گروه پارلیفت پیشرو در آسانسورسازی مدرن

شرکت رايانه ران آذر در سال 1370 با هدف طراحي و توليد سيستم هاي کنترل فرمان آسانسور تأسيس گرديد و در سال 1378 فعاليت خود را با هدف ارائه انواع قطعات آسانسور با نام "گروه پارلیفت" توسعه داد. هدف شرکت از ابتداي تأسيس، طراحي و ساخت سيستم هاي کنترل آسانسور با توجه به تکنولوژي روز و پيشرفته دنيا بوده که در اين راه به موفقيت هاي بزرگي نيز دست يافته است.

در راستای اهداف و استراتژی تعریف شده، گروه پارلیفت با افتخار گام های بزرگی در جهت تولید محصولات با تکنولوژی نوین برداشته و در نهایت موفق به ارائه سه نوع از محصولات خود گردیده که پس از ممیزی و کارشناسی از طرف معاونت علمی و فناوری ریاست محترم جمهوری به عنوان "محصولات دانش بنیان" با کد شناسه 14004113047 ثبت شده است.

1. سیستم حرکت سبز و آسانسور خورشیدی (Green Motion and Solar Elevator)

2. سیستم کنترل مقصد (Destination Control)

3. سیستم نرم افزاری مدیریت آسانسور EMS) Elevator Management System)

مطلب حاضر حاصل گفت و گوی ما با مهندس مجید پار، مدیر عامل گروه پارلیفت است که به سه دستاورد مذکور و مهم این شرکت که در کشور بی سابقه است اشاره کرده و به تشریح هر یک از این موارد پرداخته است.

سیستم Green Motion

در آغاز هزاره سوم، موضوعات بحران انرژي، افزايش روز افزون قيمت حامل هاي انرژي، بهبود راندمان و كاهش مصرف انرژي در لوازم خانگي بسيار ضروري بوده و آسانسور به عنوان يکي از پرمصرف ترين منابع انرژي در ساختمان نيز از اين امر مستثني نمي باشد. فناوري هايي كه تا كنون جهت جلوگيري از اتلاف انرژي در آسانسورها بكار گرفته شده بعنوان يك دستاورد بسيار پر ارزش و گران قيمت مطرح بوده است. 

با توجه به تعداد بسيار زياد آسانسور در جهان، پتانسيل قابل توجهی براي ذخيره انرژي وجود دارد كه مي توان با مديريت صحيح و پيدا نمودن راه حل هاي مناسب و ارزان قيمت، اين انرژي قابل بازيافت را كه تا كنون در يك فرآيند يك طرفه به وسيله مقاومت هايی خاص به حرارت تبديل و تلف می گردید، در قالب يك تكنولوژي جديد و مقرون به صرفه به بازار رقابتي عرضه نمود. 

به علت اهميت چاره جويي در جهت کاهش مصرف انرژي، مسئولين و نهادهايی از قبیل انجمن بهينه سازي مصرف انرژي ايران (IECS)انجمن مديريت سبز ايران نیز در اين عرصه به پروژه "کاهش مصرف انرژي" توجه زيادي نموده اند.

با توجه به محدود بودن منابع و اهميت صرفه جويي انرژي، طراحان و دست اندرکاران صنعت ساختمان به علت پيوند ناگسستني ساختمان با صنعت آسانسور، هميشه به فکر راهکاري هستند که از مصرف انرژي آسانسورها کاسته شود؛ بدین ترتیب خبر راه انداري سيستمي که مصرف انرژي را به شدت کاهش داده و امکان حرکت آسانسور با برق تکفاز معمولی ساختمان را فراهم کرده، باعث شگفتي و تعجب همگان شده است. اين سيستم و تکنولوژي جديد، با نام Green Motion، که نمونه آن براي اولين بار در سال 1391، در نمايشگاه بين المللي تهران توسط "گروه پارليفت" رونمايي شده، به صورتی طراحی شده که يک "آسانسور شش نفره"، فقط معادل مصرف يک سشوار معمولي به انرژي برق نياز دارد، و در صورت قطع برق شبکه سراسري، اين آسانسور قادر است تا 230 استارت بدون نياز به برق شهر ساعت ها کار کند و قطع برق شبکه هيچگونه مانعي براي ادامه حرکت آسانسور نخواهد بود. از ديگر نکات جالب "فناوري Green Motion" امکان برنامه ريزي در زمان اوج مصرف انرژي شبکه برق شهر مي باشد. لذا با توجه به اينکه با کنتورهاي برق هوشمند جديد، در ساعات اوج مصرف (ساعات پيک) برق به صورت تصاعدي محاسبه می شود، اين آسانسور قادر است در اين ساعات بدون نياز به برق شبکه با بهره گيري از انرژي ذخيره شده در"پک باطری" بکار خود ادامه داده و پس از ساعات پيک مصرف مجدداً به شبکه برق شهري متصل شود. این دستاورد پس از بررسی توسط متخصصین مؤسسه LIFTINSTITUUT هلند، موفق به دریافت گواهینامه کلاس مصرف انرژی A گردید.

