلی حاصل شده که مسیر پیش رو را روشن‌تر کرده است.» ارزیابی شما از این اظهارات چیست؟

«اصول راهنما» ممکن است به محتوای یک توافق احتمالی اشاره نداشته باشد، بلکه صرفاً به رویکرد کلی نسبت به مذاکرات بعدی مربوط باشد. 

برای مثال، می‌تواند به این «اصل» اشاره کند که هر یک از طرفین در پرداختن یا نپرداختن به موضوعات مورد نظر خود مختار خواهد بود، که این می‌تواند به این معنا باشد که هنوز توافقی بر سر این موضوع وجود ندارد که آیا یک سند نهایی، مثلاً، درباره موشک‌های بالستیک چیزی خواهد گفت یا خیر.

*وزیر خارجه ایران همچنین بیان کرد که «قرار شد دو طرف روی متن‌های یک توافق احتمالی کار انجام دهند و بعد ما این متن‌ها را تبادل کنیم و بعد از آن تاریخ دیگری را برای دور سوم در نظر بگیریم.» آیا این مبادله پیش‌نویس‌ها به این معناست که یک درک کلی حاصل شده و دو طرف نگارش متن را آغاز خواهند کرد، یا این امکان وجود دارد که در جریان مبادله پیش‌نویس‌ها، «اختلافات عمده» پدیدار شود؟

مبادله پیش‌نویس‌های توافق معمولاً در مراحل پیشرفته‌تر مذاکرات صورت می‌گیرد، و بنابراین این تحول می‌تواند به این معنا باشد که پیشرفت معنادار و ماهوی حاصل شده است. اما این آخرین دور مذاکرات کمتر از چهار ساعت به طول انجامید. 

باور اینکه شکاف‌های عمده شناخته‌شده میان دو طرف در چندین موضوع، از جمله خواسته‌های آمریکا برای توقف غنی‌سازی اورانیوم و محدودیت‌های مربوط به موشک‌های ایران و کمک به گروه‌های غیردولتی متحد، تا این اندازه و به این سرعت کاهش یافته باشد، دشوار است. احتمالاً پیش‌نویس‌های رقیب، اختلافات عمده را نشان خواهند داد.

*پس از دور اول مذاکرات، شما در گفت‌و‌گو با تابناک پیش بینی کردید که شانس دستیابی به توافق کمی بالای ۵۰ درصد است. در این مرحله و پس از دور دوم گفت‌وگوها، آیا این احتمال را بالاتر می‌بینید یا پایین‌تر؟ این پرسش را با توجه به این موضوع در نظر داشته باشید که وزیر امور خارجه عمان اعلام کرده که دور دوم گفت‌و‌گو‌های ایران و آمریکا با «پیشرفت ملموسی» به پایان رسید.

با توجه به اظهارات مثبت عراقچی، باید احتمال را کمی بالاتر ببرم، اما همچنان نه خیلی بالاتر.