بورس نفت دوباره به كما رفت
با وجود اينكه بيش از يكماه از پذيرش نفت كوره در بورس كالا مي گذرد، ولي هنوز شركت پالايش و پخش فرآوردههاي نفتي اقدامي براي عرضه اين محصول دربورس كالا نكرده است تا پروسه ي راه اندازي بورس نفت همچنان در كما باقي بماند.
به گزارش ايسنا، در تاريخ 21 مهر ماه امسال و در سي و هشتمين جلسه هيات پذيرش بورس كالا، پذيرش نفت کوره و وکيوم باتوم (VB) مورد تصويب هيات پذيرش قرار گرفت و نفت كوره براي اولين بار در اين بورس پذيرش شد تا مقدمه راه اندازي بورس نفت فراهم شود.
پذيرش نفت كوره در بورس كالا از آن جهت با اهميت است كه به گفته مسوولان شرط جديد راه اندازي بورس نفت، پذيرش نفت كوره در بورس كالا است و عرضه اين محصول، زمينه را براي عرضه نفت خام در بورس فراهم مي كند؛ براين اساس عرضه نفت خام در بورس در گرو پذيرش و عرضه نفت كوره قرار گرفت تا آخرين خوان عرضه نفت در بورس نيز طي شود اما با اينكه بيش از يكماه از پذيرش نفت كوره در بورس مي گذرد ولي گويا شركت پالايش و پخش فرآوردهاي نفتي علاقه اي به عرضه اين محصول در بورس ندارد و از عرضه آن ممانعت مي كند.
در همين رابطه سيد علي حسيني ـ معاون نظارت بر بورسها و ناشران سازمان بورس ـ در گفت وگو با خبرنگار بورس ايسنا، در مورد آخرين وضعيت راهاندازي بورس نفت گفت: در حال حاضر بيش از يك ماه است كه از پذيرش نفت كوره در بورس كالا ميگذرد ولي متاسفانه تاكنون اقدام عملي براي عرضه اين محصول در بورس كالا صورت نگرفته است.
وي اظهار كرد: در حال حاضر منتظر اقدام عملي شركت پالايش و پخش فرآوردههاي نفتي براي عرضه نفت كوره در بورس هستيم كه تا كنون صورت نگرفته است.
حسيني تاكيد كرد: بورس كالا آمادگي عرضه نفت كوره در بورس را دارد و تنها منتظر اقدام عملي شركت پالايش در مورد عرضه اين محصول است.
به گفته حسيني نفت كوره مقدمهي عرضه نفت خام در بورس است و براي ايجاد بورس نفت نيز ابتدا بايد نفت كوره در بورس عرضه شود.
به گزارش ايسنا،هم اکنون ميزان توليد روزانه نفت کوره 76 ميليون ليتر است که از اين ميزان به طور متوسط روزانه50 ميليون ليتر به نيروگاهها تحويل داده و مابقي با قيمت فوب خليج فارس صادر ميشود. بخش عمده اي از نفت کوره توليد شده در کشور به عنوان سوخت مصرف شده و بخشي نيز مورد استفاده صنايع توليدکنندگان عايق هاي رطوبتي و توليدکنندگان قير است. وکيوم باتوم نيز که به ميزان 4 ميليون تن در کشور توليد شده و بطور کامل پاسخگوي مصرف داخلي است،ماده اوليه توليد قير به شمار مي رود.
بر اساس اين گزارش، وزارت نفت در نيمه دوم سال 1383 تصميم گرفت كه بورس نفت را راه اندازي كند اما روند شکل گيري اين بورس مهم با توجه به تحولات وزارت نفت و سازمان بورس و اوراق بهادار کشور و نيز به بدليل پيچيدگي مسير و ارايه سازو كار مناسب به كما رفت؛به طوري كه به دليل كندي مسير، اين بورس مجدد در سال 86 مورد توجه مسئولان قرار گرفت و بانك مركزي، وزارت امور خارجه و وزارت نفت مكلف شدند كه مقدمات راهاندازي بورس نفت را فراهم كنند؛ لذا در همان زمان مصوبهاي از سوي دولت ابلاغ شد تا بورس نفت در دو مرحله فرآوردههاي نفتي و نفت خام راهاندازي شود، تا ابتدا و به تدريج محصولات پتروشيمي و نفتي وارد بورس شده و سپس بورس نفت خام و فرآوردههاي اصلي تاسيس شود.
به همين دليل فاز اول اين بورس به عنوان محصولات پتروشيمي در 28 بهمن 86 با معامله محصول پلي اتيلن كار خود را آغاز كرد و قرار شد فاز دوم اين بورس نيز در سال 87 راه اندازي شود اما تالار معاملات بينالمللي نفت فرآوردههاي نفتي و محصولات پتروشيمي به عنوان فاز دوم بورس نفت در چهارم آبان 88 به طوري رسمي در جزيره كيش افتتاح شد و در اين روز 30 هزار تن محصول گوگرد صادراتي پتروشيمي رازي از سوي كارگزاري خبرگان سهام در تالار بين المللي نفت عرضه شد و تا امروز بيش از98 درصد محصولات پتروشيمي در بورس كالا پذيرش و عرضه شده است.
اما با وجود اينكه مسوولان بازار سرمايه و شركت بورس كالا بارها آمادگي خود را از معامله نفت خام اعلام كردهاند و معامله محصولات پتروشيمي و پايين دستي نفت در بورس كالا و رينگ صادراتي با موفقيت روبه رو بوده است ولي هنوز شاهد راه اندازي اين بورس با اهميت در كشور و معامله نفت خام در آن نبودهايم به طوري كه در حال حاضر سازمان بورس اوراق بهادار و شركت بورس كالا به دنبال عرضه نفت كوره در بورس كالا هستند تا با عرضه اين محصول كه جزء فرآوردههاي اصلي نفت است، زمينه راه اندازي بورس نفت را فراهم كنند ولي علي رغم پذيرش نفت كوره در بورس كالا ولي شركت پالايش و پخش از عرضه اين محصول در بورس ممانعت مي كند.
اين در حالي است كه شرط جديد راه اندازي بورس نفت، پذيرش نفت كوره در بورس كالا است و عرضه اين محصول زمينه را براي عرضه نفت خام در بورس فراهم مي كند، لذا ممانعت از عرضه نفت كوره در بورس كالا اين ذهنيت را ايجاد مي كند كه اين شركت تمايلي به عرضه محصولات نفتي و در نهايت نفت خام در بورس ندارد و مخالف راه اندازي بورس نفت است زيرا اگر اين گونه نبود در حال حاضر كه تمامي شرط هاي راه اندازي بورس نفت اجرا شده است، حداقل اجازه عرضه نفت كوره در بورس را صادر مي كرد.
بنابراين پذيرش نفت كوره در بورس كالا نيز نتواست انتظارات 6 ساله براي تشكيل بورس نفت را به پايان برساند و مشخص نيست كه بايد چند سال ديگر براي راهاندازي اين بورس مهم چشمانتظار ماند و چند خوان ديگر و چند شرط ديگر را طي كرد؟


