اين بار افغانهاي غيرمجاز نميخواهند جا بمانند!
وزارت كشور اوايل مرداد ماه امسال مرحله اول طرحي را آغاز كرد كه در آن از افغانهاي غيرمجاز در ايران ثبتنام به عمل آمده و مورد شناسايي قرار ميگيرند و سپس قرار است ساماندهي آنها در مراحلي كه هنوز به طور كامل جزئيات آن اعلام نشده صورت گيرد. موضوعي كه به كام افغانها خوش آمده به شكلي نه تنها همه افغانهاي غيرمجاز حاضر در كشور ميخواهند در اين طرح ثبتنام كنند، بلكه بسياري از افغانهاي خارج از مرز هم در تلاشند تا با ورود به كشور خود را در اين طرح ثبت كنند به شكلي كه قيمت قاچاق افغانها با اجراي اين طرح از افزايش قابل ملاحظهاي مواجه شده است!
به گزارش خبرنگار «اجتماعي» ايسنا، بر اساس آمارهاي موجود هماكنون حدود يك ميليون افغاني مجاز و حدود 2 برابر اين ميزان افغاني غيرمجاز در كشور حضور دارند. اگرچه مسوولان براي ساماندهي ورود و خروج و زندگي و كار افغانهاي غيرمجازي كه سه دهه است مهمان ناخوانده ما به حساب ميآيند، پس از 30 سال، سرانجام به فكر ساماندهي آنها افتادهاند اما به نظر ميرسد همين سرشماري كه براي اولين بار صورت ميگيرد ميتواند ادامه حضور افغانهاي غيرمجاز را به نقاط قابل قبولتري برساند.
اگرچه قرار بود وزارت كشور اين طرح را از دوم مردادماه امسال آغاز كند اما به دليل ازدحام غيرقابل پيشبيني افغانهاي غيرمجاز براي ثبتنام در همان روزهاي اول و برخي مشكلات بوجود آمده براي مردم و نحوه اجراي طرح، ادامه ثبتنام با چند روز تاخير و اضافه شدن يك مركز بزرگ براي تهران ادامه يافت اما باز هم در روزهاي اول ثبتنام سيل عظيم افغانها بود كه از ساعتهاي اوليه صبح به سمت ورزشگاه تختي و محدوده در شمالي حرم امام خميني(ره) روان شده بودند كه اين امر موجب ازدحام، صفهاي كيلومتري و ترافيك قابل توجهي در روزهاي اول شده بود و نه تنها تهرانيها بلكه خود مسوولان اجرايي وزارت كشور و نيروي انتظامي هم اين همه افغاني غيرمجاز را در اين سالها يكباره با هم نديده بودند!
به گزارش ايسنا، اگرچه درخواست براي بازديد از مراكز ثبتنام در روزهاي اول از سوي ايسنا ارايه شد اما مجوز بازديد و تهيه گزارش از ثبتنام افغانهاي غيرمجاز در اطراف حرم حضرت امام خميني(ره) در روزهايي صادر شد كه از ميزان ازدحام و صفهاي طولاني كاسته شده بود.
محل ثبتنام خانوادهها و افراد مجرد در محل ثبت نام جداگانه در نظر گرفته شده بود و براي جلوگيري از شلوغي و بروز مشكل احتمالي ميلههايي براي مشخص شدن صفوف، نصب شده بود.
اول از همه مشخصات مراجعان در فرمها و در عين حال ناقص بودن برخي از سوالات ثبت شده كه توسط پرسشگران تكميل ميشد، توجه ما را جلب كرد. در فرمها زمان، محل ورود و مدت حضور در ايران، ميزان تحصيلات، نوع مهارت و مدت كار در ايران و نيز حقوق و مزاياي كار و موقت و دائم بودن آن، تاهل و تجرد مورد سوال قرار گرفته بود اما نكته مهم اين است كه يك مهاجر غيرقانوني كه دقيقا از دليل ثبتنام اين طرح دولت ايران اطلاع ندارد تا چه اندازه ميتواند اطلاعات مربوط به مدت و محل ورود، شغل و ميزان درآمد، آدرسهاي محل كار و زندگي و يا داشتن همسر در ايران و افغانستان و در نهايت جرايم احتمالي مرتكب شده در ايران يا افغانستان آمار غيرواقع ارايه ندهد؟
هرچند بسياري از افغانهاي غيرمجازي كه در اين طرح ثبتنام ميكنند، از سالهاي گذشته در ايران زندگي كردهاند و حالا خانواده و فرزنداني دارند كه به مدرسه رفتهاند اما به دليل ناقص بودن مراحل ثبت و يا حضور نداشتن در آمايشهاي برگزار شده و يا حتي سفر به افغانستان و پسدادن كارت اقامت و عدم دريافت مجدد آن در شرايط كنوني مجوز حضور رسمي ندارند و حالا ميخواهند در اين ثبتنام حضور خود و خانواده را كه ديگر ماندگار شدهاند به ثبت رسمي برسانند.
