بازدید 36677
اگر شما ۱۰ درصد یا ۲۰ درصد قیمت‌ها را بالا ببرید، هیچ تاثیری در مصرف ندارد. اما چنانچه قیمت‌های حوزه انرژی بر اساس نرخ فوب خلیج فارس تنظیم و بازدارنده باشند، مصرف بی‌رویه در کشور کاهش پیدا می‌کند. برای همین نیز بعد از مصوبه تثبیت قیمت‌ها در سال‌های ابتدایی دهه ۸۰ به دنبال این بودیم تا در دولت بعدی (دولت احمدی‌نژاد) مصرف حامل‌های انرژی از طریق جهش قیمت‌ها اصلاح شود و طی سه الی ۵ گام به قیمت ۹۵ درصد فوب خلیج‌فارس برسند.
کد خبر: ۱۱۱۹۶۵۹
تاریخ انتشار: ۲۹ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۸:۲۰ 19 May 2022

به گزارش «تابناک»، روزنامه اعتماد با حجت الاسلام مصباحی مقدم عضو مجمع تشخیص مصلحت در باره حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، افزایش قیمت‌ها دربازار و... مصاحبه کرده است. بخشهایی از مصاحبه را می خوانید.

‌برخی از تحلیلگران تصمیمات دولت در خصوص آزادسازی قیمت‌ها را ضروری و برخی دیگر نیز زمان اجرای آن را نامناسب می‌دانند، نظر شما در خصوص این تصمیم چیست؟

به‌طور کلی، دولت‌ها جرات نمی‌کنند، زیر خم یک چنین جراحی‌های مهمی بروند، چرا که تبعات فراوانی دارد و مقبولیت آنها را خدشه‌دار می‌کند. در سال ابتدایی تشکیل دولت‌ها، اغلب این بهانه وجود دارد که دولت تازه روی کار آمده و صلاح نیست یک چنین تصمیمات سختی گرفته شود. زمانی هم که دولت‌ها به موعد پایانی عمر خود می‌رسند گفته می‌شود، این نوع جراحی‌های سخت اقتصادی به سازمان رای دولت لطمه وارد می‌کند، بنابراین نباید به سمت آنها رفت. اینگونه است که معمولا این اقدامات مهم روی زمین می‌مانند. واقع آن است که ابراهیم رییسی با این اقدام، خطرات فراوانی را به جان خریده و تصمیم گرفته به قیمت حیثیت و آبروی خود، قدمی برای بهبود وضع بردارد. معتقدم که باید از این اقدام دولت حمایت کرد تا نهایتا این ‌بار به سرمنزل مقصود برسد. فضای عمومی جامعه باید مساعد شود، البته گذشت زمان نیز در عمل شرایط را برای ادامه این جراحی تسهیل خواهد کرد.

‌اگر فرض بگیریم که پیش‌بینی‌های شما محقق شوند و طرح با موفقیت عملیاتی شود، مردم باید منتظر چه شرایط اقتصادی و معیشتی در جامعه باشند؟

از قدیم می‌گویند، در فضای سالم اقتصادی، قیمت‌ها باید آدرس درست بدهند. یعنی گاهی اوقات قیمت‌ها، پالس‌های اشتباه صادر می‌کنند. به عنوان مثال قیمت پایین آرد و نان باعث می‌شود مصرف‌کننده خریدی بیش از نیاز خود داشته باشد و گندم گران‌قیمت و ارزشمند، بدل به نان خشک شده و راهی دامداری‌ها شود. این یعنی آدرس غلط قیمت. نظیر این رویکرد در خصوص بسیاری از اقلام مصرفی در ایران وجود دارد. چون از نظر مصرف‌کننده، نرخ اقلام پایین است در مصرف آن هیچ محدودیتی برای خود متصور نیستند. یکی از دوستان تعریف می‌کرد که راننده‌ای را دیده که پشت فرمان کامیون نشسته و کامیون خود را حالت ایستا، روشن نگه داشته است. این دوست ما به آقای راننده هشدار می‌دهد که کامیون روشن هم هوا را آلوده می‌کند و هم باعث هدررفت گازوییل می‌شود. راننده در پاسخ می‌گوید: «خودم پولش را می‌دهم، بنابراین دوست دارم روشن بگذارمش.» این منطق در خصوص مصرف بسیاری از اقلام دیگر از جمله، بنزین، آب، برق، گاز، نان و ... وجود دارد. فرد وقتی می‌بیند قیمت گازوییل 350تومان است و هزینه بالایی ندارد، بدون توجه به تبعات بعدی‌اش، هر اندازه که خواست مصرف می‌کند و هوا را نیز آلوده می‌سازد. باید تلاش کرد مصرف به اندازه شود، مصرف به اندازه زمانی معنی دارد که قیمت‌ها آدرس درست بدهند. در مصرف، آب، برق، گاز، مرغ و تخم‌مرغ و نان و... با توجه به قیمت‌های سوبسیدی که وجود دارد، مصرف بی‌رویه و حتی قاچاق گسترده ایجاد شده است.

