«ملت نامحرم نيست»

علماي علم سياست در تبيين رابطه شفاف ميان دولت ـ ملت، بر اين باور استوارند كه «چنانچه حكومتي بخواهد استحكام خود را تضمين كند، سياستمدارانش بايد در اتاق هاي شيشه اي بنشينند»؛ اين سخن نمادين، بدين معناست كه اعمال و رفتار سياستمداران و به طور كل، اصحاب قدرت، بايد پيش چشم مردم باشد تا جامعه بتواند دولتمردان خود را همیشه رصد كند و از كم و كيف تصميمات آنان آگاه شوند.

همچنين در برشمردن سازوكارهاي برپايي اين اتاق شيشه اي، به مواردي همچون آزادي رسانه ها و تقويت نهادهاي نظارتي در چهارچوب قانون اشاره مي كنند كه با آنها مي توان تضمين هايي براي شفافيت هر چه بيشتر مواضع و عملكردهاي مسئولان به دست آورد.

بي ترديد، جامعه ما نيز از اين قاعده جدا نيست. ملت بزرگ ايران، سهمي اساسي در تشكيل نظام جمهوري اسلامي داشته و نقش بي بديلي در پيروزي انقلاب اسلامي، نهادسازي پس از انقلاب، مقاومت در برابر دشمن در هشت سال دفاع مقدس و مقابله با مشكلات ناشي از تحريم هاي اقتصادي و كمبودها داشته است.

از اين روی، ملت، حق بزرگي بر گردن حاكميت دارد. دولتمردان و اصحاب قدرت در بدنه اجرايي بايد بدانند كه وجدان آگاه ملت، همه مواضع و رفتار آنان را زير ذره بين خود دارد و علت اين حساسيت، بديهي است،‎ چرا كه ملت به سرنوشت خود و فرزندانش منطقا نمي تواند بي تفاوت باشد و پيگيري سعادت و رفاه و تعالي جامعه و پاسداري از اصول و ارزش هاي انقلابي را حق و وظيفه خود مي داند.

براستي، اگر ملت، محرم دولت تلقي نشود، چه اتفاقي رخ خواهد داد؟

1 - آفت سياست زدگي جامعه: نبود شفافيت در فضاي مديريت كشور، موجب گسترش فضاي بدبيني و گرمي بازار شايعات در جامعه شده و حقايق واژگونه مي شود. اين آفت، به گونه اي تهديدآميز به همه چيز رنگ امنيتي و سياسي مي دهد تا آنجا كه حتي امور روزمره همچون رخدادهاي ورزشي، اقتصادي و اجتماعي ساده نيز از اين آفت در امان نخواهد ماند. البته آفت سياست زدگي تا اندازه بسیاري، ريشه تاريخي در كشور ما دارد.

در این باره باید گفت، در جامعه سياست زده، همواره حاشيه بر متن غلبه دارد و هوش و حواس مردم به امور فرعي و بي اهميت مشغول شده و از مسائل اصلي و داراي اولويت غفلت مي شود كه اين امر موجب زیان بزرگی است.

2 - ايجاد شكاف ميان ملت و دولت (بحران اعتماد): اگر ملت احساس كند كه دولت او را نامحرم مي انگارد و او را از اخبار و اطلاعات و آگاهي هايي كه حق اوست، دور نگه مي دارد، رفته رفته اعتماد خود را به دولت از دست مي دهد تا آنجا كه براي گرفتن اخبار از مسائل درونی، به منابع رسانه يي خارجي روي مي آورد؛ براي نمونه، وقتي رسانه ها در اطلاع رساني خود گزينشي رفتار كنند (آن هم در عصر ارتباطات و دهكده جهاني)، مردم ناگزير به منابعي روي مي آورند كه زاويه نگاه آنها نمي تواند در راستاي منافع ملي ما باشد.

اين آسيب چنان خطرناك است كه مي تواند به تضعيف پايه هاي نظام سياسي منجر شود، چرا كه در فرآيند بحران اعتماد، مردم كه اصلي ترين پشتوانه نظام هستند، به تدريج اتكاي خود را به منابع داخلي از دست داده و در تور اخبار و تحليل هايي مي افتند كه با اهداف و مقاصدي خاص تهيه شده اند. نتيجه اين وضعیت، فاصله گرفتن ملت از دولت و تضعيف تفاهم و وحدت ملي است.

به هر روی، كساني كه خداوند را در همه امور، ناظر بر اعمال و رفتار خود بدانند، از نظارت ملت بيمناك نيستند؛ مصداق آيه شريفه «يستخفون من الناس و لا يستخفون منالله» (نساء ـ 108).

متقابلا اگر ديوار سياست، شيشه اي و شفاف باشد، دو دستاورد بسيار مهم در انتظار است:

1- بالا بردن كارآمدي نظام: وقتي ملت خود را در همه امور كشور دخيل بداند و احساس كند دولت او را غريبه نمي داند، قطعا شور و شوق بيشتري براي مشاركت فعالانه تر در اداره امور كشور از خود نشان مي دهد.

مشاركت مردم در امور كشور، با ابزارهايي مانند رسانه ها، شوراها، مجالس قانونگذاري و نهادهاي مردم نهاد صورت مي گيرد؛ اينها سازوكارهايي هستند كه به گرفتن رأي مردم و نفوذ دادن نظر كارشناسان و خبرگان ملت در اداره امور كشور كمك مي كند. همچنین استواري اين نهادها در جامعه اسلامي، مي تواند مصداق عمل به توصيه امام علي (ع) باشد كه در بياني زيبا فرمودند: «ضاربوا بعض الرأي به بعض يولدمنه الصواب».

2- تضمين امنيت ملي: بستر هر توسعه اي، وجود امنيت است. امنيت نيز تنها هنگامي شكل مي گيرد كه فضاي رواني سازنده اي در جامعه حاكم باشد. نظرخواهي كردن و رجوع به آراي مردم به آنها اين پيام را مي رساند كه نقش مثبت ايشان در تقويت مباني نظام جدي گرفته مي شود.

از سوي ديگر، حضور مردم در صحنه هاي گوناگون نظريه پردازي و اجرايي كشور، موجب مي شود ضريب امنيت ملي كشور بالا رود.
ملت ايران، همواره ثابت كرده است كه در همه میدان ها و بزنگاه هاي تاريخي همچون كوهي استوار پشت دولت و نظام اسلامي ايستاده است؛ بنابراین، شكرانه اين اعتماد مردمي و قدرداني از اين ملت، اداي اين وظيفه از سوي دولتمردان و جبران كاستي ها و ضعف هاست. دولتمردان بايد اين شعار را آويزه گوش خود سازند كه «ملت نامحرم نيست».

منبع: روزنامه «ملت ما»