از سويي بسياري از اين افغانها پس از سالها حضور غيرقانوني در ايران، زن ايراني و ازدواج ثبت نشده و كودكان حاصل از اين ادواج نيز داشتهاند كه به نظر ميرسد اين طرح چراغ سبزي خواهد بود براي نسلي از كودكان افغان كه پس از سه دهه حضور پدرانشان در ايران ديگر بيهويت باقي نمانند.
به گزارش ايسنا، به گفته مسوولان اجرايي با توجه به اينكه هنوز دادههاي آماري وزارت كشور از ميزان ثبتنام و ساير اطلاعات مهم مندرج در پرسشنامهها آناليز نشده، امكان دسترسي به اين آمار حتي به صورت كمي هنوز وجود ندارد اما با توجه به پرسش خبرنگار ايسنا از چند پرسشگر حاضر در محل ثبتنام ميتوان از چند مورد اطمينان داشت كه كماكان محل ورود بخش قابل توجه افغانهاي غيرمجاز زاهدان و مقصد بيشتر آنها كلانشهر تهران است؛ هنوز افغانهاي بيسواد و بيكار جوياي كار يا پول بيشتر به ايران ميآيند و به طور ميانگين مدت ورود آنها تا زمان اجراي اين طرح حدود 6 ماه است. همچنين تعداد قابل توجهي از افغانها در زمان ثبتنام به دليل نداشتن سواد كافي متوجه سوال پرسشگر نميشدند و يكي ديگر از افغانهايي كه فارسي و ادبيات ما را بيشتر متوجه ميشد، به جاي ديگري جواب ميداد و عمده آدرسها و شماره تلفنها روي گوشه روزنامه يا كاغذ كوچكي نوشته شده بود و همراه مراجعان بود.
يكي از مسوول حاضر در محل ثبتنام به صف چند كيلومتري روزهاي اول ثبتنام و نگراني افغانها براي ثبتنام در اين طرح اشاره كرد و گفت: اگر چه بارها توسط مسوولان حاضر در محل ثبتنام و اطلاعيههاي زمان اجراي طرح و ثبتنام اعلام شده بود، اما افغانهاي غيرمجاز معمولا نگران تمام شدن مهلت بودند و طبيعي است هر مهاجر غيرقانوني ديگري هم باشد از كوتاهترين فرصتها براي ثبت قانوني خود استفاده ميكند.
به گزارش ايسنا، هرچند به گفته مسوولان با آغاز طرح جامع ساماندهي افغانهاي غيرمجاز، كنترل مرزها تشديد شده و از ورود افغانهاي غيرمجاز جديد جلوگيري ميشود، اما بنا بر اظهارات برخي از افغانهاي حاضر در محل ثبتنام هماكنون قيمت قاچاق افغانيها در مرزهاي شرقي كشور افزايش يافته است و كسب و كار قاچاقچيان رونق گرفته و تلاش آنها براي رساندن افغانهاي جديد پيش از پايان اين طرح به داخل مرزهاي كشور شدت گرفته است. موضوعي كه بايد مسوولان امر در اين خصوص تدابير ويژهاي بينديشند.
در عين حال به نظر ميرسد با توجه به استقبال پيشبيني نشده افغانهاي غيرمجاز از اين طرح كه به گفته مسوولان پس از اتمام مرحله اول شناسايي تمامي افغانهاي ثبتنام نكرده به عنوان مجرم از سوي نيروي انتظامي دستگير ميشوند، تمامي حدود دو ميليون افغان غيرمجازي كه پيشبيني ميشود در ايران حضور داشته باشند در طرح ثبت نام كنند و چنانچه مسوولان تصميم به حضور اين افغانها در شرايط قانوني گيرد جمعيت افغانهاي مجاز در ايران به حدود سه ميليون نفر خواهد رسيد.
به هر روي بايد منتظر ماند و ديد كه نتايج اين سرشماري مهم و سرنوشت ساز چه زماني اعلام ميشود و مسوولان چه تصميمي براي مراحل بعدي طرح دارند؟