‌اما به هر حال بخشی از این سوبسیدها، ناشی از قدرت خرید پایین خانواده‌های ایرانی است. به هر حال زمانی که حقوق ماهیانه یک کارمند یا یک کارگر در ایران بین ۱۸۰ تا ۲۰۰ دلار است و در امارات ۲ هزار دلار، نمی‌توان قیمت اقلام مصرفی در ایران را متناسب با قیمت‌های جهانی تعیین کرد؟

به هر حال این شیوه باعث مصرف بالا و قاچاق شده است. در شهر‌هایی مانند آبادان یا خرمشهر به عینه مشاهده شد که عراقی‌ها از بصره وارد ایران می‌شدند و تا شب، خودرو‌های خود را از کالا‌های ارزان‌قیمت ایرانی پر می‌کردند و به عراق بازمی‌گشتند. این روند یعنی تفاوت چند برابری قیمت در این سوی مرز و آن سوی مرز. این وضعیت باعث افزایش قاچاق بنزین، گازوییل، آرد، روغن و ... می‌شود. لنج‌های فراوانی هر روز هزاران تن جنس را از ایران راهی کشور‌های همسایه می‌کردند. تصمیم دولت برای آزادسازی قیمت‌ها، باعث متعادل‌سازی میزان مصرف می‌شود، ضمن اینکه جلوی قاچاق کالا‌ها را نیز می‌گیرد. از این جهت باید از دولت قدردانی کنیم که جلوی این ناهنجاری‌های اقتصادی را می‌گیرد.

‌اما شما درباره کاهش قدرت خرید مردم به دلیل سقوط مستمر نرخ ارز و افزایش مستمر قیمت‌ها پاسخ روشنی ندادید.

به هر حال هدررفت منابع موضوع مهمی است. بیش از ۳۰ درصد تولید نان کشور هدر می‌رود. چرا که قیمت به مخاطب آدرس غلط می‌دهد. این مساله به قدرت خرید مردم ارتباطی ندارد. از رسانه‌ها و مطبوعات می‌خواهم که این مساله را برای مردم تشریح کنند. ممکن است قیمت‌ها افزایش پیدا کند و بعد از مدتی متعادل‌تر شود. کما اینکه در خصوص نرخ مرغ و گوشت شاهد یک چنین عقب‌نشینی‌هایی هستیم. معتقدم در نهایت وضعیت قیمت‌ها نیز باثبات خواهند شد.

قبل از این در ابتدای دهه ۸۰ دولت اصلاحات و مجلس ششم تلاش می‌کردند تا از طریق اصلاح قیمت‌ها، معضلات ریشه‌دار اقتصاد ایران را حل‌وفصل کنند، اما جناح راست با فضاسازی‌های مخرب مانع‌تراشی کرد. نهایتا مجلس اصولگرای هفتم که شما هم در آن حضور داشتید، رای به طرح تثبیت قیمت‌ها داد که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان ریشه مشکلات کشور در سال‌های بعد محسوب می‌شود. آیا تصمیم امروز دولت سیزدهم را می‌توان نوعی رنسانس فکری در اصولگرایان تفسیر کرد؟

