رشد 4 برابری کانون های فرهنگی مساجد در دولت نهم و دهم

پیرو درج خبری در «تابناک» با موضوع رویکرد فرهنگی و عملکرد کانون های مساجد و با توجه به اینکه نیاز بود در کنار انتقادات طرح شده در آن مطلب، نقاط مثبت و پیشرفت های این مجموعه نیز بیان شود، بر آن شدیم تا گزارشی از عملکرد این مجموعه کلان فرهنگی تهیه و منتشر کنیم که به شرح زیر می باشد:

یکی از نهادهایی که بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی از سال 1371 با هدف مقابله با تهاجم فرهنگی دشمن فعالیت خود را ذیل نظر وزارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آغاز نموده است ستاد عالی کانون های فرهنگی و هنری مساجد کشور است.

به گزارش «تابناک» نگاهی به فعالیت های این ستاد در دولت نهم و دهم بیانگر این مطلب است که مساجد می توانند به عنوان پایگاه های فرهنگی اجتماعی نظام در عرصه های مختلف فعالیت کنند و برون سپاری بسیاری از فعالیت های ارگان های دولتی به مساجد می تواند زمینه رشد و شکوفایی هر چه بیشتر جامعه اسلامی را در زمینه های مختلف فراهم نماید.

 راه اندازی بیش از 8 هزار کانون فرهنگی هنری از سال 84 تاکنون، تاسیس و تجهیز 2700 کتابخانه در کانون فرهنگی هنری مسجد و ارسال نرم افزار کتابخانه ای به ارزش یک میلیارد و پانصد میلیون ریال برای کتابخانه های مذکور، تجهیز 4000 مسجد به کتابخانه باز، توزیع 4 میلیون جلد کتاب عمومی به ارزش 140 میلیارد ریال و یک میلیون و سیصد هزار جلد کتاب کمک آموزشی به ارزش 51 میلیارد ریال طی دو سال اخیر در میان کانون های فرهنگی هنری مساجد، چاپ و توزیع 700 هزار جلد قرآن کریم در مساجد کشور و اجرای طرح های متنوع قرآنی، آموزشی، پژوهشی و فرهنگی هنری تنها بخشی از فعالیت های ستاد عالی کانون های فرهنگی مساجد کشور است.

حجت الاسلام و المسلمین ارباب سلیمانی؛ دبیر ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد ارايه خدمات متنوع آموشي، فرهنگي، هنري، اردويي و زيارتي در مساجد با حضور سالانه بيش از يك ميليون و پانصد هزار نفر از جوانان در کلیه استان های کشور به صورت نيمه متمركز و غيرمتمركز را زمینه ساز ایجاد نشاط دینی در میان این قشر از مردم دانسته و تاکید می کند: برنامه های ستاد در سایر گروه های سنی نیز با همین تنوع دنبال شده و حجم مخاطبان این مرکز فرهنگی را به شدت گسترش داده است.

اجرای طرح تلاوت نور به عنوان فراگیرترین طرح قرآنی کشور با پوشش بیش از 25 هزار مسجد، تاسیس خانه های نور برای یکپارچه سازی فعالیت های قرآنی، ایجاد و گسترش مهد کودک های قرآنی با جذب و پرورش 40 هزار نوآموز در بیش از 200 مرکز، مدیریت ستاد برگزاری جشن های رضوی در سه سال اخیر، برنامه ریزی جهت حمایت و هدایت جشن های مردمی دهه کرامت و ولایت با همکاری 17 نهاد فرهنگی و حضور بیش از 1000 کانون، مسئولیت کمیته مساجد ستاد دهه فجر انقلاب اسلامی در دو سال گذشته، مشارکت در طرح های قرآنی 1441، 1442، 1443، 1444 و بسیاری از دیگر طرح های ملی و بین المللی که از آن جمله می توان به جشنواره عدالت و امید، طرح فجرآفرینان عاشورایی، جشنواره آخرین منجی، بزرگداشت هفته جهانی مساجد و ستاد هماهنگی جشنواره های مهدوی کشور اشاره کرد، ناظر به دایره وسیع مخاطبان ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد در دولت نهم و دهم است.

