هدفمندسازی بشرطها و شروطها!

آقای احمدی نژاد ـ مردی که کارهای پیش بینی ناشدنی بسیاری در پرونده مدیریتش دارد ـ دو ویژگی منحصر به فرد دارد که این دو در هر مدیری و گاه در مواقعی، می تواند راهگشا و نیز در مواردی، بحران زا و تنش آفرین باشد.

این دو ویژگی عبارتند از: 1ـ شجاعت و دلیری؛ 2ـ سماجت و پیگیری

انصاف این است که هیچ رئیس جمهوری، دست کم برای حفظ محبوبیت خود و وجاهت خویش، حاضر نبود طرح سهمیه بندی بنزین را در آن فضاسازی عجیب ـ که البته در برابر تغییرات بنیادین در کشورهای شرقی قابل پیش بینی است ـ جلو ببرد و به سرانجام برساند. در همان زمان، مشکلات متعددی در اثر اجرای این طرح دامنگیر مردم شد که بسیار آزار دهنده بود، ولی سرانجام، همه با اوضاع جدید آشنا شده و سپس کنار آمدند؛ اجرای آن طرح، حقیقتا نیاز به سماجت و شجاعت داشت که به اندازه کافی در رئیس جمهور نمود داشت.

طرح هدفمند کردن یارانه ها با همه ابهام هایی که دارد و با جو روانی شدیدی که به همراه خود به همه نقاط کشور برده است، از جمله طرح های بسیار لازمی است که علاوه بر وجود دو ویژگی بالا در مجریان، نیاز به حوصله و همراهی مردم دارد.

در این باره باید گفت، هر کسی که به کشورهای پیشرفته دنیا سفری داشته است، می داند برای اداره شایسته کشور، راهی جز کنترل بهره گیری از منابع انرژی و مصرف درست آنها و پرهیز از صرف یارانه ها در پهنه های گسترده و حساب نشده و گرفتن نظام مند و منصفانه و قاطعانه مالیات از حِرّف گوناگون نیست. و البته در این باره باید پرسید، چگونه است که برخی کشورها بدون داشتن منابعی چون نفت، گاز، معادن و... کشور خود را در بهترین وضع اداره می کنند و از قدرت های اقتصادی جهان به شمار می روند و کشور ما با داشتن همه اینها و تلاش های فراوان، به چنان شرایطی دست نمی یابد؟

بنابراین، هرگز نمی توان نقش مدیریت هوشمندانه و خردمندانه و آینده نگر و مدبرانه را نادیده گرفت، ولی عوامل مهم دیگری هم در این شکست نقش دارند که باید به آنها پرداخته شود.

وقتی بنا باشد از حقوق ناچیز کارکنان دولت، مالیات پیش پیش کم شود و از برخی حرفه ها ـ به رغم درآمدهای میلیاردی ـ مالیاتی درخور، گرفته نشود و با پرداخت شیرینی (!) از زیر بار همان مالیات ناچیز هم شانه خالی کنند و تا حرکتی به سمت عدالت در گرفتن مالیات انجام شود، کرکره ها را پایین کشیده و اعتصاب کنند؛ وقتی بنا شد، ثروت کشور صرف خرید و دود شدن بنزین برای ماشین هایی شود که با یک سرنشین خیابان ها را گز می کنند؛ وقتی بنا شد پزشکی که درآمدش در ماه هفتاد تا ده میلیون تومان است، به اندازه همان زاغه نشین از یارانه های آب و برق و گاز و بنزین و... بهره مند باشد و وقتی ... وضع مملکت همین است که هست.

در این زمینه باید افزود که همه کشورهای پیشرفته از همین راه رفته و راه دیگری هم برای پیمودن نیست.

واقعیت این است که در هیچ کشور پیشرفته ای نیز با فرهنگ سازی صرف، امور بر راه منطقی اش قرار نگرفته و بی هیچ تردید، همراهی این فرهنگ سازی ها با مداخلات اجرایی نظام مند، متقن و کنترل کننده و بازدارنده و البته همراه با همه جانبه نگری و پیش بینی همه مشکلات و رفع آنها لازم و اثربخش بوده است.

حال این پرسش مطرح است که چند سال درباره بستن کمربند ایمنی هشدار داده و از فواید آن گفته شد؟ چقدر اثر داشت؟... اما هنگامی که جریمه سنگینی برای نبستن آن وضع شد، آنگاه فرهنگ سازی ها هم اثر بیشتری کرد و این فرهنگ ایمنی همه گیر شد.

اجرای دقیق و بدون چشم پوشی قانون در همه عرصه ها در کنار فرهنگ سازی آن هم از کودکی نه بزرگسالی! و بلکه کهنسالی! دو بال پرواز به سوی سعادت و نیکبختی برای هر ملتی است.