هرگز برداشت درستی از تصمیم آن روز مجلس هفتم برای تثبیت قیمت‌ها صورت نگرفته است. مجلس هفتم، یک مصوبه که در برنامه چهارم وجود داشت را اصلاح کرد. در آن مصوبه قید شده بود که دولت در آغاز هر سال، می‌تواند قیمت‌ها را ۱۰ درصد بالا ببرد. تجربه‌های دهه‌های متعدد، بیانگر این واقعیت بود که از طریق این راهبرد نمی‌توان مشکلات کشور را حل‌وفصل کرد. افزایش ۱۰ الی ۲۰ درصدی قیمت‌ها، گِرهی از هزار توی مشکلات اقتصاد ایران باز نمی‌کند و باعث کاهش مصرف در کشور نمی‌شود. تنها قیمت اقلام مصرفی را بالا می‌برد. برای جلوگیری از شوک‌های سالانه قیمتی، طرح تثبیت قیمت‌ها مصوب شد. در همان جا هم تاکید شد که دولت مکلف است قیمت حامل‌های انرژی را شهریورماه هر سال برای سال بعد به مجلس اعلام کند تا اصلاح شود. ضمن اینکه تاکید شد افزایش قیمت‌ها باید به گونه‌ای رقم بخورد که باعث کاهش مصرف حامل‌های انرژی شود و مردم را تشویق به کاهش مصرف کند.

اما مصوبه تثبیت قیمت‌ها تاثیری در کاهش مصرف نداشت. درست است؟

اگر شما ۱۰ درصد یا ۲۰ درصد قیمت‌ها را بالا ببرید، هیچ تاثیری در مصرف ندارد. اما چنانچه قیمت‌های حوزه انرژی بر اساس نرخ فوب خلیج فارس تنظیم و بازدارنده باشند، مصرف بی‌رویه در کشور کاهش پیدا می‌کند. برای همین نیز بعد از مصوبه تثبیت قیمت‌ها در سال‌های ابتدایی دهه ۸۰ به دنبال این بودیم تا در دولت بعدی (دولت احمدی‌نژاد) مصرف حامل‌های انرژی از طریق جهش قیمت‌ها اصلاح شود و طی سه الی ۵ گام به قیمت ۹۵ درصد فوب خلیج‌فارس برسند. همان‌طورکه مشاهده می‌کنید، منطق‌ها باهم فرق دارد. اینطور نیست که در آن زمان مجلس هفتم دچار غفلت بود، بلکه روش مورد نظر برای اصلاح اقتصادی را مطلوب نمی‌دانست.، اما نهایتا تصمیم مجلس هفتم و دولت اصولگرای نهم و دهم برای اصلاح وضعیت هدفمندسازی یارانه‌ها بود که از منظر بسیاری از کارشناسان کشور را وارد سیاهچاله مشکلات پایان‌ناپذیر کرد.

البته در گام نخست طرح هدفمندسازی یارانه‌ها، نتایج خوبی کسب شد و مصرف بنزین، گازوییل، نان، گاز، آب و... کاهش چشمگیری پیدا کرد. مثلا مصرف آرد برای نان، قبل از هدفمندسازی حدود ۱۲ میلیون تن سالانه بود که بعد از اصلاح قیمت به ۹ میلیون تن رسید و ۳ میلیون تن کاهش مصرف گندم حاصل شد. اما با افزایش ۱۰ درصدی قیمت‌ها، بازار به سرعت خود را با شرایط منطبق می‌کند و نتایج مورد نظر حاصل نمی‌شود. اما اینگونه افزایش قیمت فعلی که در رفتار مصرف‌کننده تاثیر آنی دارد، باعث بهبود نابهنجاری‌های مصرف می‌شود.

اما به همان اندازه قدرت خرید دهک‌های محروم و متوسط را نیز کاهش می‌دهد. بر همین اساس است که برخی اقتصاددان‌ها از تعدیل تدریجی قیمت‌ها حمایت می‌کنند و خواستار اجرای آن هستند.