برگزاری 7 جشنواره کشوری با عنوان قرآن، آواها و نغمه های آسمانی، شعر و قطعات ادبی، فیلم نامه نویسی و فیلم کوتاه، نشریات تجربی، هنرهای تجسمی و شیوه های نوین آموزشی منجر به ایجاد نشاط دینی و خلاقیت هنری در میان اعضای کانون های فرهنگی هنری مساجد گردیده است تا آنجا که حضور بیش از 100 هزار نفر در این جشنواره ها بیانگر نقش بالقوه اعضای کانون های فرهنگی هنری مساجد در آینده فرهنگی نظام است، و اینک که قبل و بعد از برگزاری جشنواره ها شرکت کنندگان به تناسب آثار ارسالی تحت آموزش های ویژه قرار می گیرند، امید می رود که در آینده ای نه چندان دور شاهد حضور فعال اعضای کانون های فرهنگی در عرصه فرهنگ و هنر ایرانی اسلامی باشیم.

یکی دیگر از ابتکارات ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد در رابطه با کانون های فرهنگی هنری مساجد در دولت نهم و دهم این است که علاوه بر اختصاص بودجه ای ثابت به هر کانون فرهنگی هنری (مبلغ 5 میلیون ریال برای کانون های عمومی و مبلغ 20 میلیون ریال برای کانون های تخصصی) و تجهیز کانون ها به اقلام مورد نیاز، در صورت ارائه طرح از سوی کانون های فرهنگی هنری مساجد مبالغ لازم برای اجرای طرح در اختیار کانون ها قرار داده می شود که به طور میانگین برای طرح های دارای استاندارد لازم و اثرگذار بر مخاطب استانی و ملی مبلغ پنجاه میلیون ریال به صورت سالانه پرداخت می شود.

محمدرضا جعفری؛ معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد در این زمینه می گوید: فعاليت كمي و كيفي كانون فرهنگي هنري مساجد كشور در دولت نهم و دهم رشد قابل توجهي داشته است به طوري كه قبل از سال 71 تا 84، 2 هزار كانون در كشور فعاليت داشته‌اند؛ كه این تعداد كانون از سال 84 تا امروز به بیش از 8 هزار کانون رسيده است و تا پایان سال به 10 هزار کانون افزایش خواهد یافت. علاوه بر این میزان بودجه مناسب پرداختی به هر کانون در ازای طرح های موجه توانسته است موجی از اثرگذاری فرهنگی را در میان کانون های فعال ایجاد نماید و مروج نوعی رقابت سالم برای ارائه طرح های مناسب و اثرگذار بر مخاطب باشد.

گذشته از آنچه ذکر شد، ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد علاوه بر انجام تمامی برنامه های فرهنگی، هنری و حمایتی در راستای احیای جایگاه حقیقی مساجد به عنوان کانون های علم آموزی و معرفت دینی اقدام به برنامه ریزهای های وسیع آموزشی و پژوهشی در سال جاری نموده است. تدوین نظام جامع آموزشی کانون های فرهنگی هنری مساجد، تشکیل هیات علمی معاونت آموزش و پژوهش و برگزاری دوره های علمی و آموزشی خاص از جمله فعالیت های این ستاد بوده است که از آن جمله برگزاری بیش از پنج گردهمایی و اردوی بزرگ کشوری تحت عناوین همایش اندیشه های آسمانی، دوره آموزشی زوج های جوان، دوره آموزشی تربیت مربی جهت مبارزه با فرقه های انحرافی، دوره آموزشی ائمه جماعات و دوره آموزشی مسئولین دبیرخانه های کانون های فرهنگی هنری مساجد سراسر کشور از جمله مهمترین فعالیت های آموزشی ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور در سال همت مضاعف، کار مضاعف است.

محمدرضا جعفری؛ معاون آموزش و پژوهش ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد با اشاره به برگزاری همایش اندیشه های آسمانی در تابستان گذشته می گوید: این دوره فرهنگی آموزشی مشتمل بر 24 همايش و 240 كارگاه تخصصي با محوريت پرورش نيروي انساني متعهد و آشنا با مهارت هاي فرهنگي، هنري و پژوهشي ویژه 4200 نفر از معاونین آموزشی پژوهشی و فرهنگی هنری کانون های مساجد در تیرماه با حضور وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی در مشهد مقدس برگزار گردید. بر همین اساس 201 هزار و ششصد نفر ساعت آمار مربوط به همایش ها و 2 میلیون و 16 هزار نفر ساعت آمار مربوط به برگزاری کارگاه های تخصصی در این دوره فرهنگی آموزشی است.