•انرژي قابل بازيافت در آسانسور ها چگونه توليد مي شود؟

در آسانسورهاي كششي، كابين و كادر وزنه توسط سيم هاي بكسلي كه از روي فلكه موتور عبور مي كنند به يكديگر متصل مي باشند. ميزان وزن كادر وزنه برابر با وزن كابين بعلاوه نصف ظرفيت آسانسور مي باشد، بعنوان مثال: اگر وزن كابين يك آسانسور 6 نفره معادل 500 كيلو گرم باشد، مقدار وزنه در مقابل معادل هفتصد و بيست وپنج کيلوگرم (725=225+500) خواهد بود.

حال فرض كنيم كابين آسانسور بدون مسافر در پايين ترين طبقه و كادر وزنه در بالا باشد (وزنه تعادل سنگين تر از كابين)، در حركت به سمت بالا، كابين آسانسور با كمترین نيروي کششی شروع به حركت مي كند. در اين حالت موتور ضمن عدم استفاده از شبكه ي برق به ژنراتور تبديل شده، در نتيجه ولتاژ و جريان قابل توجهي توليد مي كند. همچنين در حالتي كه كابين با ظرفيت پر، از بالاترين طبقه به سمت پايين حركت كند (كابين سنگين تر از وزنه تعادل) موتور تبديل به ژنراتور خواهد شد و پس از ذخیره در پک باتری ، همان طور که اشاره شد، از آن به عنوان منبع انرژی استفاده می شود.

•تاكنون تكنولوژي بازيافت انرژي در آسانسور به چه صورتي بوده است؟

تكنولوژي بازيافت انرژي توسط سيستم هاي پيچيده و گران قيمتي انجام مي شده بدین صورت که ولتاژ توليد شده توسط موتور را بوسيله دستگاه مبدل به ولتاژ AC سنكرون کرده، به برق شهر تبديل و سپس به شبكه برگشت داده می شده است. با توجه به هزينه هاي بالاي تکنولوژي بازيافت، اين سيستم در تعداد اندكي از ساختمان هاي بلند مرتبه استفاده شده است؛ بنابراین در ساختمان هاي كوچك انگيزه اي براي استفاده از اين فناوري وجود نداشته و انرژي توليد شده تلف می شده است.

معايب فناوري بازيافت در روش مذكور موجب شده كه استفاده از اين تکنولوژي عموميت پيدا نكند. 

•تكنولوژي ايجاد شده توسط مجموعه پارليفت داراي چه برتري مي باشد؟

در ابتدا لازم است توضيح كوتاهي در مورد موتورهاي استفاده شده در اين فناوري ارائه نمائيم:

بعد از اختراع نسل جديد موتورهاي گيرلس، توسط شركت های مطرح دنیا، توليد موتورهاي با ولتاژ پايين تر در حجم كوچك و راندمان بالاتر با كمترين تلفات حرارتي ميسر گرديد. با توجه به تلفات انرژي موتورهاي الكتريكي (تلفات مسي) كه عمدتاً در سيم پيچ داخل موتور مي باشد، هر چه مقاومت اهمي كمتر باشد مقدار تلفات كمتر و راندمان موتور بالا خواهد بود. مقدار تلفات مسي در موتورهاي جدید گیرلس، با ولتاژ كار سه فاز 220 ولت معادل موتور هاي معمولي گيرلس در ولتاژ 380 ولت مي باشد. بدون شك تمام موتورها را مي توان با ولتاژ پايين راه اندازي نمود ولي حرارت ايجاد شده در داخل موتور در اثر تلفات توان مسي محدوديت بوجود آورده و مي بايست با بزرگ كردن پوسته موتور و نصب فن الكتريكي معضل مذكور را حل نمود. 

•تولید موتورهاي گيرلس با ولتاژ كار پايين چگونه به ايجاد تكنولوژي جديد بازيافت انرژي كمك نموده است؟

به طور معمول ذخيره انرژي در موتورهايي با ولتاژ كار پايين بسيار آسان تر از ذخيره انرژي در موتورهاي 380 ولت مي باشد. لذا با كنترل جريان و ولتا‍‍‍‍‍‍‍‍ژ مي توانيم انرژي حاصل از ژنراتور شدن موتور را تحت كنترل در آورده و در "پك باطري" ذخيره نمائيم.