آنچه در اجرای طرح مهم هدفمند کردن یارانه ها سزاوار توجه ویژه است، نیز چند نکته است که برای جلوگیری از اطاله بیشتر این نوشته، مختصر به آنها اشاره می شود:

1 ـ هماهنگی همه مسئولان و همدل شدن و عزم و اراده قلبی آنان برای کمک به اجرای این طرح؛ نباید در این طرح سرنوشت ساز ـ که برای کشور حیاتی به نظر می رسد ـ بازی های سیاسی هیچ گونه اثری داشته باشد و به گونه ای باشد که مثلا برای جلوگیری از محبوبیت فلان شخص یا گروه یا تولید محبوبیت برای شخص و گروه دیگری، کارهایی انجام داد که به ضرر همه مردم ایران باشد، چرا که این کار، حق الناس عمومی است که حساب و کتاب آن در محشر، بسی از حق الناس های معمول سخت تر خواهد بود.

2 ـ رئیس جمهور محترم و تیم عمل کننده، باید از همه نیروها و نخبگان و توانمند ـ از هر جناح و جبهه سیاسی ـ در اجرای موفق این طرح بهره گیرند تا وفاقی عمومی در بالا نیز شکل گیرد، چرا که این وفاق، به دامنه ها نیز جریان خواهد یافت.
ناگفته نماند که تفرقه در همه حال و به ویژه هنگام اجرای این طرح، درون دل های مردم را خالی و اجرای آن را به شکست نزدیک می کند که البته برای کشور بسی خسارتبار است.

3 ـ مسلما در این طرح، مردم دچار فشار و سختی خواهند شد و بار مشکلاتی را که تا جا افتادن طرح و عادت کردن به آن و وفق دادن زندگی خود با شرایط جدید به دوش خواهند کشید ـ تحمل می کنند، ولی باید بدانند که مسئولان به سرعت در پی رفع کمبودها و کامل کردن طرح هستند و تا جایی که در توانشان است، پیش بینی های لازم را برای جلوگیری از فشار آمدن به مردم کرده اند.

4 ـ مردم باید اثرات مثبت این طرح را در رفاه و آسایش خود ببینند و حس کنند که آن زحمات و تحمل ها دستاورد شیرینی برای آنها داشته که در زندگی شان محسوس است.

5 ـ همچنین باید تیمی قوی ـ با به کارگیری نیروهایی خلاق، دانا، خوش بیان، خوش سلیقه، روانشناس و دلسوز ـ و به گونه ای منظم، از اجرای این طرح، مراحل آن، مشکلات پیش آمده و راهکارهای اصلاحی به مردم گزارش دهند.

6 ـ از هم اکنون باید راهکارهای جایگزین، تعریف و تخصیص ها داده شده، خریدها انجام گرفته و همه چیز برای کاستن از تنش های اجرای این طرح آماده باشد؛ برای نمونه، اگر بناست بنزین و گازوئیل با قیمتی واقعی عرضه شود و یارانه آن کاهش یابد، یا قطع شود، باید حمل و نقل عمومی به روشنی از نظر کمیت و کیفیت افزایش یابد. نمی شود با افزایش قیمت بنزین، به مردم گفت، با ماشین های شخصی رفت و آمد نکنید، ولی وسائل حمل و نقل عمومی هم در گرما و سرما در اختیار آنها نگذاشت، یا به صاحبان حِرّف فشار آورد که باید مالیات واقعی شما محاسبه شود و نسبت به پرداخت آن اقدام کنید، ولی امکانات لازم برای امنیت سرمایه گذاری و کار و تلاش در کشور پدید نیاید.

در این باره باید افزود، در کشورهایی که بنزین به نرخ واقعی عرضه می شود، حمل و نقل عمومی، به گونه ای است که در هر لحظه از شبانه روز، از هر کجای شهر که قصد عزیمت به مقصدی را داشته باشید، سر ساعت معین، بی هیچ دیرکردی، اتوبوس یا مترو و... با بهترین امکانات و تجهیزات رفاهی در خدمت مردم است و این نکته بسیار مهمی است که مردم برایشان صرف نمی کند، با خودرو شخصی مسافرت کنند، ولی امکانات حمل و نقل عمومی هم برای آنها فراهم است؛ بنابراین، ترافیک و آلودگی هوا کنترل می شود، وقت و ثروت کشور هدر نمی رود و مردم هم راضی هستند. چون نخست این که راه های جایگزین برای آنها به بهترین شکل تعریف شده است و دوم آن که رفاه عمومی، بهداشت، بیمه و درمان، نظافت، نظم اجتماعی و امکانات تفریحی برای آنها به برکت این صرفه جویی ها، آنقدر فراهم و محسوس است که با جان و دل مالیات می دهند و از طرح های بهبود اقتصادی حمایت می کنند.

امیدوارم این نوشته بتواند در زمینه سازی برای اجرای این طرح تاریخی و مهم ـ که مورد تأیید همه دلسوزان نظام است ـ هم برای خوانندگان عزیز و هم مسئولان محترم اثری مثبت ـ هرچند ناچیز ـ داشته باشد... .

www.dralirezamokhber.blogfa.com
sokhany1383@yahoo.com