ارتباط گرانی لبنیات و سلامت جامعه

اوایل هفته جاری بود که در خبری خوانیدم مجوز گرانی شیر، ماست و پنیر صادر شد. در ابلاغیه منتشر شده آمده است کلیه کارخانجات لبنی موظفند از تاریخ اول دی ماه ۹۴ نسبت به افزایش یک هزار ریال (۱۰۰۰ ریال) به قیمت خرید فعلی هرکیلوگرم شیرخام از دامداران اقدام و متقابلا قیمت فراورده‌های لبنی پرمصرف (شیر، ماست و پنیر) را با افزایش حداکثر شش درصد نسبت به قیمت مصوب سال ۱۳۹۳ اعمال نمایند.»

به گزارش «تابناک اجتماعی»، بدیهی است یکی از مهمترین گروه غذایی که وجود آن در سفره غذایی مردم ضرورت دارد، گروه لبنیات است. فایده بهره گیری از شیر یا ماست در رژِم غذایی روزانه بر هیچ کس پوشیده نیست. با این وصف پربیراه نیست اگر بگوییم گران شدن این گروه غذایی همیشه باید با وسواس و تدابیر خاصی صورت بگیرد تا رژیم غذایی مردم لطمه‌ای نبیند و مردم به دلیل گرانی لبنیات از خرید و تغذیه این گروه غافل نشوند.

خبر گرانی شیر، ماست و پنیر

سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان دستور گرانی سه فرآورده لبنی پرمصرف شامل شیر، ماست و پنیر تا سقف ۶ درصد را صادر کرد.

مهر در خبری نوشت؛ مصیب محمدیان شمالی معاون نظارت بر کالاهای مصرفی و شبکه‌های توزیعی و اقتصادی سازمان حمایت ازمصرف کنندگان و تولیدکنندگان، تصمیمات جدید این سازمان درباره قیمت شیر خام و لبنیات را به دبیر انجمن صنایع لبنی ایران و مدیرعامل اتحادیه تولیدکنندگان فرآورده‌های لبنی ایران ابلاغ کرده است.

در این ابلاغیه آمده است: «کلیه کارخانجات لبنی موظفند از تاریخ اول دی ماه ۹۴ نسبت به افزایش یک هزار ریال (۱۰۰۰ ریال) به قیمت خرید فعلی هرکیلوگرم شیرخام از دامداران اقدام و متقابلا قیمت فراورده‌های لبنی پرمصرف (شیر، ماست و پنیر) را با افزایش حداکثر شش درصد نسبت به قیمت مصوب سال ۱۳۹۳ اعمال نمایند.»

در ابلاغیه می خوانیم: «بدیهی است قیمت سایر محصولات لبنی براساس مفاد بند (د) مصوبات هجدهمین جلسه ستاد هدفمندسازی یارانه‌ها تابع شرایط عرضه و تقاضا بوده و با رعایت ضوابط قیمت گذاری هیئت تعیین و تثبیت قیمت ها و درصدهای سود مصوب، راسا توسط واحدهای تولیدی، توزیعی و خدماتی صورت می گیرد و در صورت دریافت شکایت و افزایش غیرمتعارف این سازمان مسئول رسیدگی خواهد بود.»

 اهمیت لبنیات در سفره غذایی مردم

عوامل بسیاری می‌تواند بر نوع تغذیه شما تاثیر بگذارد، اما آنچه این روزها بیش از پیش اهمیت پیدا کرده تاثیر وضعیت اقتصادی است. متاسفانه اشتباه بزرگ ما این است که وقتی مشکل مالی داریم، از غذای خود می‌زنیم، اما نه به شکل صحیح بلکه آنچه را مفید است، حذف می‌کنیم. شیر و لبنیات یکی از آن ضروری‌هاست که هنوز هم در جامعه ما فرهنگ استفاده از آن جانیفتاده است.
آخرین تحقیقات میدانی درباره سرانه مصرف لبنیات در کشور نشان می‌دهد این میزان به کمتر از 70کیلوگرم در سال رسیده، یعنی در روز فقط 190سی‌سی شیر! بهار امسال اعلام شد مردم در سال 91 در مقایسه با سال 90، حدود 22درصد مصرف لبنیات و شیر خود را کم کرده‌اند و حالا در آخرین روزهای سال اعلام شده که مردم در سال 92 هم در مقایسه با سال 91، لبنیات و شیر کمتری خورده‌اند.

