اقتصاد ايران در انتظار يک تصميم شجاعانه

حميدرضا شکوهي در سرمقاله مردم سالاری نوشت:

با گذشت بيش از ده ماه از درخواست دولت براي انصراف بخشي از مردم از يارانه که با پاسخ مثبت اکثريت مردم مواجه نشد، همچنان گره يارانه نقدي که بخش اعظم منابع مالي کشور را مي‌بلعد به جاي خود باقيست. درخواست براي انصراف مردم از دريافت يارانه در شرايطي مطرح شد که برخي کارشناسان و صاحبنظران اقتصادي معتقدند از آنجا که نفت، يک ثروت ملي است و همه مردم بايد از اين ثروت ملي سهم داشته باشند و با توجه به اينکه بخش اعظم يارانه نقدي مردم از طريق همين ثروت ملي تامين مي‌شود، نمي‌توان مردم را، حتي قشر مرفه جامعه را از دريافت آن محروم کرد. به عبارت ديگر پول نفت و هر آنچه از آن حاصل مي‌شود به عنوان يک ثروت ملي متعلق به عموم مردم ايران است. اما اين به معناي آن نيست که پول نفت را بين مردم تقسيم کرد تا به طور نقدي به مردم پرداخت شود.

بهترين راهکار براي بهره‌مند شدن عموم مردم از درآمدهاي حاصل از نفت، تزريق آن به پروژه‌هاي زيربنايي بويژه در نفت، گاز و پتروشيمي است تا با توسعه پروژه‌ها و تسريع در اجراي آن، عملا زمينه بهره مند شدن عموم مردم از درآمدهاي آن حاصل شود. توسعه پروژه‌ها به معناي افزايش توليد نفت و گاز، چه به منظور افزايش ميزان صادرات، چه تبديل آن به فرآورده و صادرات آن و چه بهره مندي از منابع آن به عنوان خوراک صنايع پتروشيمي است که تاثيرات به سزا و غير قابل انکاري در تقويت اقتصاد کشور و توليد ملي و افزايش درآمد سرانه ايفا مي‌کند. تقويت اقتصاد کشور، طبيعتا مي‌تواند رشد اقتصادي را با ارقام بالاتري امکانپذير سازد و مشکل بيکاري را که همچنان يکي از معضلات مهم اقتصاد کشور بويژه در بين جوانان داراي مدرک دانشگاهي است رفع کند. اما گام برداشتن در مسيري که به اين هدف منتهي مي‌شود نيازمند يک عزم جدي و البته تصميمي شجاعانه است.

اگر بپذيريم که پرداخت يارانه نقدي به شيوه کنوني که در زمان دولت قبل ابداع شد، يک تصميم اشتباه و عامل اصلي افزايش ميزان نقدينگي و تورم در کشور بود که موجب شد هم اکنون ارزش آن ميزان يارانه نقدي به کمتر از نصف کاهش پيدا کند، و اگر قبول کنيم که براي رفع اين مشکل، هر روز تاخير به معناي از دست دادن فرصتهاي بيشتري براي رشد و توسعه اقتصادي کشور است، اتخاذ تصميم قاطع براي باز کردن کلاف سردرگم پرداخت يارانه نقدي با سهولت بيشتري امکانپذير خواهد شد. ضمن اينکه در اين مسير لازم است مردم را توجيه کرد و اطلاعاتي دقيق و بدون سانسور به مردم ارائه داد. مردم در سالي که گذشت، بهبود وضعيت بهداشت و درمان کشور را به طور ملموس درک کردند. اگر به خوبي براي مردم تبيين شود که با پول يارانه‌ها مي‌توان اقداماتي چنين بزرگ را انجام داد و اگر مردم توجيه شوند که مبلغ کنوني پرداختي به آنها به طور منفرد، گره خاصي از مشکلات آنها باز نمي‌کند و تجميع اين مبالغ مي‌تواند تاثيرات بسيار بيشتري در زندگي آنها و از جمله بهبود درآمد و رفع بيکاري و ... داشته باشد، و هر ماه گزارش دقيقي از چگونگي هزينه کرد مبالغ يارانه‌هايي که پرداخت نشده به مردم ارائه شود، به مرور زمان مي‌توان مردم را در اين مسير همراه کرد.

البته با توجه به اختلاس‌ها و تخلفات مالي سال‌هاي اخير، اعتماد مردم به مسوولان خدشه دار شده و بازگرداندن اين اعتماد از دست رفته کار بسيار دشواري است. اما بايد بپذيريم که تداوم روند کنوني پرداخت يارانه‌ها که هنوز سال جديد آغاز نشده، در منابع آن کسري حاصل شده، نه تنها به سود هيچکس نيست، بلکه عملا به زيان اقتصاد کشور خواهد بود. ميادين مشترک نفت و گاز کشورمان نيازمند تزريق منابع مالي است و اگر اين تزريق در زمان موردنياز صورت نگيرد، مشخص نيست که اصلا نفت و گازي براي برداشت از اين ميادين مشترک باقي مانده باشد. اگر مردم بدانند که قطر با گاز همين ميدان مشترک با ايران مسير توسعه خود را سرعت بخشيد، قطعا همراهي بيشتري با تزريق منابع مالي به اين پروژه و پروژه‌هاي مشترک ديگري که مي‌تواند زمينه ساز رشد اقتصادي و تقويت درآمد سرانه باشد خواهند داشت. اقتصاد ايران به طور اعم و صنايع نفت، گاز و پتروشيمي به طور اخص نيازمند يک تصميم شجاعانه است.