آلودگی هوا و وظایف مسئول و شهروند

داستان دنباله دارآلودگي هوا اگر يکي از حادترين مسائل ناشي از تمدن صنعتي نباشد ، بدون شک از بغرنج ترين آنهاست .داستانی که چند سالی است در کشور ما مسئولان امر تنها زمان بالا رفتن شاخص‌های آلودگی هوا به یاد آن می‌افتند و با پایین رفتن شاخص‌ها موضوع را از یاد می‌برند و به باد می سپارند!

به گزارش «تابناک اجتماعی»، این روزها نفس شهر تهران همچون سالهای گذشته به شماره افتاده است. آلودگی هوا که به عنوان پدیده بحرانی دررسانه ها و بین مردم از آن یاد می شود، درسالهای اخیر دراوج تابستان و بسیاری از روزهای پاییز و زمستان پایتخت ایران را درگیر می کند.

آلودگی هوا یا آلودگی جوی اصطلاحی است که تمام عوامل فیزیکی، شیمیایی و زیستی را در بر می گیرد که ویژگیهای طبیعی جو (اتمسفر) را تغییر می دهند. افزايش ميزان گازهاي سمي و ذرات ريز جامد و مايع در هوا در غلظت هايي كه تهديد كننده سلامتي هستند بروز دارد. همچنين آلودگي هوا باعث مرگ و مير حيوانات شده و براي گياهان مضر مي باشد و علاوه بر آن باعث افزايش عفونت هاي تنفسي مي شود. این پدیده بحرانی اثرات غير قابل جبراني بر آثار باستاني و ميراث فرهنگي نیز دارد.

در يك تجربه تلخ ، طي يك هفته آلودگي هوا در دسامبر 1952 در شهر لندن حدود 4700 نفر فوت كردند كه بيشتر آنان مبتلايان به بيماريهاي قلب و ريه و افراد مسن بودند.

روزمرّگي و سکونت در کلان شهري با ويژگي هاي تهران امروزي، نه فقط عوارض و خطرات آلاينده هاي محيطي، که شايد بسياري ديگر از ناهنجاري ها را براي بسياري از شهروندان در پي داشته باشد، غافل از اين که جهت مهار و کاستن از عوارض ناشی از آن ، هر يک از ما در قبال خود ، کودکان، سالمندان و تک تک اعضاي خانواده و جامعه خويش عهده دار مسئوليت هايي هستيم که حفظ تندرستي، مهم ترين آنهاست. اما درواقع همه ما منتظر شنیدن صدای دست دیگران هستیم و به این ضرب المثل های قدیمیمان خوگرفته ایم که؛ یک دست صدا ندارد و با یک گل بهار نمی شود! ولی از یاد برده ایم که یک گل درجایگاه خود بهشتی کوچک است.!


اما علت آلودگی‌هوای این روزهای تهران چیست؟
 
دلیل جهش ناگهانی آلودگی هوای تهران در این روزها ناگفته پیدا ست. دمای هوای کشور به طور متوسط در آذر ماه امسال بسیارکمتر از زمان مشابه سال گذشته بوده است. بناگزیر مصرف گاز کشور نیز در این روزها به سرعت اوج گرفته است. طبعا در این شرایط وزارت نفت زودتر از زمان معمول مجبور شده به نیروگاه‌ها به جای گاز مازوت و گازوئیل اختصاص دهد و با ادامه این فرآیند و سوزاندن مازوت در نیروگاه‌ها و صنایع درکنار پایداری هوا آلودگی بیشتری نه تنها درتهران بلکه در دیگر کلانشهرهاایجاد کرده است و با تشدید این روند در چند روز گذشته عوارض ناشی از آن نیز به شکل های مختلف بروز کرده است.

به گزارش «تابناک اجتماعی» به نقل از اقتصاد آنلاین، گردش مالي اقتصاد ايران در يك روز به صورت تقريبي بالغ بر ١٥٠٠ميليارد تومان است و تعطيلي كلانشهري مثل تهران، بيش از ٧٠ درصد از اين گردش مالي را مختل مي‌كند. اين آماري است كه «مويد حسيني‌صدر»، نماينده خوي در مجلس شوراي اسلامي اعلام كرد. او همچنين گفت كه «علاوه بر بحث مالي، تعطيلي ناگهاني به روابط بين‌المللي، سلامت مردم، برنامه‌هاي اقتصادي كشور و... آسيب مي‌زند». از سويي بنابر آماري كه وزارت آموزش و پرورش سال گذشته اعلام كرده بود، هزينه يك روز تعطيلي مدارس در روزهاي غيرتعطيل به بيش از ١٢٠ هزار ميليارد تومان مي‌رسد.

مشکل آلودگی هوا تنها مختص به شهر تهران و کشور ما نیست. نمونه بارز رام کننده غول آلودگی هوا شهر مکزیکوسیتی است که به عنوان یکی از موفق‌ترین شهرهای دنیا در زمینه مهار آن شناخته می‌شود. این در حالیست که در سال 1992 سازمان ملل این شهر را به عنوان آلوده‌ترین شهر جهان معرفی کرد. بطوریکه در آن زمان طبق اعلام رسانه ها، پرندگان نیز هنگام پرواز می مردند و روی زمین می‌افتادند به عنوان مثال تنها در سال 1990، 330روز شاخص آلاینده ها در این شهر بالاتر از حد استاندارد بود اما امروز با اجرای برنامه‌های منسجم مقابله با آلودگی ، و مسئولیت پذیری شهروندان ، نام این شهر حتی از میان 10 شهر اول آلوده جهان نیز خارج شده است.

 در مکزیکوسیتی نیز همچون تهران، کیفیت نامطلوب سوخت و خودروهای فرسوده یکی از مهمترین دلایل آلودگی هوا بود و مقام‌های این شهر نوعی سیستم اتوبوسرانی به نام «متروباس» راه انداختند که علاوه بر افزایش حجم مسافران در اتوبوس، آلودگی بسیار کمتری را به دنبال داشت.

در این طرح اتوبوس‌های فرسوده و کوچک با سرمایه‌گذاری سریع با اتوبوس‌های جدید با حجم مسافر بیشتر تعویض شدند. کارخانه‌ها و مراکز صنعتی مجبور شدند حومه شهر را ترک کنند و به مناطق دورتر بروند. با پرداخت وام خودروها و تاکسی‌های فرسوده با روالی منظم تعویض شدند. متروی مکزیکو سیتی خیلی سریع با کمک الزامی همه بخش‌ها راه‌اندازی شد.

تجربه این شهر که از یکی از پرجمعیت‌ترین شهرهای دنیا است نشان داده که با عزم ملی ومسئولیت پذیری همه دستگاههای دخیل فارغ از هردیدگاهی با هدف کاهش آلودگی هوا و کمک به سلامتی مردم می‌توان غول آلودگی هوا را مهار کرد و هوای تمیزی‌تری را به ریه‌ها فرستاد. امیدواریم اراده ای برای اجرای قوانین مشابهی برای کاستن از عوارض ناشی از این پدیده بحرانی بوجود آید چرا که همه جای دنیا و در همه عرصه ها پیشگیری بهتر و ارزانتر از درمان است!