زندان ها پر، نيمي از زندانيان روي زمين ميخوابند
آمار زندانيان كانون اصلاح و تربيت تهران دو برابر شده است. درحالي كه بيشتر زندانيان به دليل كمبود امكانات تخت نداشته و مجبورهستندكه براي اصلاح شبها را روي زمين سرد بخوابند. رئيس كانون اصلاح و تربيت تهران با اعلام اين خبر در مراسم توديع و معارفه سرپرست دادسراي ويژه نوجوانان، نگاهي دوباره به وضعيت اين زندانيان دارد كه قرار است پس از اصلاح، زندگي دوباره داشته باشند.
به گزارش مهر علي رستمي ميگويد: براساس آمار تحليلي پنج ساله، 88 درصد از نوجواناني كه وارد كانون اصلاح تربيت ميشوند بدون سابقه، ششدرصد با يكسال سابقه، چهار درصد با دو سال سابقه و دو درصد بالاي يكسال سابقه دارند.
يكي از مسائل مهمي كه بيشتر جامعهشناسان بر اهميت آن در آسيبهاي اجتماعي تاكيد دارند مسئله بزه و بزهكاري است كه بنا به شرايط خاص خانوادگي و اجتماعي بهوجود ميآيد و بايد براي آن تمهيداتي انديشيد كه ايجاد كانونهاي اصلاح و تربيت يكي از آنهاست.
به همين دليل است كه وقتي رئيس كانون اصلاح و تربيت تهران به مهر ميگويد:«اگر مسئولان قضايي ساعت 10 شب از اين كانون بازديد كنند ميتوانند افزايش مددجويان را ببينند كه در هر سالن هر شب بيش از 20 نفر كف خواب بوده و تخت ندارند در حالي كه در سال گذشته تخت اضافه داشتيم.»
اين سوال ايجاد ميشود كه چرا در اين زمينه اقدامات جدي و موثر از سوي مسئولان مربوطه صورت نميگيرد.
رئيس كانون اصلاح و تربيت تهران آماري را ميدهد كه بر اساس آن در حال حاضر 400 نفر مددجو در كانون وجود دارد كه نسبت به سال گذشته كه 200 نفر بودند افزايش داشتند. اعلام اين مسئله نه تنها بار ديگر بحث بررسي آسيبهاي اجتماعي را برجسته ميكند بلكه مسئله مهم تري همچون وضعيت كانونهاي اصلاح و تربيت را روي ميز مسئولان ميگذارد تا در اين زمينه تصميماتي جدي گرفته شود.
رستمي همچنين آماري از بزهكاران ميدهد كه اين بحث هم بايد از سوي كارشناسان و جامعه شناسان مورد بررسي قرار بگيرد.
به گفته او،«بيشترين آمار زندانيان كانون اصلاح و تربيت تهران را مجرماني با جرمهاي سرقت، ضرب و جرح و مواد مخدر تشكيل ميدهند.» اينكه با توجه به اين آمار چه برنامههايي بايد در نظر گرفته شود كه آسيبهاي نام برده در جامعه كاهش پيدا كند.
مسئله ديگري كه رئيس كانون اصلاح و تربيت تهران به آن اشاره دارد درباره تعداد كنوني مددجويان اين كانون است:« از تعداد 409 مددجوي اين كانون 323 مددجو پسر و 32 مددجوي دختر هستند كه دخترها بيشتر به علت روابط نا مشروع اصلاح ميشوند.»
به گفته توران وليمراد،دبير ائتلاف اسلامي زنان براي اينكه بتوان جلوي آسيبهاي اجتماعي مربوط به روابط نامشروع و زنان خياباني را گرفت بايد پيش از هر اقدامي از نظرات كارشناسان و جامعه شناسان استفاده كرد و بعد بر اساس آن تدابير انديشيده شده را در مجلس مطرح كرده و به صورت قانون پيگيري كرد.
بازگشت 7 تا 12 درصدي زندانيان به كانون
مسئله ديگري كه درباره فرزندان كانون اصلاح و تربيت مطرح ميشود، بحث اين است كه آيا اين زندانيان ميتوانند به زندگي عادي برگردند يا اينكه بعد از برگشت به بستر جامعه باز هم درگير مسائل بزهكاري ميشوند؟
رئيس كانون اصلاح و تربيت تهران آماري از بازگشت زندانيان به كانون ميدهد: بازگشت زندانيان 7 تا 12 درصد است.
اگرچه رئيس كانون اصلاح و تربيت تهران از عدم بازگشت 88 درصدي نوجوانان بزهكار خبر ميدهد اما هنوز آماري وجود ندارد كه نشان دهد اين تعداد واقعا اصلاح شدهاند يا به دليل افزايش سن تنها به اين كانون باز نميگردند.