با این حساب، می‌توان انتظار داشت سرانه مصرف لبنیات در ایران که سال گذشته 70 کیلوگرم اعلام شده، به کمتر از این میزان رسیده است. به گزارش خبرآنلاین، دکتر عبدالامیر باروتکوب، رئیس صنایع شیر ایران در اظهارنظری در این باره گفته‌ است: تحقیقات میدانی شرکت‌های همکار صنایع شیر ایران در نزدیک به 80شهر بزرگ کشور نشان می‌دهد مردم در مقایسه با سال گذشته، مصرف لبنیات خود را 14.6درصد کاهش داده‌اند.

وی در تشریح جزئیات نتایج این تحقیق گفت: «آمار حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد کاهش مصرف لبنیات در کشور با اطلاعاتی که مرکز آمار ایران درباره کاهش مصرف مواد غذایی در کشور منتشر کرده، همسو است. این آمار، هشدار‌دهنده است، زیرا شیر و لبنیات، غذایی است که جایگزین ندارد و سلامت مردم، به خطر افتاده است.»

 کودکانی با قد کوتاه و دندان‌های پوسیده

رئیس صنایع شیر ایران درباره تبعات کاهش مصرف مواد لبنی در جمعیت ایران گفت: «تحقیقات نشان می‌دهد میانگین قد دانش‌آموزان سالانه کوتاه‌تر می‌شود. همچنین تعداد پوسیدگی دندان در دهان دانش‌آموزی که به سن مدرسه می‌رسند به طور متوسط 5.7 دندان در هر فرد است. یعنی کودکان ما با قدهای کوتاه و دندان‌های پوسیده به مدارس می‌روند. این مشکلات به خاطر کاهش مصرف لبنیات در کشور است، زیرا سرانه مصرف میانگین لبنیات در کشورهای اروپایی، نزدیک به 300‌کیلوگرم است.»

مرکز تحقیقات پوکی استخوان کشور اعلام کرده‌است: در سال‌80 جمعیت دارای پوکی استخوان بالای 50 سال کشور تنها15.3 درصد بوده است. این میزان در سال 90، به دو برابر یعنی بیش از 30 درصد جمعیت بالای 50 سال رسید و هم اکنون این میزان نزدیک به 34 درصد است، یعنی مصرف شیر در جامعه کمتر شده و سالمندان، دچار پوکی استخوان شده‌اند.

 بسیاری از خانواده‌ها یک لیوان شیر هم در ماه مصرف نمی‌کنند

یک فوق‌تخصص تغذیه، با تاکید بر اینکه بسیاری از خانواده‌ها، ماهی یک لیوان شیر هم مصرف نمی‌کنند، گفت: متاسفانه به دلیل افزایش بی‌سابقه قیمت لبنیات بعد از هدفمندی یارانه‌ها و اعمال نکردن سیاست‌های تشویقی از سوی مسئولان، مصرف این مواد در سطح جامعه به صورت بی‌سابقه‌ای کاهش یافته است. به طوری‌که درصد بسیاری از خانواده‌ها، مصرف لبنیات به ویژه شیر را از سبد غذایی خود به طور کامل حذف کرده‌اند.

دکتر کوروش جعفریان به ضرورت مصرف لبنیات در یک برنامه غذایی سالم تاکید کرد و  افزود: مصرف لبنیات نظیر شیر، ماست، پنیر، دوغ، کشک و... باید حتما در الگوی غذایی سالم گنجانده شود. در واقع در برنامه غذایی همه افراد از لحظه تولد تا لحظه مرگ باید به مصرف لبنیات اهمیت داده شود.