•با پايين آوردن ولتاژ كار موتور جريان مصرفي بالا مي رود اين اضافه جريان چگونه جبران مي گردد؟

ولتاژ و جريان بازيافتي از موتور زماني كه كنترل شده و در "پك باطري" ذخيره گردد، در حالت برعكس به مصرف موتور آسانسور مي رسد؛ بدين صورت که بخشي از جريان مصرفي موتور را از "پك باتري" و بخش ديگر را از "شبكه" تامين مي کند.

"برايند كلي كاهش مصرف انرژي از شبكه در حدود 33 درصد مي باشد"

•تكنولوژي جديد چه مزاياي ديگري مي تواند داشته باشد؟

در شرايطي كه محدوديت تامين برق سه فاز وجود داشته باشد، مي توان با برق تك فاز 220 ولت آسانسور را راه اندازي نمود. امكان كاركرد اين آسانسور با حداقل 230 استارت در صورت قطع برق شبکه با توجه به انرژي بازيافتي ذخيره شده در "پك باتري" و همچنين عدم نياز به ژنراتور جهت روشن نگه داشتن آسانسور در زمان قطع برق شبکه می باشد؛ ضمن اينكه ژنراتورها داراي مشکلاتي از قبيل قيمت بالاي تامين ژنراتور، نياز به فضاي كافي جهت استقرار ژنراتور، آلودگي صوتي و ايجاد دود در ساختمان، تعمير و نگهداري و مشکلات تامين سوخت (بنزين يا گازوئيل) و... را دارا می باشند. در صورتي كه با استفاده از پك باطري مزایایی نظیر عدم نياز به فضایی خاص، صرفه جویی در مصرف انرژی و حداکثر طول عمر باتری را خواهیم داشت.

•چه زماني "سيستم آسانسور بازيافت" را طراحي و حدوداً چند دستگاه از آن را راه اندازي کرده ايد ؟

از سال 1391 بیش از 600 دستگاه تابلو فرمان آسانسور پار کنترل با سيستم جديد در ایران، عراق، افغانستان و… طراحي و با موفقيت نصب و راه اندازي گرديد.

•تفاوت سيستم هاي نجات اضطراري (سيستم بلاک اوت) با دستگاه مذكور در چه مي باشد؟

بطور کلي در سيستم نجات اضطراري (بلاک اوت) چند ثانيه پس از قطع برق شبکه و از کار افتادن آسانسور، دستگاه برق اضطراي وارد مدار شده، کابين را به نزديک ترين طبقه هدايت مي کند و پس از باز کردن درب کابين، آسانسور خاموش شده و از کار مي افتد؛ بنابراین، دستگاه نجات اضطراري (بلاک اوت) بصورت آن لاين کار نمي کند و چند ثانيه طول مي کشد تا وارد مدار شود، هیچگونه بازيافت انرژي در آن صورت نمي گيرد و فقط انرژي لازم جهت نيم طبقه حركت را دارد.

•آيا در تکنولوژي جديد از نظر ظرفيت و تعداد طبقات محدوديتي وجود دارد؟

ظرفيت 1000 کيلوگرم (آسانسور 13 نفره)، سرعت 2 متر بر ثانیه فراهم و از نظر تعداد طبقات هيچگونه محدوديتي وجود ندارد.

•اهمیت دریافت گواهینامه مصرف انرژی کلاس A از مؤسسه LIFTINSTITUUT را چگونه ارزیابی می کنید؟

در حال حاضر دستیابی به کلاس بالای مصرف انرژی در آسانسور برای شرکت ها اهمیت زیادی پیدا کرده است. به علت پیشروی شرایط به سمتی که برای ساختمان ها هم کلاس مصرف انرژی مشخص شود و ظاهراً فعالیت هایی هم در این زمینه در جریان است، طبیعتاً آسانسور هم یکی از دستگاه هایی است که راندمان و تلفاتش می تواند تأثیر زیادی بر مجموعه مصرف انرژی ساختمان بگذارد. کاری که ما کردیم این بود که به عنوان تنها شرکت در ایران و یکی از معدود شرکت های خاورمیانه توانستیم بالاترین کلاس مصرفی در آسانسور، یعنی کلاس A را روی سیستم Green Motion از LIFTINSTITUUT هلند که یکی از معتبرترین شرکت های صادرکننده گواهینامه آسانسور در اروپا و دنیا است دریافت کنیم. صدور این گواهینامه توسط متخصصان این شرکت پس از انجام تست روی آسانسورهای ما صورت گرفت که گزارش تست آن هم موجود است.