وی همچنین با اشاره به برگزاری همایش زوج های آسمانی به صورت سالانه در مشهد مقدس، هدف از برگزاری این دوره را آشنایی زوج های جوان عضو کانون های فرهنگی هنری مساجد با مهارت های زندگی دانست و خاطر نشان ساخت: دوره آموزشی زوج های جوان با نام همایش زوج های آسمانی در دو مرحله استانی با حضور هشت هزار زوج در استان های سراسر کشور و مرحله کشوری با حضور پانصد زوج اسوه در جوار بارگاه ملکوتی حضرت ثامن الائمه، امام علی بن موسی الرضا(ع) هر ساله برگزار می شود.

برگزاری دوره آموزشی ائمه جماعات با حضور سه هزار نفر از ائمه جماعات سراسر کشور در ماه آینده از جمله دیگر برنامه های ستاد مذکور است. این دوره در قالب 36 کارگاه و 78 همایش در شهر مقدس قم در اردوگاه یاوران مهدی انجام خواهد شد که خود شامل چندین محور آموزشی در حوزه شیوه های تبلیغ، مهارت های سخنرانی کوتاه، تفسیر و تدبر در قرآن، مدیریت فرهنگی، جریان شناسی سیاسی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران، جنگ نرم، رسانه های جمعی، نقد و بررسی فرقه های انحرافی و نحوه پاسخ به شبهات است.

 همچنین برگزاری دوره آموزشی مسولین دبیرخانه های کانون های فرهنگی هنری مساجد از دیگر برنامه های ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد در سال جاری است. این دوره شامل سرفصل های آشنایی با اصول مدیریت، آشنايي با اصول سياست گذاري، تدوين شاخصه و حل مسئله، آشنایی با اصول برنامه ریزی، مروری بر مدیریت اسلامی، مخاطب شناسی و ارتباط موثر، پژوهش، چارت سازمانی وشرح وظایف، مهارت های کاربردی امور اداری، آشنایی با رایانه و اینترنت، نقش رسانه ها در تقویت فعالیت های کانون های فرهنگی هنری مساجد، جذب و نگه داشت نیرو، اخلاق اسلامی، مهارت های مالی است.

علاوه بر این برگزاری 9 دوره و کارگاه آموزشی به صورت یکپارچه در 31 استان کشور شامل دوره های آموزشی آشنایی با جنگ نرم، عفاف و حجاب، رسانه های دیجیتال، نقد فیلم، کتابداری، آموزش مدیران کانون های فرهنگی هنری مساجد، کرسی های نظریه پردازی زن و خانواده در اسلام، آسیب شناسی فرقه های انحرافی و دوره آموزشی شرکت کنندگان جشنواره ها از جمله دیگر فعالیت های آموزشی ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور با رویکرد پرورش اعضای کانون های فرهنگی هنری کشور به عنوان افسران جنگ نرم و مدیران آینده نظام و با محوریت عدالت فرهنگ و اهمیت دادن به استان های مختلف کشور است.

 بر همین اساس نزدیک به 100 هزار نفر از نخبگان هر استان در دوره های آموزشی استانی به عنوان متخصصان عرصه های مختلف فرهنگی، هنری، رسانه ای و علمی پژوهشی آموزش خواهند دید و زمینه های فعالیت ایشان در آن حوزه ها فراهم خواهد شد. 12 میلیون و 600 هزار نفر ساعت آماری است که با اجرای دوره های آموزشی استانی در سال جاری محقق خواهد شد و تا کنون بیش از 50 % اهداف و دوره های آموزشی این ستاد تحقق یافته است.

پژوهش یکی دیگر از محورهای فعالیت ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد در سال های اخیر است. ایجاد نزدیک به 500 هسته پژوهش، اعلام فراخوان پژوهشی با محورهای نیاز سنجی فرهنگی و آموزشی اعضای کانون های فرهنگی و هنری مساجد، بررسي ميزان همبستگي منابع آموزشي کانون های فرهنگی هنری مساجد با نيازهاي مخاطبين، فرصت ها و تهدیدهای فضای مجازی برای نوجوانان و جوانان، جوان منتظر در حوزه عقیده و رفتار، آینده پژوهی مساجد در عرصه های مهدویت، مقابله با جنگ نرم و تهاجم فرهنگی، تحقق عدالت و مبارزه با فساد و تبعیض، خدمات فرهنگی اجتماعی و پرورش کودکان، نوجوانان و جوانان، همچنین تدوین نظامنامه پژوهش از جمله فعالیت های پژوهشی ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد کشور است.

با توجه به حجم گسترده فعالیت های ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد امید است که در آینده ای نه چندان دور با اطلاع رسانی شفاف فعالیت های این ستاد توسط رسانه های جمعی شاهد ایجاد کانون های فرهنگی هنری در کلیه مساجد کشور باشیم.