پشت پرده مواضع سرسختانه دولت کانادا در قبال ایران

به گزارش «تابناک»، روزنامه کانادایی «تورنتو استار» امروز در مطلبی به بررسی روابط کانادا با ایران پرداخته و اشاره می‌کند، دو سال پیش و زمانی که دولت این کشور تصمیم به تعطیلی سفارت خود در تهران گرفت، دولت محافظه کار استفن هارپر، نگرانی‌های امنیتی را دلیل این کار داسنت. در آن زمان، جان بِرد، وزیر خارجه کانادا مدعی شد، ایران کنوانسیون وین و تضمین‌های این کنوانسیون درباره محافظت از پرسنل دیپلماتیک را رعایت نمی‌کند.

با این حال، اخباری که هفته جاری منتشر شد، تردیدهایی را درباره دلیل واقعی تعطیلی سفارت به وجود آورد. در یک گزارش داخلی وزارت خارجه کانادا که توسط شبکه «سی بی‌سی» پخش شد، آمده بود، نه ماه پیش از تعطیلی سفارت، دیپلمات‌های کانادایی هیچ گونه نگرانی خاصی درباره احتمال انجام حمله‌ای به سفارت نداشتند.
 
در این گزارش اشاره شده در آن زمان بزرگ‌ترین تهدید امنیتی که سفارت کانادا در تهران می‌توانسته با آن روبه رو باشد، خطر وقوع زلزله بوده است. در این گزارش همچنین آمده است، در زمان مذکور احتمال وقوع هیچ آشوبی علیه سفارت کانادا در تهران وجود نداشته و تصمیم اتاوا برای وضع تحریم‌های اقتصادی علیه ایران نیز واکنشی در ایران به دنبال نداشته بود. این گزارش می‌افزاید، مقامات ایرانی با دیپلمات‌های کانادایی با احترام برخورد کرده و خواستار ماندن آن‌ها بوده‌اند.

با وجود این، دولت کانادا کار خودش را کرد. اتاوا سفارت خود در تهران را تعطیل و همزمان، دیپلمات‌های ایرانی را از کانادا اخراج کرد. برد در آن زمان گفت: «کانادا دولت ایران را مهم‌ترین تهدید علیه صلح و امنیت جهانی در شرایط کنونی ارزیابی می‌کند».

تورنتو استار پس از اشاره به این پیشینه می‌افزاید، از دو سال پیش تاکنون، دولت کانادا دشمنان خارجی دیگری نیز برای خود تراشیده که یکی از این دشمنان، روسیه است. استفن هارپر گفته، روسیه پوتین تهدیدی جدی را متوجه صلح و امنیت جهان می‌کند. برد نیز روسیه پوتین را با آلمان هیتلری مقایسه نموده است.

یکی دیگر از این دشمنان که مورد اشاره مقامات کانادایی قرار می‌گیرد، داعش است. راب نیکولسون، وزیر دفاع این کشور، تروریست‌های داعش را تهدیدی واقعی و فزاینده برای تمدن بشری دانسته است. برد نیز مبارزه با داعش را بزرگ‌ترین مبارزه این نسل می داند.

به هر حال، دولت هارپر دیگر چندان درباره ایران سخن نمی‌گوید؛ اما از تغییر رویکرد خود در قبال این کشور نیز خودداری می‌کند. این در حالی است که دیگر کشورهای غربی از خود انعطاف نشان می‌دهند. دولت انگلیس امسال سفارت خود در تهران را بازگشایی کرد. انگلیسی‌ها دریافته‌اند که ایران می‌تواند شریکی مفید در مبارزه با تروریست‌های داعش باشد.

آمریکایی‌ها نیز روند مشابهی در پیش گرفته‌اند. باراک اوباما در پی دستیابی به توافقی در موضوع هسته‌ای با ایران است تا بتواند پس از آن، بر اوضاع عراق و سوریه تمرکز کند. گزارش‌های مربوط به حمله جنگنده‌های ایرانی به مواضع داعش در عراق نیز با استقبال آمریکا مواجه شد و جان کری، وزیر خارجه این کشور، آن را اقدامی مثبت خواند.

اما دولت کانادا همچنان بر موضع خود استوار است؛ اکنون این پرسش مطرح است که واقعاً چرا اتاوا بر موضع سرسختانه خود علیه ایران اصرار می‌ورزد؟!

دلیل این امر تا حدی به تصمیم دولت هارپر برای همسویی با خط مورد نظر رژیم اسرائیل در منطقه خاورمیانه مربوط است. بخشی دیگر از دلیل این امر نیز به جایگاه نامربوط کانادا در موضوع ایران بازمی گردد. کانادا بازیگر مهمی در خاورمیانه نیست. تحریم اقتصادی ایران از سوی این کشور، تا حد زیادی بی‌معناست. در چنین شرایطی، بیان مواضع سرسختانه هزینه‌ای ندارد!

اما یک دلیل مهم این امر، نیازهای سیاسی دولت هارپر است. این دولت، به وجود دشمنان خارجی نیاز دارد، زیرا وجود این دشمنان به هارپر اجازه می‌دهد تا خود را سیاستمدار قوی و محکم بین المللی معرفی کند.

تا مدتی، فهرست دشمنان خارجی کانادا بر «میلیاردرهای سوسیالیست» آمریکایی متمرکز بود که چشمشان به دنبال خطوط لوله نفتی کانادا بود. اما دولت کانادا دریافت که خارجی‌های نامأنوس‌تر، می‌توانند دشمنان بهتری از کار در بیایند. برد زمانی این موضوع را فهمید که ایران را دشمن شماره یک کشورش خواند. هارپر نیز زمان این مسأله را دریافت که ماه گذشته، پوتین را سرزنش کرد.

برای یک دولت درمانده که در تلاش برای انتخاب مجدد است، لزومی ندارد تهدیدات خارجی حتماً واقعی باشند تا مفید واقع شوند، بلکه عملاً بهتر است این تهدیدات خیالی باشند. تهدیدات خارجی چه از جنبه انسانی و چه مالی، هزینه‌های کمتری دارد. به هر حال، پیامی که دولت می‌خواهد به رأی دهندگان بدهد، این است: کنار رهبری که خود را اثبات کرده بمانید. کنار فردی بمانید که از تقابل با جهان ترسی ندارد.