این موضوع با مساله کاهش مصرف متفاوت است و به بحث جداگانه‌ای نیاز دارد. به‌طور کلی معتقدم افزایش تدریجی قیمت‌ها نتیجه‌بخش نیست و اثرات مطلوبی در کاهش مصرف به دنبال ندارد.

‌به نظر شما بدون حل مشکل تحریم‌ها، احیای برجام و پیوستن به fatf می‌توان به اصلاحات مورد نظر اقتصادی دست پیدا کرد؟ بسیاری از اساتید برجسته اقتصاد معتقدند احیای برجام باید مکمل این اصلاحات باشد تا نتیجه‌ای حاصل شود.

به نظرم به حد کفایت توضیح داده شد. همین اندازه برای من کافی است و گمان می‌کنم کلام منعقد شد.

اشتراک گذاری
برچسب ها
نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۵
در انتظار بررسی: ۲۶۸
انتشار یافته: ۲۴
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۴۰ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
ایشون فکر می کنن همه وضع مالیشون مثل خودشونه
پاسخ ها
ناشناس
| United States |
۱۰:۱۵ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
جهش تولید بوده نتونستن اجرا کنن جهش قیمت رو اجرا کردن جهش جهشه
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۴۹ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
دمت گرم مصباحی جون...
بی صبرانه منتظر بنزین ۴۰ هزارتومانی و گازوئیل ۱۰۰ هزار تومانی هستیم.
مرگ یکبار شیون هم یکبار...
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۵۰ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
حقوق و دستمزد ها چی با فوب خلیج فارس محاسبه میشه ؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۵۱ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
این آقا چقدر سواد داره؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۰۳ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
خب اگر راست میگویید و مسلمان هستید قیمت خودرو را ازاد کنید حقوق و دستمزد هم براساس قیمت جهانی در امارات یا قطر یا عمان تغییر دهید آنوقت مردم قطعا بیشتر راضی هستند
وقتی با همین عقب ماندگی حقوق رییس سازمان برنامه و بودجه با افزایش 10 درصدی حقوق درحالیکه تورم 48 درصد بود یک سوم حقوق امسال را هم کمتر از سال گذشته به کارمندان داده پس حتما ساکت شوید
مجید
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۱۰ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
به خدا چیزی نگی بهتر چند ساله در مورد اقتصاد صحبت میکنی نتیچه چه شد
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۱۳ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
مانند خلیج فارسیها بما حقوق دستمزد بدید
علی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۱۴ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
توجه به این جمله
هرگز برداشت درستی از تصمیم آن روز مجلس هفتم برای تثبیت قیمت‌ها صورت نگرفته است. مجلس هفتم، یک مصوبه که در برنامه چهارم وجود داشت را اصلاح کرد. در آن مصوبه قید شده بود که دولت در آغاز هر سال، می‌تواند قیمت‌ها را ۱۰ درصد بالا ببرد. تجربه‌های دهه‌های متعدد، بیانگر این واقعیت بود که از طریق این راهبرد نمی‌توان مشکلات کشور را حل‌وفصل کرد.
فارغ از تناقض گویی مکرر ایشان ...
1- این جماعت هیچ چیزی را به گردن نمی گیرد ...هر کاری کردیم درست است هر کاری جناح مقابل کرد غلط است
2- مردم کاری به این جناح ها ندارند برنامه توسعه ر
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۱۸ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
ایشون که درامد خوبی داره مطمئنا ناراضی نیست
ناشناس
|
Romania
|
۰۹:۱۸ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
تو چکاره ای که هر روز و همه جا اینقدر توجیه می کنی؟ مردم قبولت دارند؟ اقتصاد خوندی؟ تا حالا کجا بودی؟ مگه روال قبل را مردم تعریف کرده بودند که حالا نیاز به جراحی اقتصادی باشه؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۱۹ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
ماشاالله در هر زمینه ای فوق تخصص هستند.
سید حمید
|
Singapore
|
۰۹:۲۱ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
دفاع مصباحی مقدم از گرانی جهشی