•تستی که این گواهینمامه بر اساس آن صادر می شود به چه صورت انجام می گیرد؟

در واقع یک آسانسور چه در حال حرکت و چه در حالت  Standbyمصرف دارد که مجموعه مصرف آن هر چه پایين تر باشد، کلاس مصرفی بالاتر می رود. مواردی مانند نمراتور داخل کابين، درایو، برد کنترل و مواردی از این قبيل فعالند که باید مصرف شان پایين آورده شود و در حال حرکت هم باید تلفات موتور را به حداقل رساند و به عبارت دیگر Performance موتور را بالا برد. ما تلفات این دستگاه ها را که به شکل توليد گرماست کاهش دادیم تا کلاس مصرف دستگاه را بالا ببریم. به همين جهت، LIFTINSTITUUT بر مبنای محاسبه تلفات در حالت Standby و محاسبه تلفات موتور در حال حرکت، گواهینامه کلاس A را برای آسانسورهای Green Motion صادر کرده است.

سیستم کنترل مقصد (Destination Control)

پارلیفت در خاورمیانه اولین شرکتی است که آسانسورهایی با سیستم کنترل مقصد اجرا کرده است.

•عملکرد این سیستم به چه صورت است و چه مزایایی به همراه دارد؟

ماهيت قضيه این است که الان در هر اداره٬ بيمارستان و ساختمان تجاری یا مسکونی بزرگ می بينيد که معمولا چند آسانسور کنار هم قرارگرفته اند و شما برای احضار آنها یک کليد جهت بالا و یک کليد جهت پایين دارید که متناسب با نياز خود از آنها استفاده می کنيد، حال فرض کنيد در لابی یک ساختمان قرار گرفته اید و 10 نفر مسافر در آنجا قصد دارند از طریق آسانسور به 5 مقصد مختلف بروند، در اینجا می بينيد که به محض رسيدن یکی از آسانسورها همگی آنها سوار آن شده و هر شخص کليد طبقه مورد نظر خود را می زند و آسانسور به ترتيب در 5 مقصد متفاوت، توقف می کند. این شبيه اتوبوسی است که از یک مبداء تا یک مقصد در کليه ایستگاه ها توقف می کند. 

در این سيستم ما برای کليه آسانسورها یک صفحه کليد (Keypad) داریم که هر کس به هر مقصدی که می خواهد برود شماره طبقه موردنظر را روی صفحه کليد زده و بلافاصله در همان لحظه روی مانيتور به او گفته می شود که برود جلوی کدام آسانسور بایستد، به این ترتيب مسافران براساس مقصد خود در مبداء تقسيم می شوند و لزومی ندارد که به طور پراکنده سوار آسانسورهای مختلف شده و در هر طبقه توقف داشته باشند.

قابليت دیگر سيستم کنترل مقصد در ساختمان هایی است که امکان حرکت آسانسورها در طبقات مبداء و مقصدیکسان نيست، مثلا یک آسانسور فقط تا طبقه همکف پایين می رود و دیگری تا طبقه 3- هم امکان پایين رفتن دارد و در طبقات بالایی هم این تفاوت وجود دارد؛ تاکنون برای چنين شرایطی معمولا یک کليد اضافه هم در کنار دو کليد متداول آسانسورها برای رفتن به پایين ترین یا بالاترین طبقات قرار می گرفت که گاهی هر دو کليد توسط مسافر برای رفتن به پایين ترین یا بالاترین طبقات زده می شد و ترافيک مضاعفی ایجاد می کرد. ولی در سيستم کنترل مقصد کافيست که مسافر کليد طبقه موردنظر را بزند و خود سيستم تشخيص می دهد آسانسوری را بفرستد که امکان رفتن به آن طبقه را داشته باشد. به هر صورت همان طور که اشاره کردیم در خاورميانه ما اولين شرکتی هستيم که سيستم کنترل مقصد را توليد و اجرا کرده ایم.

سیستم نرم افزاری مدیریت آسانسور Elevator Management System ( EMS)

ما از طریق EMS یا همان سیستم کنترل آسانسور از راه دور می توانیم از طریق اینترنت تمام آسانسور ها را رصد و در صورت نیاز هر یک از آن ها را به طبقه خاصی هدایت کنیم. بدین صورت توانایی دیدن خطاها و برنامه ریزی آسانسور برای ما امکان پذیر می باشد.

