نیویورک تایمز مدعی شد: بدهی ۲ میلیارد دلاری ونزوئلا به ایران به احتمال زیاد پرداخت نمی‌شود

سینا عضدى، مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه و کارشناس ایران در دانشگاه جورج واشنگتن، گفت: «کنار رفتن مادورو قطعاً ضربه‌ای به نفوذ ایران است، اما فکر نمی‌کنم این بدان معنا باشد که ایران کاملاً از بین رفته است. حتی با وجود این، ایران تلاش خواهد کرد روابط خود را با دیگر کشور‌های چپ‌گرای آمریکای لاتین که به‌یک‌راه یا دیگری مخالف آمریکا هستند گسترش دهد و تلاش کند با دولت بعدی ونزوئلا روابط خوبی داشته باشد.»

به گزارش سرویس بین الملل تابناک، روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی مدعی است: در روز شنبه، ایران، کشوری با دوستان اندک و چالش‌های فزاینده بسیار، ناگهان یکی از نزدیک‌ترین متحدان خود در آمریکای لاتین را از دست داد، زمانی که ایالات متحده به ونزوئلا حمله کرد و رئیس‌جمهور آن، نیکلاس مادورو را به‌اسارت گرفت.

ایران و ونزوئلا، هر دو کشور ثروتمند از نظر نفت و تحت تحریم‌های آمریکا، در دو دهه گذشته پیوند‌های سیاسی و اقتصادی نزدیک به هم ساخته بودند و در ایدئولوژی ضدآمریکایی و کمک به یکدیگر برای دور زدن آن تحریم‌ها، هم‌نوع‌دوستی یافته بودند.

رهبران و شخصیت‌های سیاسی ایران اغلب با افتخار می‌گفتند که ایران توانسته «به حیاط خلوت آمریکا» نفوذ کند، با حضور و تأثیر خود در ونزوئلا. آن حضور شامل میلیارد‌ها دلار سرمایه‌گذاری ایران در بخش نفت و انرژی ونزوئلا، پروژه‌های ساختمانی مسکن و پروژه‌های صنعتی مختلف بود که بسیاری از آنها بازده مالی ناچیز یا بدون بازگشت داشتند.

طبق گزارش شرکت جهانی ردیابی نفت و فرآورده‌های نفتی Kpler، ایران بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ حدود ۲۵ میلیون بشکه نفت و محصولات بنزینی به ونزوئلا ارسال کرد که جمعاً حدود ۲.۵ میلیارد دلار بود.

رسانه‌های خبری ایران گزارش دادند که ونزوئلا حدود ۲ میلیارد دلار به ایران بدهکار است، هم بابت نفت و محصولات بنزینی و هم بابت بازپرداخت برخی سرمایه‌گذاری‌ها در سایر بخش‌ها.

همایون فلک شاهی، رئیس تحلیل نفت خام در Kpler و کارشناس بخش‌های انرژی ایران و ونزوئلا می‌گوید: وزارت نفت ایران همچنین قرارداد‌هایی به ارزش صد‌ها میلیون دلار برای تعمیر دو پالایشگاه بزرگ ونزوئلا امضا کرده بود و تیم‌های مهندسی ایرانی هنوز در آن سایت‌ها حضور داشتند و کار می‌کردند. 

فلک شاهی گفت ایران همچنین تجهیزات و قطعات یدکی برای پالایشگاه‌های ونزوئلا که نزدیک به فروپاشی بودند، فرستاد.

فلک شاهی گفت: «رابطه ایران و ونزوئلا دو بخش دارد»، اول، پیوند‌های به‌شدت نمادین سیاسی، و دوم، آنهایی که در بخش نفت و انرژی هستند. «آن‌ها از یکدیگر در زمینه‌های دور زدن تحریم‌ها یاد گرفتند، همه تکنیک‌ها برای اطمینان از اینکه تجارت و لجستیک نفت تحت تحریم بهینه شود.»

بدهی ونزوئلا به ایران، مبلغی نه‌چندان کم با توجه به بحران مالی و اقتصادی ایران، به احتمال زیاد پرداخت نخواهد شد. 

چندین رسانه خبری ایران در طول آخر هفته سیاست‌های ایران در ونزوئلا را نقد کردند و گفتند این سیاست‌ها از انگیزه‌های سیاسی سرچشمه گرفته و منابعی را هدر داده‌اند که متعلق به مردم ایران بوده است.

سایت اقتصادی «اقتصاد ۲۴» نوشت: «نتیجه تعاملات پرریسک، انباشت بدهی است که امروز پرداخت آن بسیار نامطمئن است.» تابناک، یک رسانه محافظه‌کار، هشدار داد که اگر آمریکا کنترل ونزوئلا را در دست بگیرد، هرگونه بازپرداخت به ایران ممکن است کاملاً کنار گذاشته شود.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز یکشنبه در برنامه «Face the Nation» در شبکه CBS News گفت یکی از دلایلی که ایالات متحده مادورو را از قدرت برکنار کرد، علاوه بر اتهام او در ارتباط با کارتل‌های مواد مخدر، این بود که او دشمنان واشنگتن — مانند ایران — را دعوت کرده بود تا در آمریکای لاتین جای پا پیدا کنند.

ایران علناً مداخله آمریکا در ونزوئلا را در بیانیه‌ای که توسط وزارت خارجه صادر شد محکوم کرد و گفت ربودن مادورو نقض حاکمیت کشور و حقوق بین‌الملل است.

وزیر خارجه، عباس عراقچی، در صفحه رسانه‌های اجتماعی خود گفت که با همتای ونزوئلایی‌اش صحبت کرده و حمایت قاطع تهران از این کشور و مردمش را تکرار کرده است. عراقچی گفت که سفیر ایران و کارکنان دیپلماتیک در کاراکاس بدون اخلال به کار خود ادامه می‌دهند.

سینا عضدى، مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه و کارشناس ایران در دانشگاه جورج واشنگتن، گفت: «کنار رفتن مادورو قطعاً ضربه‌ای به نفوذ ایران است، اما فکر نمی‌کنم این بدان معنا باشد که ایران کاملاً از بین رفته است. حتی با وجود این، ایران تلاش خواهد کرد روابط خود را با دیگر کشور‌های چپ‌گرای آمریکای لاتین که به‌یک‌راه یا دیگری مخالف آمریکا هستند گسترش دهد و تلاش کند با دولت بعدی ونزوئلا روابط خوبی داشته باشد.»

ایران و ونزوئلا همچنین روابط نظامی مختصری داشتند. بر اساس گفته وزارت دفاع ونزوئلا و مقامات آمریکایی، در سال ۲۰۰۷ ونزوئلا شروع به خرید کیت‌هایی برای ساخت پهپاد ایرانی «مهاجر-۲» کرد. 

اینها توسط شرکت دولتی تسلیحاتی ونزوئلا (CAVIM) مونتاژ شدند و در ژوئیه ۲۰۲۲، مادورو پهپاد‌های رزمی ایرانی مسلح شده را که با استفاده از این کیت‌ها ساخته شده بودند، به نمایش گذاشت.