چرا که نه ؟ نه کرایه خانه میدهد و نه در گیر مواد غذایی و نه درگیر هزینه تحصیل بچه ها .عجب مقایسه علمی و تحقیق شده ای. هزینه ها دلاری و درامدها ریالی خب بفرمایید چطور مقایسه فرمودید ؟ مناظره ایشان با آقای آخوندی کلاس دانشگاهی بود طرف گفت 30 میلیارد دلار ضرر می کنیم و ایشان جواب داد باید تحریم را دور بزنیم خب هزینه دارد .البته که درست فرمودند منتها نفرمودند از جیب چه کسی .این مقایسه هم عین همان جواب است
ناشناس
|
-
|
۰۹:۲۶ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
با فرض مثال نمیشه جلوی گرونی را گرفت توی جامعه بر ی متوجه اوضاع وخیم مرد میشی و نیاز به توضیح این آقایون نیست برای ما شدن اقتصادان و نظر میدهند و چرا نمیتونید جلوی دل دزدی را بگیرید کی مقصره
احسان
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۲۸ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
متنفرم از اینایی که از گرانی با هر توجیحی دفاع می‌کنند آخه لامصبا تو این چند دهه چکار کردید که فقط روزتون بع ملت میرسه
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۲۸ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
روز حساب می رسه و برای بخشش التماس میکنی
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۳۲ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
حضرت حجت الاسلام که نمیدونم چه مدرک تحصیلی اقتصادی دارین که دراین خصوص اظهارنظرمیکنید؟!
فقط لطفادرآمدمردم راهم نه مثل کشورهای اروپایی لااقل مثل کشورهای حوزه خلیج فارس بالاببرید!
شهریار
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۳۴ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
عقل های کل توضیح بدهند که چرا فقط قیمت اقلام مصرفی به فوب خلیج فارس برسد ؟
چرا حقوق کارمند و کارگر به آنها نمی رسد ؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۳۷ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
جای گرم و نرم نشسته ، از نظر مالی فول است و در مورد مردمی نظر می دهد که اصلا شناختی از آن ها ندارد .
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۴۵ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
آقای مصباحی
شما چند سال پیش جوابتان را در برنامه زاویه از دکتر رنانی گرفته اید ولی باز هم ول کن نیستید....
گفتید ما "الگو" نداشتیم ....
حالا چی ؟؟ الگودار شدین؟؟ الان به "دانش" مقابله با تحریم ها دست پیدا کرده اید؟؟؟ چند تا خریدار دارید؟؟؟
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۵۱ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
آخرش نفرمودید وقتی درآمد ها به ریال بی ارزشداست که عامل این بی ارزشی خود شما هستید چگونه به خودتان اجازه می دهید هزینه ها را به دلار محاسبه کنید
کار خوبی است اگر درآمدها به دلار باشد وهزینه ها راهم به دلار وقیمت جهانی محاسبه نمایید
اما حالا که اینگونه نیست بجز فقر بیشتر هیچ نتیجه ایی عاید ملت نخواهد شد
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۵۱ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
فقط روز به روز به تنفر من اضافه ميشه..منتظر روزي هستم كه انتقام بگيرم..شب و روز چشم انتظارم......
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۵۲ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
الان مغز اقتصادی ما ایشان تشریف دارند ؟!
برای جراحی اقتصادی
اولاٌ چاقوی جراحی را دست هر کسی نمیدهند خصوصاً اینکه خودش عامل بیماری بوده باشد
ثانیاً ضرورت جراحی را مشخص و عامل بیماری را از آن دور میکنند
ثالثاً کار را به کاردان میسپارند و جراحی را به جراح
خامساً مسائل ابتدایی همچون FATF و نظام بانکداری را اصلاح میکنند
و ....
مهرداد
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۰۵ - ۱۴۰۱/۰۲/۲۹
چرا از نان ما شروع کردید کاش از نان خودتان ومستامراتتان شروع می کردید
نظر شما

سایت تابناک از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

نام:
ایمیل:
* نظر:
برچسب منتخب
محمد هادی زاهدی وفا محمد کاظمی حسین طائب ناصر کنعانی چافی
آخرین اخبار
وب گردی