وی در ادامه به بحث ذائقه و تمایلات افراد برای مصرف لبنیات اشاره کرد و گفت: متاسفانه به دلیل اینکه بسیاری از مادران بعد از شیر‌گرفتن کودکان، تلاشی برای مصرف گروه لبنیات به خصوص شیر گاو و گوسفند برای نوزاد خود انجام نمی‌دهند، در نتیجه در شکل‌گیری شخصیت غذایی این افراد در بزرگ‌سالی، مصرف لبنیات حفظ نمی‌شود و همچنین به دلیل ایجاد فاصله از شیر‌گیری و مصرف دوباره لبنیات، آنزیم لاکتاز بدن کودکان کاهش می‌یابد و این کاهش لاکتوز موجب می‌شود افراد بعد از مصرف لبنیات دچار مشکلات گوارشی نظیر اسهال، دل درد، دل‌پیچه و... شوند که تحمل مصرف این مواد را برای کودکان کاهش می‌دهد.

 پوکی استخوان مهم‌ترین عارضه مصرف‌نکردن لبنیات

وی در ادامه به مهم‌ترین عوارض کمبود مصرف لبنیات در جامعه اشاره کرد و گفت: متاسفانه به دلیل اینکه عوارض کاهش مصرف مواد لبنی در افراد امری آنی نیست، بنابراین بسیاری از افراد تصور می‌کنند بدون مصرف این مواد هم می‌توان به زندگی ادامه داد، در‌حالی‌که عوارض مصرف نکردن لبنیات در درازمدت حدود 10 تا 15سال به بعد به صورت پوکی استخوان و... بروز پیدا می‌کند.
دکتر جعفریان در پایان با بیان اینکه افراد معمولی باید دو تا سه لیوان شیر در روز مصرف کنند، خاطرنشان کرد: البته می‌توان به جای این مقدار از لبنیات جایگزین نظیر ماست یا دوغ نیز استفاده کرد و نوجوانان، ورزشکاران و بیماران پوکی استخوان، میزان نیازشان در روز به مواد لبنی بسیار بیشتر از مقدار ذکر شده است.

 در همه جای دنیا مهم‌ترین منابع خوراکی لبنیات، سبزیجات و میوه‌ها هستند

ایرج خسرونیا، رئیس انجمن متخصصان داخلی ایران درباره وضعیت سلامت در کشور به «آرمان» می‌گوید: در کشورهای پیشرفته از بدو تولد کودک به سلامت و تغذیه آن اهمیت داده می‌شود و تلاش می‌کنند همه چیز اصولی و صحیح باشد. اما در ایران همه فکر می‌کنند کودک‌شان هرچه تپل‌تر و چاق‌تر باشد بهتر است، برای همین تغذیه نامناسب از همان ابتدا شروع می‌شود.

او درباره ضررهای غذاهای فست‌فودی می‌گوید: در همه جای دنیا مهم‌ترین منابع خوراکی لبنیات، سبزیجات و میوه‌ها هستند اما در کشور ما به‌قدری غذاهای فست‌فودی شدت گرفته است که کمتر کسی از غذاهای سالم استفاده می‌کند و همین امر موجب چاقی می‌شود که خودش سرمنشاء بسیاری از بیماری‌هاست.

 این کارشناس درباره اهمیت مواد لبنی و مواد پروتئینی می‌گوید: الان طوری الگوهای غذایی ایران تغییر کرده که حتی روستائیان که خودشان باید تولیدکننده مواد لبنی باشد سر سفره‌های‌شان لبنیات نیست! این حذف شدن لبنیات از سفره مردم مهم‌ترین عامل پوکی استخوان و کوتاهی قد است. مواد پروتئینی سالم و تازه نیز به سبب گرانی از سفره بسیاری از خانواده‌ها حذف شده که اینها همگی به وضعیت سلامت در ایران لطمه می‌زند.

او در آخر با اشاره به ضرورت مراجعه به پزشک در مواجهه با هر نوع بیماری، می‌گوید: مردم وقتی با مشکلی مواجهه می‌شوند نباید بگذارند با گذر زمان بهبود پیدا کند بلکه باید به پزشک مراجعه کنند تا در صورت بروز مشکل بتوان به موقع جلوی آن را گرفت.