افزايش ظرفيت دانشگاهها، افزايش فارغالتحصيلان بيكار
«همشهری» در گزارشی نوشت:
در حالي كه فارغالتحصيلان دانشگاهها براي ورود به بازار كار با مشكلات عديدهاي روبهرو هستند، ظرفيت پذيرش دانشجو در دانشگاهها بيش از تعداد كنكوريهاست. به اين ترتيب بحران بيكاري فارغالتحصيلان در راه است. براساس اعلام وزارت علوم، در كنكور امسال حدود يك ميليون و 250 هزار داوطلب ثبت نام كردهاند در حالي كه ظرفيت پذيرش دانشجو در دانشگاهها يك ميليون و 500هزار نفر است. بدينترتيب ظرفيت دانشگاه 250هزار نفر بيش از تعداد داوطلبان است.
نكتهاي كه در اين بين حائز اهميت است اينكه داوطلبان در رشتههايي پذيرفته ميشوند كه بازار كار ندارد و اشباع شدهاست. بين بازار كار و نيازهاي جامعه با رشتههاي دانشگاهي و تعداد فارغالتحصيلان تناسبي وجود ندارد. به همين دليل نرخ بيكاري فارغالتحصيلان در كشور بسيار نگران كنندهاست.
بحران فارغالتحصيلان بيكار
نرخ بيكاري در كشور در حالي روندي صعودي در پيش گرفته كه رئيس فراكسيون كارگري مجلس و معاون سازمان فني و حرفهاي نيز اعلام كردهاند نرخ بيكاري فارغالتحصيلان نگرانكنندهاست.
براساس آمار سالانه بالغ بر يكميليون تا يك ميليون و 500 هزار نفر فارغالتحصيل دانشگاهها وارد بازار كار ميشوند. به گفته وزير كار نرخ بيكاري فارغالتحصيلان بالغ بر 6/15 درصد است.
از طرفي بنا بر اظهارات وزير علوم، سالانه يكميليون فارغالتحصيل در كشور متقاضي كار هستند. آمار نشان ميدهد كه 45 درصد بيكاران ايران را دانشآموختگان تشكيل ميدهند كه اين آمار نگرانكننده است.
عليرضا محجوب، دبيركل خانه كارگر در اين باره ميگويد: براساس سرشماري مركز آمار ايران در سال 85 حدود 2ميليون و 600 هزار شغل تخصصي قابل دسترسي براي فارغالتحصيلان دانشگاهي وجود داشته كه در مقابل، در سالهاي اخير خروجي از دانشگاهها بيش از حد انتظار بوده است.
كارشناسان معتقدند كه افزايش مزمن تعداد فارغالتحصيلان و كمبود شغلهاي مناسب، اين مشكلات را پديد آورده، اما حجم بركناريها و اخراجهاي كارگران در ماههاي اخير، وضعيت را بدتر هم كرده است.
نرخ بيكاري فارغالتحصيلان
نرخ بيكاري فارغالتحصيلان بيش از نرخ متوسط بيكاري جامعه است. اين در حالي است كه افراد ديپلمه بهدليل نداشتن مهارت، بيكاري و فشارهاي اجتماعي، سعي ميكنند هر طور كه شده وارد دانشگاه شوند، پس از فارغالتحصيلي نيز توقع دارند با وضعيت بهتري نسبت به گذشته جذب بازار كار شوند.
ولي آمار نرخ بيكاري فارغالتحصيلان نشانگر مشكلات ساختاري در بازار كار كشور است. از سوي ديگر اين موضوع ناكارآمدي و نامتناسب بودن سامانه برنامهريزي در نظام آموزش عالي با نيازهاي بازار كار كشور را به اثبات ميرساند.
در حالي كه آمار نرخ بيكاري فارغالتحصيلان دانشگاهي بالاست، فارغالتحصيلان مراكز مهارتآموزي با كمترين نرخ بيكاري مواجه هستند.
به اعتقاد كارشناسان، بيكاري فارغالتحصيلان دانشگاهي با تحصيلات آكادميك و دانش تئوريك بالا ولي سطح مهارت و تخصص پايين، نشانگر اين واقعيت است كه بازار كار كشور بسيار هوشمند عمل ميكند و به تخصص نيروي كار بيش از مدرك آنها اهميت ميدهد.
در اين ميان مسئولان و برنامهريزان وزارت علوم بارها اعلام كردهاند كه اشتغال فارغالتحصيلان دانشگاهها و مراكز آموزش عالي هيچ ربطي به آنها ندارد و اين وظيفه ساير دستگاههاست.
افزايش ظرفيت پذيرش
در ايران رشد كمي آموزش عالي در چند سال اخير به نحو چشمگيري صورت گرفته است.
وزير علوم معتقد است كه افزايش ظرفيت پذيرش دانشجو در دانشگاه و مؤسسات آموزش عالي كشور يكي از موفقيتهاي دولت نهم است.
در دولت نهم به جايي رسيديم كه دغدغه ورود به آموزش عالي به حد صفر رسيده، هر داوطلب ورود به آموزش عالي مطمئن است كه يك صندلي خالي براي وي در دانشگاهها وجود دارد كه اين كار بزرگي بوده كه شكل گرفته است.
در نقطه مقابل رئيس كميسيون آموزش مجلس با انحرافي خواندن اين آمار تاكيد ميكند كه اين افزايش ظرفيتها بيشتر در دانشگاه پيام نور اعمال ميشود.
در حالي كه دانشگاه پيام نور هماكنون از لحاظ كيفيت شديدا دچار مشكل است ولي با وجود اين مدام در حال افزايش ظرفيت است.
اغلب كارشناسان تاكيد ميكنند كه افزايش ظرفيت در رشتههاي پر طرفدار مانند پزشكي، دامپزشكي، مهندسيها، حقوق، حسابداري و روانشناسي نبودهاست. رئيس كميسيون آموزش مجلس نيز در تاييد اين اظهارات گفت: نوعي ايستايي در ظرفيت مشاهده ميشود.
با توجه به علاقهمندي كه درخصوص ورود به دانشگاههاي دولتي و برتر وجود دارد قطعا اين دانشگاهها ميتوانند بسيار مطلوبتر عمل كنند و بدون كاهش و تحتتأثير قرار گرفتن كيفيت، ظرفيت را افزايش دهند.
