تجارت طلاق در ایران؛ تبعات سهم ۱۰ درصدی وکلا از مهریه زنان
مدت هاست نسبت به شرایط قبل، شاهد داغ شدن بازار وکالت پروندههای خانوادگی هستیم. در این میان، عامل مهمی وجود دارد و آن تعیین دستمزد وکلا، با دریافت درصدی از مبلغ مهریه است که غالباً به رقم ۱۰ درصد ختم میشود.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، تعیین ۱۰ درصد از مهریه به عنوان حق الوکاله طلاق، در نگاه اول یک توافق حقوقی ساده به نظر میرسد، اما در بستر اجتماعی پرتنش طلاق، به پدیدهای پیچیده و گاه مناقشهبرانگیز تبدیل شده است. اما این درصد چگونه محاسبه میشود و تبعات چنین رویکردی بر خانوادههایی که خود در آستانه فروپاشی عاطفی و اقتصادی قرار دارند، چیست؟
محاسبه این حقالوکاله بر اساس ماده ۶۵ قانون وکالت و عرف رایج در دعاوی مالی صورت میگیرد. برای درک ملموس آن، فرض کنید مهریه زنی معادل یک سکه تمام بهار آزادی، با قیمت تقریبی ۱۷۰ میلیون تومان این روزها باشد. در این صورت، حقالوکاله ۱۰ درصدی، مبلغی حدود ۱۷ میلیون تومان را برای وکیل رقم میزند. با افزودن هزینههای جانبی مانند تمبر، مالیات و هزینههای اداری دفتر، این رقم میتواند به ۲۰ میلیون تومان برای تنها یک پرونده با کمترین میزان مهریه برسد. البته در عمل، برای مهریههای ناچیز، بسیاری از وکلا ترجیح میدهند تا حقالوکاله ثابت و توافقی دریافت کنند، چرا که درصد ۱۰ از مبالغ کم، توجیه اقتصادی برای زحمات طولانی یک پرونده طلاق ندارد.
توجیهات وکلا
توجیه وکلا برای این نظام درصدی، عمدتاً بر پایه زمانبر و پرزحمت بودن پروندههای خانوادگی استوار است. روند طلاق، به ویژه اگر توافقی نباشد، میتواند ماهها و حتی سالها به طول بینجامد و مستلزم دوندگیهای متعدد در دادگاه، اجرای احکام و پیگیریهای اجرایی طاقتفرسا باشد. از نگاه آنان، این درصد، حقی است در قبال مسئولیت سنگینی که بر دوش میگیرند؛ مسئولیتی که پیامدهای اجتماعی و عاطفی گستردهای دارد. علاوه بر این، باید هزینههای دولتی مانند تمبر و مالیات را نیز از همین محل پرداخت کنند. اما آیا واقعا یک وکیل همه این مدت زمان یه بخش های عمده ان را به پرونده اخصاص می دهد؟ پرونده دلایل زیادی برای اطله می تواند داشته باشد و در این میان، ساعاتی از همان زمان، وکیل مربوطه را درگیر خواهد کرد،نه همه زمان اطله شده.
تبعات ناگوار
علاوه بر این انتقادات جدی به این شیوه وارد است. نخست آنکه این روش به «بازاری شدن وکالت» و تبدیل آن به «تجارتی بر بستر غم» دامن میزند. دوم، هزینه سنگین دیگری را بر دوش خانوادههای از هم گسیخته و آسیبدیده تحمیل میکند. سوم و شاید خطرناکتر، ایجاد انگیزهای ناخواسته برای برخی وکلاست تا به جای تلاش برای مصالحه و کاهش تنش، اختلافات را تشدید کنند، چرا که هرچه مبلغ مهریه و خواسته مالی بالاتر رود، حقالوكاله آنان نیز افزایش مییابد. این امر میتواند طلاق را از یک راه حل ناگزیر، به یک «مسابقه قدرت» پرهزینه و انتقامجویانه تبدیل کند، مسابقهای که ابزارهایی مانند درخواست ممنوعالخروجی، جلب و توقیف اموال، اهرمهای آن هستند.
تبعات منفی به همین جا ختم نمیشود. فضای رقابتی و نیاز اقتصادی برخی وکلا، به موجی از تبلیغات غیراخلاقی در صفحات نیازمندی روزنامهها انجامیده است.