در آخر به یکی دیگر از موفقیت های مهم و جالب گروه پار لیفت با عنوان شکستن مرز سرعت 2 متر بر ثانیه برای اولین بار در ایران می پردازیم.

•بحثی دیگر در دستاوردهای شرکت پار کنترل، دستیابی به سرعت 2.5 متر بر ثانیه برای اولین بار در ایران است؛ جزییات این امر به چه صورت می باشد؟

در واقع آسانسورهایی با سرعت بالاتر از 1.6 متر بر ثانیه در ایران پیش از این فقط توسط شرکت های خارجی اجرا می گردید. حدود دو سال پیش بود که ما توانستیم آسانسورهای داخلی را با یک سیستم ترکیبی که در داخل کشور جمع می شد به سرعت 2 متر بر ثانیه هم برسانیم تا اینکه به تازگی و طی یکی دو ماه گذشته موفق شدیم از این مرز هن عبور کرده و برای اولین باز یک آسانسور 21 نفره 28 طبقه، با سرعت 2.5 متر بر ثانیه راه اندازی و اجرا کنیم.

•عبور از این مرز و رسیدن به سرعت 2.5 متر بر ثانیه مستلزم دستیابی به چه فناوری بوده است؟

زیر مجموعه هایی که برای اجرای این مجموعه نیاز و حائز اهمیت است یک داشتن موتوری که بتواند بدون مشکل و تنش این سرعت را ایجاد کند. مورد بعدی در اختیار داشتن تابلو کنترلی است که بتواند این سرعت را مدیریت کند. به عبارت دیگر اگر قرار است آسانسور یک طبقه بالا برود، 0.8 متر بر ثانیه سرعت می گیرد؛ سپس در طبقه دوم به 1.6 متر بر ثانیه و در طبقه سوم به 2 متر بر ثانیه می رسد تا سرانجام از طبقه چهارم به بعد سرعت آن به مرز 2.5 متر بر ثانیه خواهد رسید. این اوج گیری تدریجی سرعت به این جهت است که آسانسور هنگام حرکت و توقف، به کابین و مسافران درون آن شوک وارد نکند. این شتاب افزاینده و کاهنده را در اصطلاح به ترتیب، Acceleration و Deceleration می نامند که باید متناسب با تعداد طبقاتی که آسانسور طی می کند باشد و تحلیل آن توسط تابلو کنترل بر اساس طول مسیر صورت می گیرد.

در گذشته اطلاعات از طریق سنسور آهنربا در داخل چاه خوانده می شد و به همین دلیل نمی شد به سرعت بالاتر از 1.6 متر بر ثانیه رسید، اما در این سیستم دریافت اطلاعات از طریق Learn کردن چاه و خواندن پالس های Encoder صورت می گیرد و وقتی شما بتوانید به این روش دست پیدا کنید، می توانید مرز سرعت را با ایمنی کامل بشکنید. بنابراین می توانم بگویم که ما مرز محدودیت سرعت را پشت سر گذاشته ایم و به سادگی می توانیم به سرعت های بالاتر دست پیدا کنیم که اتفاقاً اخیراً پیشنهاد اجرای یک آسانسور 3 متر بر ثانیه نیز به یکی از مشتریان خود داده ایم.

•ارزیابی شما از وضعیت صنعت و بازار آسانسور چیست؟

رکود حاکم بر صنعت ساختمان تأثیرات منفی خود را در صنعت آسانسور نیز بر جای گذاشته هم در بخش تولید، هم در بخش طراحی و مونتاژ شاهد رکود کم سابقه ای در بازار آسانسور هستیم. همچنین تحولات منطقه ای، جنگ و درگیری در کشورهای منطقه نیز امکان صادرات را کاهش داده است. از آنجا که رونق اقتصادی و رفع موانع تولید و توسعه صادرات غیر نفتی از تأکیدات دولت محترم روحانی می باشد، شرکت های تولید کننده آسانسور می بایست فرصت را غنیمت شمرده و روی طرح های جدید و بالا بردن کیفیت برای دوران پس از رکود برنامه ریزی کنند.

•افزایش تعرفه واردات چه تأثیری بر عرضه و تقاضای صنعت آسانسور داشته است؟

قطعاً افزایش تعرفه واردات به نفع تولید کننده داخلی است ولی متأسفانه ظاهراً افزایش تعرفه در پک آسانسور خارجی اعمال نشده است که این سیاست ضد تولید داخلی می باشد و امیدوارم در این سیاست تجدید نظر صورت گیرد.