آمار ديگري كه رستمي ميدهد، آماري است درباره ميزان تحصيلات زندانيان بزهكار كه بر اساس آمارها 13 درصد مددجويان كانون اصلاح و تربيت را افراد بيسواد، 40 درصد سواد تا مقطع ابتدايي، 43 درصد با مدرك سيكل و چهار درصد مقطع دبيرستان تشكيل ميدهند كه سن بيشتر آنها 17 سال است.
رئيس كانون اصلاح و تربيت تهران با بيان اينكه 52 درصد مددجويان كانون كمتر از 10 روز در كانون بوده و با قرار آزاد ميشوند خطاب به قضات و مسئولان قضايي ميگويد: تلاش كنيم با مصلحت انديشي مناسب اين 52 درصد هم وارد كانون نشوند.
اما اينكه اين وعده محقق ميشود يا نه.سوالي است كه همچنان بدون پاسخ ميماند.
تصميمي جديد براي كانون اصلاح و تربيت
رئيس كانون اصلاح و تربيت تهران در حال حاضر آماري را از وضعيت كنوني كانون ميدهد كه به نظر ميرسد مسئولان بايد هرچه سريعتر اقدام به تصميم گيري درباره وضعيت فعلي كانون داشته باشد چراكه اين اقدام ميتواند بخشي از آسيبهاي اجتماعي را كاهش دهد.
كانون اصلاح و تربيت،نخستين بار در ايران در سال 1348 در تهران تشكيل شد، ولي پس از مدتي ماهيت اصلي خود را از دست داد و حتي هدف اصلي آن (اصلاح كودك، ايجاد ارتباط بين قاضي دادگاه و كودك بزهكار براي اتخاذ تصميمات جديد) هم عقيم ماند.
اين كانون در سال 1357 مجددا به شكل ديگري تشكيل ميشود،ولي اين بار نيز در راستاي تحقق اهداف آن با مشكل مواجه ميشود؛ زيرا گذشت زمان و ايجاد وقفه باعث از دست دادن مسئولان مجرب و تعليم ديده شده بود و از طرفي ديگر،سازمان دهي درست و اصولي نيز وجود نداشت.
در حال حاضر، به گفته ليلا محجوب، مددكار اجتماعي كانون اصلاح و تربيت از امكانات رفاهي، آموزشي و فرهنگي كافي برخوردار نيست.
او معتقد است:« با توجه به اين كه 70 درصد از نوجوانان در اين كانون، شهرستاني هستند و از طرفي چنين كانونهايي فقط در شهرهاي محدود و انگشت شمار از جمله مشهد و اهواز تشكيل شده است، لازم است كه مسئولان توجه بيشتري را نه فقط براي اصلاح مجرم،بلكه براي اصلاح جامعه داشته باشد.
خديجه محمدي اَراني، دانشجوي دوره كارشناسي ارشد حقوق جزا و جرم شناسي هم درباره كانون اصلاح و تربيت ميگويد: متاسفانه كانون اصلاح و تربيت مخصوص نگهداري پسران بوده،دختران در زندان اوين و ساير مراكز، همراه با بزهكاران بزرگسال نگهداري ميشوند.
به گفته او، كانون اصلاح و تربيت دختران در تهران كه چندان به عنوان كانون نميتوان از آن نام برد، در مهرماه 1378 افتتاح شد. اين مركز بيشتر شبيه به پانسيون است و از نشانهها و علامتهاي مخصوص زندان درآن استفاده نشده است.
آراني معتقد است: كمبود امكانات رفاهي، آموزشي و به خصوص فقدان مربيان كافي و آموزش ديده از مهمترين مشكلات چنين كانونهايي است؛ به عنوان مثال در حال حاضر كانون اصلاح و تربيت پسران ـ واقع در كوي كن تهران ـ حدودا 300 نفر مددجو و 40 نفر پرسنل دارد كه تعداد پرسنل با توجه به تعداد مددجويان بسيار كم است و اين خود باعث ميشود كه مسئولان فرصت و وقت كافي جهت شناخت نوجوانان بزهكار نداشته باشند و نتيجه مطلوب حاصل نشود.
از اين رو مسئولان امر بايد تلاش مضاعفي را براي بهبود و پيشرفت چنين مراكزي مبذول دارند و توجه به اين مهم هم باتوجه به افزايش كودكان خياباني ضروري به نظر ميرسد.
آخرين خبري هم كه رئيس كانون اصلاح و تربيت از وضعيت آن ميدهد اين است كه 200 نفر از زندانيان كانون به دليل نداشتن امكانات تخت ندارند و شبها روي زمين ميخوابند.
پرشنگ اميري - تهرانامروز