راههای احتمالی
راه برونرفت از این معضل چندبعدی، نیازمند اقداماتی ساختاری است. تعرفهگذاری شفاف و تعیین حقالوكاله ثابت بر اساس خدمات ارائهشده (مانند مشاوره، تنظیم لایحه و حضور در دادگاه) به جای درصدی از مهریه، میتواند گامی به جلو باشد. تقویت شدید نهادهای غیرانتفاعی، مانند توسعه مراکز مشاوره حقوقی رایگان در دادگاهها و گسترش وکالت معاضدتی اجباری برای وکلا، دسترسی به عدالت را برای اقشار کمدرآمد ممکن میسازد. از سوی دیگر، اصلاح قوانین برای الزام مشاوره پیش از طلاق و تسهیل روند طلاقهای توافقی بدون نیاز به هزینههای گزاف وکیل، میتواند از بار این بحران بکاهد. در کنار اینها، افزایش آگاهی عمومی درباره حقوق خانواده از طریق آموزش و انتشار راهنماهای خودیاری، جامعه را در مواجهه با این پدیده توانمندتر میکند.
عبور از تجارت
آمارها خود گویای عمق این چالش هستند: مثلا حدود ۱۸۰ هزار مورد طلاق در سال ۱۴۰۰ و نسبت نگرانکننده یک طلاق به ازای هر سه ازدواج. آمارهای سالهای بعدی بماند. در چنین فضایی، حضور پررنگ ۴۰ هزار وکیل و کارآموز و انتشار روزانه دهها آگهی درخواست وکالت طلاق، طبیعی به نظر میرسد. اما پرسش اساسی اینجاست: آیا وکلا باید در این بحران، به دلالان غم تبدیل شوند یا مدافعان واقعی عدالت در آسیبپذیرترین لحظات زندگی مردم؟ پاسخ به این پرسش، سرنوشت نهاد خانواده و کیفیت دسترسی به عدالت را در یکی از حساسترین مقاطع زندگی اجتماعی رقم خواهد زد. حقالوكاله ۱۰ درصدی، تنها یک رقم نیست؛ نشانهای است از بحران نهاد خانواده، ضعف نظام مشاوره و میانجیگری، بازاری شدن خدمات حقوقی و فقر اطلاعاتی جامعه. عبور از این وضعیت، مستلزم تغییر نگرش از «تجارت طلاق» به «خدمتگذاری به خانواده» و اولویت قائل شدن برای مصالحه بر رویارویی است.
بله دیگه وقتی هم وکلا و هم خود زوجه قیمت سکه رو میبینه ، این خودش عامل تشویقی میشه برای تلاق! حالا شما هر چقدر بیا تبلیغات بکن برای ازدواج و تشکیل خانواده و فرزندآوری و ... همش به خاطر این تجارت! از بین میره وقتی با قانون تسهیل به وکالت بعنوان کسب و کار نگاه کنند نتیجه همین میشه 
| 
خیلی وقتها بدون وکیل نمی شه زن بدون مهریه هم ازدواج نکنه خیلی بهتره
اگر امکان اشتغال برای نتمام زنها فراهم بشه و دولت از زنهای نطلقه حمایت کنه می شه مهریه را حذف کرد ولی در شرایط فعلی بدون مهریه اصلا نمی شه
چرا همه برای ماجرای طلاق و مهریه قلم فرسایی می کنند و کسی برای جهیزیه و بار سنگینی که بر دوش خانواده دختر است حرفی نمی زنند ؟مهریه هم پایه اساس شرعی دارد هم قانونی
ولی جهیزیه و سیسمونی شرعا و قانونا به عهده زن نیست و در حقیقت لطفی است که خانواده دختر به داماد و دختر خودشان می کنند که راحتتر زندگی را شروع کنند
ولی در جامعه امروزی به وظیفه ذاتی خانواده دختر تبدیل شده و تا جایی پیش رفته که حتی توقع دارند که اجناس برند و گران قیمت تهیه شود و حتی فریزر عروس تا شش ماه از مرغ و گوشت و ماهی و میگو پر شود و برنج و روغن و حبوبات و حتی شوینده و ... تا یک سال توسط خانواده عروس فراهم شود
ماجرای جهیزیه تمام نشده توقعات برای سیسمونی شروع می شود
تا جایی آش شور شده که عده ای جهیزیه و سیسمونی ساده و مختصر را توهین به داماد و خانواده اش تلقی می کنند
بهتره اگر برای مهریه انواع و اقسام بدی ها را مطرح می کنید برای حق طلاق و جهیزیه و سیسمونی هم اقدامی بکنید
| در خیلی از مناطق ایران نه تنها خرج مراسم عروسی و شروع زندگی با داماد هست بلکه تهیه جهزیه هم بصورت کامل با داماد هستش و تازه در بیشتر مواقع داماد هزینه ای هم بعنوان شیر بها پرداخت میکنه ، پس همه ی ایران را با یک چشم نگاه نکنید | جهیزیه منتی به سر مرد نیست. دختر جهیزیه ای که میخرد رو پس از طلاق و بمحض اراده میتواند همه را با خود به خانه پدر ببر. چه چیز میماند؟ مرد و داستان مهریه که خدا را شکر به همت مجلس داستان مهریه جمع شد | بردن جهیزیه با حکم دادگاه امکان پذیر هست خواهشا اطلاعات حقوقی ندارید صحبت نکنید علت ابنکه ارث زن نصف مرد ایت ابینه که زن مهریه و نفقه می گیرد و مرد مهریه و نفقه می پردازد وقتی مهریه را به اشکال مختلف بی اثر می کنید چرا قانون ارث را اصلاح نمی کنید
چرا ارث زن از شوهرش یک هشتم است ؟
دختران مجرد که اتفاقا در جامعه امروزی کم نیستند مهریه و نفقه ندارند
چرا برای دختران مجرد ارث پدری برابر با برادران نیست ؟
مگه خرج زندگی و اجاره خانه برای زنان نصف ایت که ارث باید نصف باشد ؟
| در قانون جدید ارث زن از شوهر یک چهارم شده و ارث دختر و پسر هم با هم برابر شده | تصویب نشده یه شایعه مطرح شد
امروز اگر خانواده ها بخواهند ارث را برابر کنند پسرها قهر می کنند و خانواده را رها می کنند چون دو برابر ارث را حق خود می دانند
ولی ارث برابر گرفتن در خانواده همسر خود را خیلی دوست دارند و ....
| ناشناس کدام قانون جدید قانون ارث صراحتا در قرآن اومده وهیچوقت تغییر نمیکنه شما برای هرچیزی جایزه نقدی قابل توجه تعیین کنی ادما برای انجام دادنش صف میکشند.مجازات نخواستیم حداقل برای طلاق جایزه نذارید
| اغلب مردها برای فرار از مهریه اموال خود را به نام دیگری می کنند و بدون وکیل واقعا نمی شه به جز تعداد معدود اغلب زنها خانواده دار هستند و طلاق برای اغلب مردم افتخار آمیز نیست
تا شرایط واقعا سخت نباشه به سمت طلاق نمی روند
| کاسبان طلاق هم کم نیستند کسانی که برای طلاق دادن باج سنگین می خواهند
متاسفانه الان طوری شده که زوجین چه با وکیل چه با روان شناس و ... صحبت میکنن ( مخصوصا زوجه ) همه ایشون رو تشویق میکنند به طلاق! و به ایشون مشاوره میدن که طلاق بگیر و مهریه رو بگیر و یک زندگی خوب! رو برای خودت شروع کن و از این حرفها!!! | یک عمر سوختن و ساختن منطقی نیست مثلا با مرد یا زن معتاد یا بچه نه نه و وابسته یا خسیس و بد دل یا خیانتکار یا وحشی و بد اخلاق چرا باید زندگی کرد
| نمیگیم که اگه دو نفر با هم نمیسازن یا مرده کتک میزنه و معتاده، طلاق نگیره ولی منظور اینه که مثلا مثل الان نیاد برای طلاق که بگه برام آیفون نمیخره! برام ماشین فلان نخریده یا ... | مرد حق طلاق یک طرفه داره و اگر مهریه نباشه به هر دلیل می تونه زندگی را رها کنه و بره به عنوان شخصی که ده ها پرونده حقوقی داشته ام این راهنمایی را خدمتتان عرض می کنم که مشاوره گرفتن از وکیل با تجربه و پرداخت حق مشاوره برای پرونده معمولا کافیست. نهایتاً اگر بخواهید خیلی عالی و حساب شده کار کنید می توانید تقاضای یک لایحه از وکیل بکنید که در این صورت حق مشاوره نیاز نیست و هزینه لایحه پرداخت می شود که چندین مرتبه از حق الوکاله پایین تر است. در خصوص مهریه هم اولا این مهریه های بالا اشتباه محض است و یک زن عاشق را تبدیل به یک طلبکار می کند که منت می گذارد طلبش را فعلا نمی خواهد تا بعد اما هر از گاهی تهدید به مطالبه می کند که بجای محبت بوی مقابله و دعوا می دهد، ثانیاً مهریه آسانترین پرونده خانواده است چون سند قوی به اسم عقدنامه دارد و نیاز به وکیل نیست اما در دادگاه اعسار از پرداخت مهریه و اجرای احکام مهریه لازم است از مشاوره وکیل استفاده شود تا بتوان مهریه را در صورت امکان وصول کرد. ما آشتی کردیم ولی وکیل همسرم آتشبیار معرکه شد و هدفش شده بود که دوباره زندگی بهم بخوره و بتوانه با وصول مهریه، درصدش را بگیره. خیلی با زحمت ازش خلاص شدیم و آخرش هم چندین میلیون بابت خسارت گرفت. این نتیجه ناآگاهی همسرم و تیز کردن دندان خانم وکیل بود. خدا لعنت کنه کسانی که باعث برهم خوردن زندگی یک زوج مخصوصا کسانی که بچه دارندريال می شوند